Asielzoekerscentra

De aanpak van geweld tegen lhbt-asielzoekers faalt

Beeld ANP

Hulpverleners proberen al jaren homogerelateerd geweld in asielzoekerscentra tegen te gaan. Maar dat blijkt een hardnekkig verschijnsel.

De aanpak van geweld tegen lhbt-asielzoekers faalt. Hulpverleners hebben alles op alles gezet om verbeteringen in hun leefsituatie aan te brengen, maar vrijwel geen van die pogingen kwam van de grond, blijkt uit een rondgang van deze krant.

Ook de recente mishandeling van een lesbische vrouw in azc Gilze zal volgens het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (Coa) niet leiden tot nieuw lhbt-beleid. Na een ruzie met een heterostel werd de vrouw overgoten met kokend water, waarbij ze tweedegraads brandwonden opliep. 

Stichting LGBT Asylum Support stuurt vandaag een brandbrief naar staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (justitie en veiligheid) met de oproep lhbt-asielzoekers beter te beschermen. De stichting kreeg sinds juni dit jaar ruim zestig meldingen van discriminatie, bedreiging of geweld, meldt voorzitter Sandro Kortekaas. 

Ook Vluchtelingenwerk Nederland ziet geweld tegen lhbt’ers als een regelmatig terugkerend probleem. “Maar het is lastig aan te pakken”, zegt woordvoerder Evita Bloemheuvel, “want veel gebeurt buiten het zicht: een boze blik, of een duwtje op de gang”. Het Coa zelf houdt niet bij hoeveel homogerelateerde geweldsdelicten plaatsvinden in azc’s, omdat de organisatie bewoners niet registreert op geaardheid. Wel stijgt het aantal geweldsincidenten in azc’s al jaren. 

Er nog steeds te weinig ruimte in azc’s voor officiële lhbt-units

Volgens Kortekaas moeten lhbt-vluchtelingen ter bescherming in aparte afdelingen worden opgevangen. Dat idee is niet nieuw: in maart 2016 stemde de Tweede Kamer al in met een D66-motie over aparte opvang. In Ter Apel kwam vervolgens een aparte lhbt-afdeling, maar in 2019 werden daar vanwege ruimtegebrek hetero-bewoners bij gezet. Volgens een Coa-woordvoerder is er nog steeds te weinig ruimte in azc’s voor officiële lhbt-units. 

Ook in 2016 mislukte een initiatief om homoseksuele asielzoekers te beschermen. Toen kondigde toenmalig minister Jet Bussemaker (onderwijs, cultuur en wetenschap) een landelijke voorlichting over homorechten aan, dat in ieder azc aangeboden zou worden. Voor het materiaal zou worden geput uit een methode voor middelbare scholen.

Maar die voorlichting kwam er nooit, meldt homorechtenorganisatie COC. “De leefsituatie van asielzoekers is niet te vergelijken met die van scholieren”, zegt woordvoerder Jan-Willem Bruin. “Ze zitten in een stressvolle situatie, komen net kijken in de Nederlandse samenleving. Daarom werkt de middelbare schoolmethode niet.”

Seksuele geaardheid wordt  niet expliciet vermeld.

Het Coa meldt dat er weerbaarheidstrainingen beschikbaar zijn voor lhbt-vluchtelingen, maar volgens een rapport van het ministerie van justitie en veiligheid uit 2018 worden die trainingen niet langer gegeven. Voor heteroseksuele asielzoekers is er nooit een dergelijke training opgezet. Met de meeste asielzoekers voert het Coa een ‘rechten-en-plichten’-gesprek bij aankomst in het azc, waarin het verbod op discriminatie in Nederland aan bod komt. Seksuele geaardheid wordt daarin niet expliciet vermeld.

Intussen blijft de cultuur voor lhbt’ers binnen de azc’s “heel onveilig”, zegt Bruin. Hij vreest dat sommige homogerelateerde geweldsincidenten uit angst niet worden gemeld bij de politie. “Vaak komen asielzoekers uit landen waar ze, als ze naar de politie gaan, worden opgepakt”, zegt hij. “Aangifte doen kan bovendien gevaarlijk zijn: vaak woont de bedreiger samen met het slachtoffer.”

Om lhbt’ers te ondersteunen, organiseren regionale COC-verenigingen sinds 2015 gespreksbijeenkomsten op externe locaties, 377 tot nu toe. Ook koppelt het COC desgewenst Nederlandse lhbt’ers aan een asielzoeker. Meerdere azc’s hebben bovendien officieuze lhbt-units, zoals in Dronten of Harderwijk, of Luttelgeest. “Op die plekken voelen lhbt’ers zich veilig”, zegt Kortekaas. 

Brandbrief over homogeweld in azc’s: in 3 maanden 60 meldingen

Er moet nu echt iets worden gedaan aan geweld tegen homo’s, lesbiennes, biseksuelen en transgenders in de Nederlandse asielzoekerscentra. Velen voelen zich er onveilig. De ondersteunende stichting LGBT Asylum Support zegt sinds begin juni al meer dan zestig meldingen over geweld te hebben gekregen. Extreem veel, vindt de stichting, die er vrijdag een brandbrief over stuurt naar staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid).

Lees de brandbrief hieronder.

Lees ook:

Arrestant vrijgelaten na mishandeling lesbische vrouw in azc Gilze

De 26-jarige asielzoeker uit Nigeria, die deze week werd gearresteerd na de mishandeling van een lesbische vrouw, is dinsdagmiddag vrijgelaten. Dat bevestigt het OM. Zijn 21-jarige vrouw zit nog wel vast op verdenking van ernstige mishandeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden