Overlijden

Cremeren of begraven? Of toch liever resomeren?

Een rouwkist in het Afscheidshuis in Amsterdam-Zuidoost. Beeld ANP

Iedereen kent cremeren of begraven, maar weet u ook wat alkalische hydrolyse is? Als het aan de Gezondheidsraad ligt, is die techniek binnenkort een andere optie voor een uitvaart. 

De Gezondheidsraad heeft maandag positief advies uitgebracht over een nieuwe, duurzame uitvaarttechniek. Het gaat om resomeren: het oplossen van een lichaam in een speciale vloeistof. Volgens de raad is de methode veilig, duurzaam en waardig genoeg om in Nederland toe te staan.

Met het advies richt de raad zich op de Tweede Kamer. Die moet uiteindelijk beslissen of de nieuwe methode wordt toegestaan. “Maar dit advies is het sluitstuk van een jarenlang geuite wens voor de methode”, zegt Bart-Jan Kullberg, voorzitter van de Gezondheidsraad. “Dus ik verwacht zeker dat hierover het debat gevoerd gaat worden.”

Met alkalische hydrolyse lost het lichaam van een overledene op in een verwarmde vloeistof in een afgesloten tank. “Dat proces duurt een aantal uren”, legt Kullberg uit. “Wat overblijft, is 1500 liter spoelvloeistof en een kleine hoeveelheid poeder. Dat poeder zouden nabestaanden kunnen meenemen in een urn.” Na het proces wordt de alkali, de chemische stof in de spoelvloeistof, geneutraliseerd. Na zuivering zou de vloeistof kunnen terugstromen naar het oppervlaktewater. “Of familieleden kunnen bijvoorbeeld een herdenkingsakker besproeien”, vertelt Kullberg. 

Eerste crematie in 1914

Het is meer dan honderd jaar geleden dat er in Nederland een nieuwe uitvaartmethode werd geïntroduceerd, sinds de eerste crematie in 1914. Alkalische hydrolyse wordt al wel toegepast in een aantal landen, zoals Canada, Australië en vijf staten in de VS.

De methode voldoet aan drie criteria, die de Gezondheidsraad in overleg met experts opstelde. “Dat zijn veiligheid, waardigheid en duurzaamheid”, zegt Kullberg. Het oplossen van het lichaam voldoet aan alle drie die eisen: sterker nog, de nieuwe techniek zou goedkoper en duurzamer kunnen zijn dan de huidige vorm van cremeren. “Een graf neemt ruimte in, en bij een crematie worden veel broeikasgassen uitgestoten.” De installatie voor alkalische hydrolyse is volgens Kullberg veel simpeler dan een crematorium. “Daardoor kunnen uitvaartcentra het dicht bij huis implementeren.”

De kaders van de Gezondheidsraad moeten de weg vrijmaken voor andere toekomstige lijkbezorgingsmethodes. “Zo weten uitvaartondernemers waar ze aan toe zijn bij het voorstellen van alternatieven voor cremeren of begraven”, vertelt de voorzitter. Een van die nieuwe technieken is humaan composteren, het verwerken van een lichaam tot tuinaarde. Recentelijk verrees het eerste ‘compostorium’ in Seattle. 

Maar voor Nederland zit die methode er binnenkort nog niet in, nuanceert Kullberg. “We weten er simpelweg nog te weinig over om het toe te staan”, zegt hij. “Zo moet zeker zijn dat schadelijke bacteriën en virussen ook worden afgebroken.” Ook cryomeren, het bevriezen en losschudden van een lichaam, lijkt geen methode voor de nabije toekomst. “Dat bestaat voor zover wij weten nog alleen in theorie.”

Lees ook: 

Wie geen begrafenis of crematie wil, kan zich tot tuinaarde laten verwerken

Amerikanen in de staat Washington krijgen binnenkort al een derde optie voor na hun overlijden: composteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden