Coronamaatregelen

Corona houdt Europa in zijn greep, deze maatregelen nemen onze buurlanden

Militairen controleren passagiers op een treinstation in Milaan.Beeld EPA

Het coronavirus houdt Europa in zijn greep. Sommige landen kiezen voor een ‘lichte lockdown’ om besmetting tegen te gaan, andere roepen de noodtoestand uit. Welke maatregelen worden genomen, en wat zijn de gevolgen voor de bevolking?

België: Boekwinkels zijn nog essentieel

Een familie in Brussel klapt vanuit huis voor de mensen die werken in de verpleging. Beeld AP

Blijf zo veel mogelijk binnen, zéker met een snotneus, is de boodschap van de Belgische regering. In België is sprake van een ‘lichte lockdown’:  scholen en horeca waren al dicht, sinds woensdag geldt dat ook voor speeltuinen en ‘niet-essentiële’ winkels als tuincentra, bouwmarkten en kledingzaken.

Belgen mogen naar buiten voor boodschappen, de huisarts of om naar de apotheek te gaan. Ook banken en postkantoren zijn open. Zij vallen net als boek- en diervoedingswinkels onder ‘essentiële’ winkels. Buiten wandelen of sporten mag ook, maar alleen in gezinsverband of met één vriend, en in de eigen buurt. Thuis afspreken is uit den boze. Ouderen in verzorgingshuizen krijgen al ruim een week geen bezoek.

Wie zich niet aan de regels houdt en buiten samendromt, riskeert een boete die kan oplopen tot 4000 euro en drie maanden celstraf. De politie controleert streng, gaf premier Sophie Wilmès te verstaan. Dat geldt ook voor wie onnodige autoritjes onderneemt. Veel Belgen hebben een vakantiehuisje of appartement aan de kust, maar het is verboden daarheen te gaan. Wie er al zat heeft het bevel gekregen huiswaarts te gaan. De reden: ziekenhuizen in de kuststreek zijn niet berekend op die extra inwoners.

FrankrijkEen ‘korte fysieke activiteit’ krijgt ruime interpretatie

Geen auto's op de doorgaans drukke weg langs de Seine in Parijs.Beeld EPA

Frankrijk is overgegaan tot een ‘lichte lockdown’. De aanpak lijkt op die in Italië, maar is minder streng dan in Spanje. Naar buiten gaan kan alleen nog met een zelfgeschreven of gedownloade verklaring waarop staat wie je bent, waar je woont en waarom je niet thuis zit. Overtreders krijgen een boete van 135 euro.

Geldige redenen voor een sortie zijn werk (als thuiswerken onmogelijk is), boodschappen, doktersbezoek, een dringende familieaangelegenheid en een ‘korte, individuele fysieke activiteit’. De laatste optie is ruim geïnterpreteerd, vandaar dat waarschijnlijk een aanscherping volgt. Lokale overheden zijn begonnen met het afsluiten van stranden, parken en andere recreatiegebieden.

Supermarkten laten niet te veel klanten tegelijk binnen en plakken tape op de grond om de regels voor sociale afstand te handhaven. De regels worden goed opgevolgd, al werd er in de Parijse voorstad Aubervilliers aan het begin van de lockdown op een markt gevochten, net als in een vestiging van de Lidl. Beelden van enkele drukke Parijse markten die eruitzagen alsof er niets aan de hand is, wekten alom verbazing.

SpanjeNog wel met de bus

Een spandoek op een gebouw waarop 'Ik blijf thuis' te lezen is. Beeld Getty Images

Spanje, na Italië Europa’s grootste coronabrandhaard, zit al een week op slot. Alleen supermarkten, apotheken en banken zijn nog open. Vaak wordt daar maar een beperkt aantal klanten toegelaten die afstand van elkaar dienen te houden. 

Thuiswerken wordt aangeraden, maar Spanjaarden mogen zich nog wel verplaatsen om elders aan het werk te gaan. Het openbaar vervoer wordt daarom gehandhaafd. De buitengrenzen zijn inmiddels afgesloten voor niet-inwoners. Binnen zeven dagen moeten ook alle hotels dicht in Spanje. Het leger is op straat om noodhulp te verlenen.

Wie zich niet aan de nieuwe regels houdt kan rekenen op hoge boetes tot 30.000 euro en gevangenisstraf. In de praktijk zijn in de eerste week van de lockdown duizenden Spanjaarden op de bon geslingerd voor kleine overtredingen, en zijn er tweehonderd aanhoudingen verricht. Zo hadden velen niet begrepen dat zij met niet meer dan één persoon in een auto mochten rijden.

De sociale distantiemaatregelen vallen de Spanjaarden zwaar. Het sociale leven speelt zich voor een groot deel buiten, in de horeca en in verenigingen af. Hardlopen of andere buitensporten die veel Spanjaarden graag beoefenen zijn ook in de ban. Een blokje om met de hond mag nog wel.

ItaliëDe politie handhaaft on-Italiaans streng

Het Palazzo Marino in Milaan, verlicht met de Italiaanse vlag om de Italianen een hart onder de riem te steken.Beeld REUTERS

Sinds 12 maart mogen de mensen in Italië hun huis alleen uit als dat noodzakelijk is: voor het werk, om de hond uit te laten, omdat ze iets moeten kopen. Ze mogen ook op straat hardlopen zolang ze dat maar in hun eentje doen. Buiten moeten ze een geprint formulier bij zich hebben waarop staat wie ze zijn en waarom ze onderweg zijn. Er staan en rijden overal politieauto’s; voor Italiaanse begrippen is de controle op naleving buitengewoon groot.

Overtreders krijgen een bekeuring van 206 euro of tot 3 maanden cel. Vorige week zijn er 50.000 overtreders gesnapt. 

Om een meter afstand te kunnen houden, mag er maar een klein aantal klanten in de supermarkt aanwezig zijn. Hier en daar regelen beveiligers dat. De vakken liggen goed vol ­– ook al komen bijna alle klanten met uitpuilende tassen naar buiten. Ze hamsteren. Rantsoenering is hier niet aan de orde. 

Verder zijn alleen winkels en bedrijven open die essentiële diensten leveren of producten verkopen om de samenleving een beetje behoorlijk te laten draaien – denk aan loodgieters, dierenartsen, elektronicazaken, banken, postkantoren, benzinepompen, bakkers, stomerijen, fabrieken, uitvaartondernemers en visboeren. En het openbaar vervoer en de taxi’s rijden ook gewoon.

NoorwegenOveral is het rustig, behalve in het bos

Grenscontrole tussen Zweden en Noorwegen. Er zijn extra agenten aangesteld om het nieuwe coronabeleid te handhaven.Beeld AP

Noorwegen heeft met 1800 bevestigde coronapatiënten op een populatie van 5 miljoen een van de hoogste percentages besmettingen ter wereld. Dat zette de regering er vorige week toe aan het land zo goed als op slot te doen. De scholen en universiteiten zijn dicht, net als de meeste niet-vitale winkels, sportscholen en zwembaden.

Het is Noren ook verboden naar hun binnenlandse vakantiehuisjes te gaan, om de plattelandsziekenhuizen te ontlasten. Cafés en restaurants mogen openblijven mits ze een meter afstand tussen klanten garanderen. Veel hebben zelf besloten de deuren te sluiten. Er zijn extra agenten aangesteld om het nieuwe coronabeleid te handhaven.

Iedereen die in het buitenland geweest is moet twee weken in quarantaine. Dat geldt uiteraard ook voor iedereen met coronaklachten. In quarantaine mogen de Noren nog wel naar buiten, maar niet naar de supermarkt of reizen met het openbaar vervoer. Wie zijn isolatie doorbreekt, riskeert een boete van 20 duizend Noorse kronen (zo’n 2000 euro).

Wat de Noren wél mogen blijven doen is: de natuur in gaan, zolang ze afstand houden van hun medemens. Dus is het overal rustig, behalve in het bos. Dat heeft ineens meer geïnteresseerden dan ooit.

DuitslandOveral mag je nog naar de kapper, behalve in Beieren

Een vrijwel lege Pariser Platz in Berlijn. Beeld REUTERS

In Duitsland is het buiten rustig, maar de straten zijn niet uitgestorven. Dat is anders in de deelstaat Beieren, waar mensen vanaf vandaag alleen voor het noodzakelijke (boodschappen, doktersbezoek, werk, rondje joggen) de deur uit mogen, anders riskeren ze een boete.

Omdat Duitsland een federatie is, kunnen deelstaten zelf beslissen welke maatregelen zij invoeren. Daarom zijn in Beieren de meeste winkels, behalve supermarkt en apotheek, gesloten, terwijl in andere deelstaten kappers, bakkerijen en restaurants nog deels open zijn. Scholen zijn wel overal gesloten.

Een rondje wandelen mag in de meeste deelstaten nog wel en wordt zelfs aangeraden door virologen, zolang mensen maar afstand van elkaar houden. Met het eerste mooie weer van het jaar zijn er dan ook nog veel gezinnen die naar het park of de ijssalon om de hoek gaan. Wel zoals het hoort, ver van elkaar vandaan. In de ijssalon zijn de wachtplaatsen in de rij op 1,5 meter van elkaar gemarkeerd met ducttape.

Deze week werd nog vooral een beroep gedaan op het verantwoordelijkheidsgevoel van de Duitser, maar dwang lijkt steeds meer een optie voor de regering. De federale minister voor speciale zaken, Helge Braun, kijkt of de Duitsers zich dit weekend aan de regels houden. “Als dat niet gebeurt, kan besloten worden over verdere maatregelen, hoewel we dat eigenlijk willen voorkomen.”

ServiëHet strengste regime

Militairen op patrouille in Belgrado.Beeld EPA

In Servië geldt het strengste coronaregime van Europa. Tussen acht uur ’s avonds en vijf uur ’s ochtends mag niemand naar buiten. Dit weekend worden de verboden uren uitgebreid, kondigde president Aleksandar Vucic donderdag aan. Voor 65-plussers geldt zelfs een algeheel straatverbod. De enige uitzondering is zondagmorgen van vier tot zeven uur, als de supermarkten speciaal voor hen opengaan. Onder meer via vrijwilligersacties op sociale media organiseren Serviërs voor hen boodschappendiensten.

Verder geldt de noodtoestand, waarbij het leger ziekenhuizen en de grenzen bewaakt. Die zitten nu potdicht. Alle vliegvelden zijn gesloten, op het stadsvervoer na staan treinen en bussen stil. Zelfs Serviërs die in het buitenland verblijven, mogen sinds vrijdag niet meer terugkeren. Afgelopen dagen lukte het ruim 70.000 Serviërs op het nippertje vanuit het buitenland terug te komen naar huis. Zij zitten nu twee tot vier weken verplicht in volledige isolatie. De politie controleert via telefoon en huisbezoeken of zij zich daaraan houden. Van wie uit Italië kwam, wordt het signaal van de mobiele telefoon gevolgd, zei Vucic.

Aanleiding voor de bijna volledige lockdown is de slechte staat van de gezondheidszorg. Ook andere Balkanlanden maken zich grote zorgen dat zij een piek in het aantal besmettingen niet aankunnen. Bondgenoot China heeft Servië hulp aangeboden in de vorm van mondkapjes en doktoren, nadat Europese landen een exportverbod hadden ingesteld. “Europese solidariteit bestaat alleen op papier”, sneerde Vucic.

Beeld Sander Soewargana
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden