Social distancing

Coronaregels: balanceren en interpreteren tijdens het paasweekend

Beeld Nanne Meulendijks

De coronaregels kunnen op verschillende manieren geïnterpreteerd worden. Met het paasweekend voor de deur leidt dat tot discussies tussen rekkelijken en preciezen. 

Linda Graanoogst (47) twijfelt al een week over een appeltaart. Haar ouders, gezond en fit, maar met hun 75 en 79 jaar ook kwetsbaar voor het coronavirus, ontvangen nu geen bezoek en gaan nergens heen. Maar het lijkt haar zo leuk om bij wijze van verrassing naar hen toe te rijden en een zelfgebakken appeltaart te brengen. “Ik hoef niet eens het huis in”, zegt ze. “Maar het lijkt me gewoon een gave verrassing.”

Het dilemma: mag dat? Graanoogst moet voor haar verrassing van Almere naar Lent rijden, bij Nijmegen. “Ik weet niet hoe streng ze controleren of mensen thuis blijven”, zegt ze. “Gaan ze mij van de snelweg halen?” Haar man is bovendien bang dat zijn schoonouders die appeltaart niet op prijs stellen. “In de tuin zitten op twee meter afstand, kan dat?”, peinst ze. “Ik denk van wel. Mijn man zegt van niet.”

De coronaregels van het kabinet zijn op verschillende manieren te interpreteren. Blijf zo veel mogelijk thuis, is de oproep. Maar ook: nodig maximaal drie personen thuis uit. Naar buiten? In principe niet, maar wel voor boodschappen of een frisse neus. In groepen naar buiten mag niet, maar wel als iedereen anderhalve meter afstand van elkaar houdt.

De rekkelijken en preciezen

Die toch af en toe voor tweeërlei uitleg vatbare regelgeving – want hoe lang duurt het voor de neus weer fris is en hoe valt de oproep om binnen te blijven te rijmen met een uitnodiging aan drie vrienden om langs te komen? – leidt deze weken niet alleen tot verwarring, maar ook tot een scheiding tussen de rekkelijken, zij die maximaal gebruik maken van de ruimte die de regels bieden, en de preciezen, die nauwgezet gehoor geven aan de oproep binnen te blijven en hoogstens een ommetje maken door de tuin. Scheidslijnen lopen door families, vriendengroepen en buurten.

Het is boeiend om te zien, zegt Hanke Amels (35). Zij en haar man interpreteren de regels naar eigen zeggen precies en kregen de vraag om dit weekend met hun twee jonge kinderen op bezoek te gaan bij haar ouders, zestigers, in Drachten. “Maar er wordt gewoon gezegd: zoek elkaar niet op. Zij hebben mij geleerd om me aan de regels te houden, het is interessant dat mijn ouders dat gevoel van urgentie nu niet hebben.”

Het gezin gaat niet. “Mijn ouders begrijpen het wel, maar zijn natuurlijk teleurgesteld dat ze de kleinkinderen niet zien. Dat begrijpen wij ook wel weer.”

De regels nemen met een slappe bocht

Linda Douglas (49) daarentegen haalde haar strengere gezinsleden over tot een picknick komend weekend. Zij behoort tot de rekkelijken, geeft ze onmiddellijk toe. “Ik neem regels over het algemeen met een slappe bocht”, zegt ze. Ze gaat ’s ochtends hardlopen, ’s middags wandelen en traint drie keer per week met haar personal trainer. Buiten, dat wel.

Man Richard van Bruinessen en oudste dochter Charmaine (25) zijn veel preciezer. “Mijn oudste woont niet meer thuis en wil nu liever niemand zien.” Hele gesprekken heeft het gezin over wat nu wel en niet mag. Het plan van Douglas om dit paasweekend met haar gezin te picknicken bij Paleis het Loo in Apeldoorn zorgde voor gefronste wenkbrauwen bij haar man en oudste kind. “Doe niet zo flauw, denk ik dan. Hiermee brengen we niemand in gevaar. Ik hou me aan de regels, maar I want a life.” Die picknick gaat door, zegt ze stellig. “Ik verleid ze wel.”

Karaktereigenschappen worden uitvergroot in tijden van crisis, zegt Kees van den Bos, hoogleraar sociale psychologie aan de Universiteit Utrecht. “Je ziet heel duidelijk het verschil tussen mensen die altijd al consciëntieus zijn geweest en mensen die dat wat minder zijn.”

Daarnaast zullen ouderen of mensen met een slechte gezondheid beter oppassen. Dat geldt ook voor mensen die in hun omgeving zien wat voor impact Covid-19 kan hebben. “Als je een broer of zus hebt die in de zorg werkt, wordt de dreiging concreter. Dat helpt.”

De harmonie is af en toe zoek

Harmonieus is het niet altijd tussen de rekkelijken en preciezen. De preciezen vrezen dat de rekkelijken alles teniet doen waar zij nu zo veel voor opofferen en zien met lede ogen aan hoe zij gebruikmaken van de ruimte die zij zichzelf ontzeggen.

Ook Graanoogst, wikkend en wegend over haar appeltaart, stoort zich aan mensen die al te lichtvoetig met de regels omgaan. “Zeker in het begin maakte me dat boos. Het gaat niet alleen om jou, maar ook om de rest van de maatschappij.”

Amels werd boos vanwege een foto van vrienden op een barbecue die allemaal met hun armen om elkaar heen stonden. “Dat vond ik echt moeilijk om te zien. Ik heb veel nagedacht over waarom ik nu zo boos werd. Het heeft er denk ik mee te maken dat ik dacht dat we gelijkgestemden waren. Ik vind het helemaal niet fijn om te weten dat dit niet zo is.”

Naarmate deze situatie langer duurt komt er meer spanning te staan op de relatie tussen beide groepen, denkt Van den Bos . Al hij is ook positief over het lerend vermogen van de mens. “Uiteindelijk doen de meeste mensen dat wat het beste is voor het grotere geheel.” Toch geldt volgens hem ook: hoe concreter de regels, hoe minder het schuurt.

Lees ook:

Voer het isolement voor ouderen niet te ver door

Het anderhalvemeterleven valt ouderen zwaar. Voer het isolement niet te ver door, adviseert gezondheidsexpert Julia van Weert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden