Toeslagenaffaire

De afdeling Toeslagen zette de ambtenaar die ‘stop!’ riep op een zijspoor

Sandra Palmen-Schlangen, vaktechnisch coordinator Toeslagen in 2016 en 2017, tijdens de tweede dag van de hoorzittingen.Beeld ANP

Het was een vernietigend advies dat ze in 2017 schreef als juridisch ambtenaar bij de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst. Bij het abrupt stopzetten en terugeisen van de kinderopvangtoeslag van ruim driehonderd ouders zat de dienst op alle punten fout. 

Ouders zouden gecompenseerd moeten worden, voegde ze eraan toe. Maar er werd helemaal niets met het advies gedaan. Wel besloot het management vrij snel daarop om haar afdeling op te heffen. Als vaktechnisch coördinator weet Sandra Palmen ruim drie jaar later nog steeds niet waarom de top van de dienst Toeslagen zo handelde. “Ik heb nog nooit bij de Belastingdienst meegemaakt, dat zo’n advies niet wordt opgevolgd”, verklaart ze op de tweede dag van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

De commissie heeft de ambtenaar speciaal opgeroepen vanwege dit advies uit 2017. De notitie kwam pas onlangs boven water. Alle stukken, zelfs als er maar werd verwezen naar deze notitie, zijn in de jaren daarna steeds achtergehouden, zowel voor de Tweede Kamer als de commissie-Donner, die vorig jaar onderzoek deed.

Haar advies is glashelder. Palmen leest het aan de commissie voor: de stopzetting is op onjuiste rechtsgronden gebeurd, er is geen acht geslagen op de rechtsbescherming, er is geen zorgvuldigheid betracht, geen motivatie of bewijslast gegeven. En ze stelt vragen: waarom blijven bezwaren twee jaar op de plank liggen, waarom vindt het management het wenselijk om in hoger beroep te gaan? Ze adviseert alle rechtszaken stop te zetten en de ouders te compenseren. Ze stelt ook voor haar advies naar de juridische afdeling van het ministerie te sturen.

Palmen begrijpt niet waarom Toeslagen steeds heeft gezegd dat het advies zoek was.

De notitie bleef lange tijd onvindbaar

Vorig jaar juni heeft Palmen het stuk al opnieuw opgestuurd naar een collega die inmiddels landelijk vaktechnisch coördinator bij Toeslagen was. Hij herinnerde zich dat zij de notitie had geschreven. Toch bleef de notitie nog anderhalf jaar daarna officieel ‘onvindbaar’.

Palmen was eind 2016 aangetrokken om bij Toeslagen net zo’n juridische vaktechnische afdeling op te zetten, als de Belastingdienst heeft. En ze was door een lid van het managementteam gevraagd advies te geven over de ingewikkelde kwestie van de driehonderd stopgezette toeslagen van de ouders. Maar Palmen kreeg geen voet tussen de deur bij het management. Ze wist niet wat te doen en besprak dit met een collega. “Ik zit met dit dossier, maar ik kom er bij het management niet doorheen. En ik kan zelf niet escaleren.” Palmen vertrok even later bij Toeslagen.

Verhoren woensdag

Woensdag heeft de commissie een vol programma. ‘s Ochtends verschijnt voormalig directeur-generaal Peter Veld, die als hoogste baas van de Belastingdienst al jaren signalen kreeg van de financiële ellende waar ouders in terecht kwamen. Wat wist hij van de werkwijze van het omstreden CAF-fraudeteam en waarom greep hij niet in?

‘s Middags komen de voormalige en huidige directeur Toeslagen aan bod, respectievelijk Gerard Blankenstijn en Agaath Cleyndert. Blankenstijn zal zich moeten verantwoorden waarom Toeslagen niets deed met het dwingende advies uit 2017 om ouders te compenseren en de beslissing om de pas aangetrokken vaktechnisch coördinator op een zijspoor te zetten. Cleyndert werd medio 2019 geïnformeerd over dit memo. Wat heeft zij de afgelopen anderhalf jaar gedaan om Toeslagen binnen de wet te laten opereren?

Lees ook: 

Verhoren dag 1: ‘Je verwacht excuses, een bosje bloemen. Maar niets van dat alles.’

Hans Blokpoel heeft als voormalig algemeen directeur van de Belastingdienst “heel veel buikpijn” hoe hardvochtig de terugvordering van de kinderopvangtoeslag heeft uitgepakt voor de gedupeerde ouders. Toch heeft hij naar eigen zeggen zelf in deze affaire nauwelijks een rol gespeeld.

Het dossier Kinderopvangtoeslag affaire

Trouw bracht samen met RTL Nieuws de toeslagenaffaire aan het licht: duizenden ouders bij wie onterecht de kinderopvangtoeslag werd stopgezet en teruggevorderd, met alle gevolgen van dien. Lees alle verhalen, nieuwsberichten en analyses over de toeslagenaffaire hier.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden