Burgemeester Jan Nathan Rozendaal, dominee Aarnoudse en huisarts Mark Pul van Doornspijk.

Coronapandemie

Corona slaat toe in Doornspijk, de doodsklokken luiden bijna elke dag

Burgemeester Jan Nathan Rozendaal, dominee Aarnoudse en huisarts Mark Pul van Doornspijk.Beeld Herman Engbers

Doornspijk, op de Veluwe, verloor deze week veel inwoners aan corona. De burgemeester, de huisarts en de dominee over wat dat teweegbrengt. ‘Het besluit om niet te prikken, is niet in beton gegoten.’

Het is een oud dorpsgebruik: als er iemand overlijdt in Doornspijk, luiden om twaalf uur ‘s middags de kerkklokken.

De afgelopen week klonken de doodsklokken bijna elke dag. Zo veel mensen sterven er aan corona, zegt dominee B.L.C. Aarnoudse van de Christelijke Gereformeerde Kerk. (Zijn voornaam geeft hij liever niet, dat is niet gebruikelijk in zijn kring, zegt hij). De mensen in zijn gemeenschap, merkt Aarnoudse, “zijn er wat stil onder. Het komt nu wel heel erg dichtbij.”

Het Reformatorisch Dagblad signaleerde vorige week dat het aantal overlijdens op de biblebelt oploopt. Op één dag telde de krant zeven pagina’s met overlijdensberichten, een opvallend hoog aantal, vergelijkbaar met de beginfase van de pandemie. Met name op de Veluwe is het druk bij begrafenisondernemers en dominees.

‘Ze weten heus wel dat het geen griepje is’

Dat in plaatsen met een lage vaccinatiegraad veel mensen overlijden, ligt voor de hand. In Doornspijk, waar veel mensen vanwege hun geloofsovertuiging het vaccin niet willen nemen, komt het dan ook niet als een verrassing, zegt huisarts Mark Pul. “We hebben hier te maken met een flinke hausse aan overlijdens. Afgelopen week alleen al waren er drie coronagerelateerde doden.”

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Ze weten hier heus wel dat corona niet zomaar een griepje is, zegt Pul. “Maar mensen hebben weloverwogen deze keuze gemaakt: zij wisten dat ze ziek zouden worden en konden sterven. Dat vinden ze verdrietig, maar ze kunnen daar toch vrede in vinden. Ik heb respect voor hoe ze daarmee omgaan.”

Veranderen mensen niet van gedachten over het weigeren van het vaccin, nu ze de uiterste consequentie daarvan zien?

Pul verwacht dat niet van de Doornspijkers, zegt hij. Het zijn vooral ouderen, velen zijn tegen de tachtig jaar, die nu overlijden. “Men zegt: onze tijd is gekomen. En daar zijn ze geestelijk op voorbereid.”

‘Ik zeg niet: je moét, ik zeg: denk erover na’

Burgemeester Jan Nathan Rozendaal van de gemeente Elburg waar Doornspijk toe behoort, is al maanden druk in de weer met de vaccinatiecampagne. Voor een burgemeester van de SGP, waarvan een deel van de achterban moeite heeft met vaccineren, is hij een behoorlijk uitgesproken voorstander.

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Zo plaatste hij een foto van zichzelf op sociale media waarop hij zijn prik krijgt. “Ik krijg daar geen kritiek op, hoor. Mensen laten het aan mij wat ik doe, net zoals ik tegen hen niet zeg: je móet je vaccineren. Ik zeg: denk erover na.”

Met de vaccinatiegraad van Elburg (83 procent) gaat het heel behoorlijk: die ligt maar 5 procent onder het landelijke cijfer. Maar het dorp Doornspijk, waar 60 procent van de bevolking gevaccineerd is, trekt het gemiddelde van de gemeente flink naar beneden, zegt burgemeester Rozendaal.

Hij merkt dat het opzetten van priklocaties in dorpskernen helpt. “Dan komen er toch zo tweehonderd mensen een prik halen. We merken ook dat er grensverkeer komt uit het naburige Nunspeet, van mensen die de prik vanwege de sociale druk liever buiten hun eigen dorp halen.”

‘Ik heb niet alleen een geweten, maar ook mijn verantwoordelijkheid’

Naast het geloof speelt ook de dorpscultuur mee bij aarzelingen over het vaccin, zegt burgemeester Rozendaal. “Hier is het heel erg: als het niet hoognodig is, dan ga je niet naar de dokter. Soms zijn mensen dus niet zozeer principieel tegen. Ze denken gewoon: ik ben niet ziek, mankeer niets, hoezo zou ik me laten vaccineren?”

Dominee Aarnoudse heeft een kleine gemeente van 340 leden. Een van hen is vorige week aan corona overleden, vertelt hij, een vrouw van 89 jaar. “Dat is de eerste in onze gemeente voor wie dat geldt. Ik merk: dat komt best wel binnen.”

Mensen worden weer voorzichtiger, zegt Aarnoudse. “Ik miste zondag mensen in de diensten, die de afgelopen tijd wel kwamen. Waarschijnlijk vanwege de veiligheid.”

null Beeld Herman Engbers
Beeld Herman Engbers

Maar hij merkt ook dat mensen opnieuw nadenken over het coronavaccin. “Die eerdere beslissing is niet in beton gegoten. Ik hoor mensen die tot nog toe bezwaren hadden, nu zeggen: ik heb niet alleen mijn geweten, maar ook mijn verstand en mijn verantwoordelijkheid. En mensen zien dat corona echt iets bijzonders is, nu er wereldwijd maar mensen blijven sterven: het is écht een andere ziekte dan de mazelen.”

‘Zet je minder druk, dan krijg je ook minder weerstand’

Dokter Mark Pul heeft daar ook iets over te zeggen. Voor de griepprik ligt de vaccinatiegraad in Doornspijk dan wel onder het landelijk niveau, maar voor de vaccinaties tegen kinderziektes is dat niet meer het geval, weet hij.

“Toen men daar in de jaren zestig mee begon was die vaccinatie­graad hier veel lager, nu is die vrijwel gelijkgetrokken met de rest van het land. Ik trek daar een les uit voor het coronavaccin. Zet je minder druk, dan krijg je ook minder weerstand. Als men de mensen hier nu gewoon een jaar of twee de tijd geeft, dan is het wellicht een heel ander verhaal.”

Lees ook:

In de biblebelt groeit de bereidheid om het coronavaccin toch wel te nemen

Nergens is de bereidheid om een vaccin te nemen zo laag als in de Nederlandse biblebelt. Toch verschuift er langzaam iets in de gelovige gemeenschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden