Kinderen en corona

De basisscholen gaan nu open, maar voor hoelang? De Britse variant kan spelbreker zijn

null Beeld ANP
Beeld ANP

De ene week voert het kabinet een avondklok in vanwege de alarmerende situatie, een paar weken later besluit het de basisscholen te openen. Terwijl er zoveel onzeker is en blijft, stelt het OMT dat in meerderheid toch kiest voor openen van de scholen. Hoe lang blijven ze open?

De situatie nu

Het gaat de goede kant op met de dagelijkse besmettingscijfers, maar de zorgen zijn groot. Dat heeft te maken met de twee pandemieën waarin Nederland en de rest van de wereld gevangen zit. De oude dooft uit, maar de nieuwe is bezig aan onstuitbare groei. Volgens het OMT is nu al meer dan de helft van het aantal besmettingen afkomstig van de Britse variant. “Dat is veel sneller dan verwacht”, zegt Esther Metting, epidemioloog en gedragswetenschapper aan de Rijksuniversiteit Groningen. “De verwachting was dat de Britse variant pas eind februari de overhand zou krijgen. Hij is dus bezig een snelle opmars.”

Metting vreest nog iets anders waardoor het zicht op de besmettingen vertroebelt. “Door het datalek bij de GGD’s kan het zijn dat minder mensen zich laten testen”. Het aantal mensen dat zich bij teststraten meldt, loopt inderdaad iets terug. Dat kan natuurlijk ook zijn omdat minder mensen klachten hebben.

Besmettelijkheid kinderen

Kinderen zijn geen motor van verspreiding, zoals met de griep. Maar kinderen in de basisschoolleeftijd besmetten wel degelijk andere kinderen en volwassenen. Vooral met de Britse variant. Dat heeft de GGD Rijnmond onderzocht in Lansingerland, waar een uitbraak was van de nieuwe variant op een basisschool.

Als iemand corona oploopt, dan is de kans dat anderen in het huishouden ook besmet raken met het ‘oude’ virus 33 procent. Voor de Britse variant is dat 44 procent. Kinderen spelen daarin een grotere rol. In huishoudens waar covid heerst, brengt een kind in 5,6 procent van de gevallen het oude virus binnen. Maar bij de Britse variant is dat 17,9 procent. Dat komt doordat kinderen vaker klachten krijgen van de Britse variant. Ze hoesten en niezen en krijgen koorts. Meer klachten betekent een snellere verspreiding.

De Britse variant

Al is deze variant ondertussen goed voor de helft van de besmettingen, het blijft onduidelijk hoe hoog het reproductiegetal, de R, op dit moment is voor de nieuwe mutaties. Volgens het OMT lag de oude R op 14 januari op 0,85 en bewoog de ‘Britse’ zich tussen de 1,17 en 1,36. Maar hoeveel de R nu precies, is lastig te zeggen. Het RIVM bepaalt de Britse R op basis van kleine steekproeven, die gevoelig zijn voor uitschieters. Dan zijn er nog de huidige besmettingscijfers die blijven dalen, terwijl het effect van de Britse variant ondertussen zichtbaar moet zijn. De mist rond de Britse mutaties trekt nog niet op.

De situatie straks

Het OMT stelt dat ‘de epidemiologische situatie zeer kwetsbaar is’ en dat ‘de langetermijnvoorspellingen met doorrekening van het effect van de Britse variant zeer zorgelijk zijn’. De prognose is dat de daling snel stopt, stabiliseert en overgaat in een stijging. De derde golf zal dan in maart over Nederland rollen. Hoe hoog de golf is, hangt af van de maatregelen.

Zoals het openen van basisscholen, dat bijdraagt aan een hogere golf, stelt Metting. Maar hoeveel hoger? Dat is niet zeggen en lastig te meten. “Als er besmettingen komen, is dat na een week zichtbaar”, zegt Metting. “Maar een stijging kan ook het effect zijn van de toename van de Britse variant.”

Kan het zijn dat de scholen na een paar weken weer dicht moeten, vanwege de stijgende druk op de zorg? “Zeker”, zegt Metting. “Dan heb je ook nog eens meer schade toegebracht. Dit is niet slim. Tenzij je anders gaat kijken naar het onderwijs. Scholen hebben klassen met soms dertig kinderen. Waarom niet elke dag een derde naar school laten gaan en online en klassikaal onderwijs combineren. Of elke dag buitengym aanbieden. Dan zie je hoe het met de kinderen gaat.”

Lees ook:

Minister Slob: Basisscholen en opvang vanaf 8 februari weer open

De basisscholen gaan volgende week weer open. Verdere versoepelingen zitten er voorlopig waarschijnlijk niet in.

Geen protocollen maar prikken: ongerustheid onder leerkrachten en bonden over heropening basisscholen

Onder leerkrachten en bonden is veel ongerustheid over de plannen om de basisscholen volgende week te openen. Geen protocollen, maar inenten, zeggen veel leerkrachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden