Coronaspugers

Coronaspugers worden zwaar gestraft door de rechter. ‘Juist nu moet je je tanden laten zien’

Sinds het uitbreken van de pandemie zijn er 126 zittingen geweest waarbij verdachten voor de neus van anderen zouden hebben gerocheld en gekucht, terwijl zij beweerden besmet te zijn met Covid-19. De rechter tilt zwaar aan het dreigen met corona, blijkt uit de cijfers.

De rechter van het gerechtshof verheft zijn stem. “Halloohoo? Hallo, hoort u mij?” Op het computerscherm beweegt de mond van de verdachte, maar in de statige zaal van het Paleis van Justitie in Leeuwarden is geen stem te horen. Met rode konen pielen twee technici met snoeren, modems en Skype. “Het is wat, rechtspreken in coronatijd”, richt de rechter zich lachend tot zijn collega’s aan de andere kant van de spatschermen.

Om in beeld te komen belandt de tolk uiteindelijk op de stoel van een rechter en ploft de advocaat-generaal neer op de plek die normaal toebehoort aan de verdachte. De aanklager eist vandaag drie maanden onvoorwaardelijke hechtenis tegen Abdi I., een flink hogere straf dan die waartoe de rechter in Assen de Somalische asielzoeker veroordeelde.

“Op 30 maart overlijden er 93 mensen aan corona”, begint de advocaat-generaal zijn betoog. “Het totale dodenaantal is dan 884. Corona houdt het land in zijn greep.” Op diezelfde dag, gaat hij verder, hoestte en spuugde de verdachte meerdere keren in het gezicht van een beveiliger van het azc in Ter Apel nadat die de asielzoeker bij de ingang vroeg om zijn identiteitspapieren. “Hij riep daarbij meermaals: ‘I have the virus, I give this to you’.”

207 coronagerelateerde misdrijfzaken

Het is niet voor het eerst dat een strafzitting om corona draait. Volgens de nieuwste cijfers heeft het Openbaar Ministerie (OM) 207 coronagerelateerde misdrijfzaken in behandeling genomen, sinds het uitbreken van de pandemie zijn er 126 zittingen geweest waarbij verdachten voor de neus van anderen zouden hebben gerocheld en gekucht, terwijl zij beweerden besmet te zijn met Covid-19. Er is zelfs een term voor dit type onruststokers gemunt: ‘coronaspugers’.

De hoesters en proesters hebben geen eenduidig profiel. Het zijn tieners en vijftigers, winkeldieven en huisvrouwen, Groningers en Bredanaren. Het gros van het coronageweld is tegen de politie gericht, zo blijkt uit de cijfers van het OM. Ook andere mensen met cruciale beroepen zijn vaak de klos, zoals brandweerlieden, openbaar vervoerders en ziekenhuispersoneel.

De rechter tilt zwaar aan het dreigen met corona. Volgens de Raad voor de Rechtspraak is 113 keer uitspraak gedaan in coronazaken, waarbij gemiddeld 53 dagen gevangenisstraf werd opgelegd. Voor 65 coronaspugers was die straf onvoorwaardelijk. Slechts één keer werd een verdachte vrijgesproken.

Hogere straf dan normaal

Ook de advocaat-generaal in het gerechtsgebouw in Leeuwarden vindt dat dit soort misdrijven onder de huidige crisisomstandigheden zou moeten leiden tot een hogere straf dan normaal. “Mensen met een publieke taak, zoals een beveiliger, hebben de luxe niet om thuis te blijven.” Zij zetten hun eigen gezondheid op het spel om anderen te helpen. “De strafrechtpleging moet juist nú haar tanden laten zien. We moeten niet enkel applaudisseren voor hulpverleners en zorgen dat zij boodschappen kunnen doen, maar een signaal afgeven aan de samenleving. Mensen die hulpverleners trachten te belemmeren, past een forse straf.”

Tijdens zijn pleidooi breekt de 32-jarige verdachte meermaals in via Skype. Hij heeft niet gedreigd, legt hij uit met wilde handgebaren, het is miscommunicatie geweest. “Ik ben nieuw in Nederland”, vertaalt zijn tolk. “Ik spreek de taal niet en beheers het Engels slecht. Ik wilde aan de beveiliger uitleggen dat ik niks verkeerds aan het doen was, dat ik naar binnen wilde en juist niet ziek was.” Zijn grootste wens is dat zijn twee kinderen, die nog in Somalië wonen, in Nederland naar school kunnen en een veilige toekomst tegemoet gaan. De rechter bromt. Niet omdat hij de verdachte wantrouwt, maar omdat zijn binnenkomende e-mails plots op ieder scherm te lezen zijn.

Akelige ervaring

Ook het slachtoffer, de beveiliger, zit in de zaal. Delen van zijn verklaring worden voorgelezen. Hij vond het een akelige ervaring, voelde zich angstig nadat hij werd bespuugd. Zijn gezicht heeft hij geboend met alcohol en hij durfde zijn eigen dochtertje niet eens meer een kus te geven bij thuiskomst. Getest op corona is hij niet, maar voor de zekerheid is hij twee weken niet naar zijn werk geweest. Het loon dat hij daardoor misliep, hoopt hij van de verdachte te ontvangen.

Lees ook:

Politie: ‘Coronacriminaliteit’ rukt op, net als spanningen in de buurt

Ook op het werk van de politie heeft het coronavirus een grote invloed. Het aantal inbraken en verkeersongevallen is weliswaar gedaald, maar ‘coronacriminaliteit’ rukt op, net als spanningen in de buurt. “Er is niet altijd voldoende tijd om een mondkapje te pakken.”

Advocaten roepen mensen op: kom in verzet tegen coronaboete

De noodverordening rammelt, stellen advocaten. Gedragsregels zijn onduidelijk en strijdig met grondrechten. En dat is kwalijk, want mensen worden fiks gestraft bij overtreding. De strafpleiters roepen mensen op in verzet te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden