OnderwijsCorona-achterstand

De achterstanden op basisscholen zijn voor een deel al ingehaald, maar de verschillen blijven groot

Rugzakken in basisschool IKC Groenewei op de eerste dag van het nieuwe schooljaar.  Beeld ANP
Rugzakken in basisschool IKC Groenewei op de eerste dag van het nieuwe schooljaar.Beeld ANP

Een deel van de corona-achterstanden op basisscholen is ingelopen, blijkt uit onderzoek. Maar de verschillen tussen leerlingen blijven ‘zorgelijk’.

Basisscholen zijn er ondanks de tweede schoolsluiting in geslaagd een deel van de corona-achterstanden in te halen, maar de verschillen tussen leerlingen en tussen scholen blijven groot. Dat is de conclusie van het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs dat dinsdag is gepubliceerd door Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. De onderzoekers baseren zich op de testresultaten van meer dan 1600 scholen door heel het land.

Met name het leerniveau van begrijpend lezen blijft achter, zo blijkt. Ten opzichte van een jaar eerder maakten leerlingen daarmee gemiddeld genomen 19 procent minder vorderingen. Bij spelling en rekenen was dat respectievelijk 7 en 9 procent. Daarnaast zijn de achterstanden ook na de tweede schoolsluiting groter bij kinderen uit lagere sociaaleconomische milieus. Ook konden kinderen uit eenoudergezinnen en kinderen met veel broertjes en zusjes het afgelopen jaar minder goed meekomen.

Toch zijn de achterstanden minder groot dan op basis van de eerste onderzoeksresultaten, gebaseerd op de toetsresultaten van vorig jaar zomer, kon worden verwacht, zegt onderzoeker en projectleider Carla Haelermans. “Ondanks een tweede schoolsluiting en een verder ook verre van normaal schooljaar zijn scholen erin geslaagd een deel van de leerachterstanden weer in te lopen.”

De onderzoekers vermoeden dat dit te wijten is aan een betere voorbereiding. Haelermans: “Bij de eerste schoolsluiting werd in een weekend besloten: de scholen gaan komende week dicht. We hoorden over scholen die de eerste paar weken van sommige leerlingen geen idee hadden waar ze waren, en of ze überhaupt iets leerden. Dat is zeker geen verwijt aan de scholen, maar het was wel de realiteit. Na de zomer hield iedereen er rekening mee dat het niet zomaar weer terug zou gaan naar normaal.”

De kinderen waar het om gaat stonden al met 1-0 achter

Niet veranderd zijn de grote verschillen tussen groepen leerlingen. Net als uit eerdere onderzoeken blijkt dat de achterstanden het grootst zijn bij kinderen uit lagere sociaal economische milieus. “We zien al jaren dat er verschillen zijn tussen leerlingen met verschillende achtergronden, dat is heel zorgelijk”, zegt Haelermans daarover. “En het is extra zorgelijk dat dat verschil door de coronacrisis groter is geworden. Want de kinderen waar het om gaat stonden eigenlijk al met 1-0 achter.”

Ook tussen scholen zijn de verschillen groot. Op scholen waarvan minstens tien procent van de leerlingen uit een laag sociaaleconomisch milieu komt, is de opgelopen achterstand gemiddeld genomen ongeveer anderhalf keer zo groot als op scholen waar die groep slechts vijf procent of minder van de totale leerlingenpopulatie uitmaakt. Ook zijn de achterstanden groter op kleinere scholen (minder dan 140 leerlingen) en op scholen buiten de stedelijke gebieden.

Hoe het komt dat de scholen buiten de steden er minder goed in slagen op de achterstanden in te lopen, is op basis van de toetsresultaten alleen niet te zeggen, benadrukt Haelermans, al vermoedt ze dat het in elk geval samenhangt met de schoolgrootte. “Grotere scholen staan nu eenmaal ook vaker in stedelijke gebieden.”

Het

Lees ook:

Een ‘menukaart’ van onderwijsplannen moet geen vrijbrief worden voor lukraak besteden

Hoe eerder de aangekondigde miljardensteun in het klaslokaal terecht komt, hoe beter. Maar kunnen scholen al bepalen wat effectieve plannen zijn en het geld goed besteden?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden