In Baarle-Hertog, het Belgische deel van de plaats, zijn de winkels gesloten, in Nederland zijn ze open. De grens loopt dwars door deze Zeeman-winkel en daarom is de helft van de winkel achter het lint gesloten

ReportageBaarle-Nassau

De Belgische helft van de winkel is in lockdown, de Nederlandse helft is open

In Baarle-Hertog, het Belgische deel van de plaats, zijn de winkels gesloten, in Nederland zijn ze open. De grens loopt dwars door deze Zeeman-winkel en daarom is de helft van de winkel achter het lint geslotenBeeld Merlin Daleman

In België zijn alle niet-essentiële winkels gesloten, in Nederland mogen alle winkels open blijven. In grensgemeente Baarle-Nassau levert dat interessante situaties op. 

O wee als je het waagt om onder het rood-witte lint door te kruipen. Het mag dan geen politielint zijn, maar medewerkers van de Zeeman-vestiging in Baarle-Nassau hebben het afgezonderde deel wel degelijk tot verboden gebied bestempeld. De handdoeken, wasmiddelen en babykleren liggen in Baarle-Hertog. Belgisch grondgebied dus, en daardoor tijdelijk niet te koop. Want bij onze zuiderburen zijn alle winkels verplicht gesloten. Klanten die iets willen kopen dat in de ‘verkeerde’ helft van de winkel ligt, hebben pech.

Eén dorp, twee gemeenten, dertig enclaves, twee landen. Het bord aan de toegangsweg tot Baarle-Nassau vertelt in acht woorden waar ze hier normaal zo trots op zijn. De grens is overal, je moet soms naar de vlaggetjes op de huisnummers kijken om te zien in welk land je bent. 

Veel straten zijn aan de ene kant Nederlands, aan de andere Belgisch. Soms loopt de landsgrens dwars door een woning. Of in dit geval, de vestiging van een textielwinkel. Waar Baarle-Nassau zo graag mee te koop loopt, is plotseling een probleem geworden.

Het lint hangt er vooral uit solidariteit

Eigenlijk is de oplossing met het lint er vooral een uit solidariteit, zegt Caroline van Turennout van de Zeeman. “Maar ook om er zeker van te zijn dat we het goed doen. De voordeur van onze winkel staat in Nederland, daardoor zijn we officieel een Nederlandse vestiging. Omdat sommige klanten er behoefte aan hebben, blijven we open. Maar ja, een deel van de winkel is ook België, daarom doen we het zo. We beseffen dat dit een rare oplossing is. Of in elk geval een onalledaagse.”

De situatie in het grensdorp tart de verbeelding. Wie door de Nieuwstraat of de Molenstraat loopt, passeert talloze keren de grens. Dan weer gelden de Nederlandse regels, dan weer de Belgische. Galerie Kunst vol Leven moet dicht zijn, de Etos ernaast is open. Het bracht de burgemeester van Baarle-Hertog tot de oproep aan de Nederlandse ondernemers om solidair te zijn met hun Belgische collega’s, maar het verzoek van Frans de Bont vindt geen gehoor. Een enkeling heeft de deuren weliswaar gesloten, maar dan vooral omdat het economisch minder schadelijk is dan openblijven.

Op Belgisch grondgebied maakt de Nederlandse zonnestudio Sunwise duidelijk vandaag te zijn geopend. Ook eigenares Pascalle Smits vindt de situatie ‘super raar’. “België heeft een lockdown, wij niet. Maar de kerk aan de overkant is Belgisch. Sterker nog, van de twee appartementen boven mij heeft er één een Nederlands adres en de ander een Belgisch. Mijn buurman is ook verplicht dicht.” Ze zegt ook te hebben getwijfeld of ze open moest blijven. “Misschien kijken sommige mensen mij erop aan. Ik weet niet waar ik goed aan doe. Druk is het in elk geval niet, terwijl dit normaal een goede periode is.”

De ene zithoek kun je uitproberen, de andere niet

Er zijn ook ondernemers die de situatie in hun voordeel weten om te buigen. De meubelzaak van Goossens staat eveneens pal op de grens, maar heeft de hoofdingang juist op Belgisch grondgebied staan. Een groot rood bord met een witte pijl verwijst bezoekers naar het magazijn. Dat staat in Nederland en doet nu dienst als alternatieve entree. Ook hier loopt een lint dwars door de zaak. De ene zithoek kun je uitproberen, de andere niet. Daarop kan geen uitzondering worden gemaakt.

En dan zijn er nog de vier benzinepompen in het dorp, vanwege de prijsverschillen natuurlijk allemaal op Belgische grond. Bij de Baarlese Witte Pomp vraagt de bediende aan de chauffeurs van Nederlandse auto’s waar deze vandaan komt. Is het van buiten Baarle-Nassau, dan is het goedkope tanken op eigen risico. Agenten controleren op tanktoerisme, in officiële termen een niet-noodzakelijke verplaatsing en daarmee tijdelijk verboden. 

Eigenlijk zijn alle overgangen tussen Nederland en België versperd, maar dat is in Baarle-Nassau en Baarle-Hertog geen doen. De versperringen beginnen daarom vlak buiten Baarle-Hertog, maar de politie controleert wel in de grensgemeente.

Terug naar de Zeeman, waar Annie Schoenmakers onverrichter zake de winkel verlaat. “Ik kwam een jasje kopen voor mijn dochter, maar dat hangt in het Belgische gedeelte. Ach, ik kom er wel een keer voor terug. Hopelijk hangt het er dan nog, al kan eigenlijk niemand anders het in de tussentijd kopen natuurlijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden