De teststraat van GGD Utrecht.

Vier vragenCorona

Corona grijpt weer om zich heen, hoe staat Nederland ervoor?

De teststraat van GGD Utrecht.Beeld ANP / Robin Utrecht

Het post-covid-tijdperk is helaas nog niet aangebroken. Het coronavirus wint opnieuw terrein, in Nederland en andere landen van Europa. Vier vragen over de zomergolf.

Marco Visser

1. In welke fase van de nieuwe golf zitten we?

De nieuwe golf komt eraan, zei het RIVM vorige week al. De signalen van deze week bevestigen dat. In de afgelopen week kwamen er ruim 26.000 positieve testuitslagen bij het RIVM binnen. Vorige week lag dat getal op ruim 15.000 nieuwe ­gevallen in zeven dagen: een stijging van 70 procent.

Testen bij de GGD hoeft niet meer, dus deze cijfers geven een beperkt beeld, maar rioolmetingen laten ­hetzelfde zien: meer virusactiviteit, vooral in de Randstad.

Een belangrijke graadmeter zijn de ziekenhuizen; ook daar is een toename te zien. Afgelopen week belandden 268 mensen vanwege hun coronaklachten in het ziekenhuis, het hoogste aantal sinds eind april. Bij 22 van hen waren de klachten zo ernstig dat ze op een inten­sive care werden opgenomen. Ook dat is het hoogste aantal sinds begin april.

Dan het reproductiegetal. Dat ligt nu op 1,25, wat betekent dat een gemiddelde groep van 100 met corona besmette mensen 125 anderen aansteekt. Door exponentiële groei kan het dan ineens ontzettend snel gaan. Afgaand op de laatste cijfers zit ­Nederland aan het begin van zo’n versnelling.

2. Waar leidt die versnelling toe?

Dat is nog niet te zeggen. Elke golf kent een eigen dynamiek, door opgebouwde immuniteit in de bevolking, seizoenseffecten en eigenschappen van nieuwe varianten. Het is best mogelijk dat tienduizenden Nederlanders per dag besmet raken zonder dat de samenleving ontwricht raakt, omdat mensen slechts lichte klachten krijgen.

De golf is af te remmen als er allerlei maatregelen volgen, zoals mondkapjes, afstand houden, goed ventileren en vooral thuisblijven bij klachten. Nu staat er over een paar weken iets te gebeuren dat dezelfde impact heeft als een forse, omstreden ingreep om het virus te remmen: schoolsluitingen. De zomervakantie komt eraan, en dat kan flink schelen in het aantal besmettingen. Het einde van de schoolvakanties, in augustus, kan weer zorgen voor een opleving. Mede daarom was de verwachting dat de nieuwe golf pas aan het einde van de zomer zou opduiken.

Een andere belangrijke besmettingsbron is de werkvloer. Werkgeversorganisaties roepen al op de basismaatregelen weer in acht te nemen, zoals thuisblijven bij klachten.

3. Waar komt die golf ineens vandaan?

Van de nieuwe subvarianten van omikron. Nederland heeft al eens een golf gehad van de BA1 en BA2-versies van omikron. Op dit moment gaan BA4 en BA5 rond. Deze subvarianten zijn niet besmettelijker. Wel zijn ze beter in staat om de opgebouwde immuniteit te omzeilen, ook na een besmetting met een eerdere omikron-subvariant. De eerste onderzoeken naar BA4 en BA5 lijken erop te wijzen dat deze subvarianten infecties veroorzaken die dieper in de longen liggen, vergelijkbaar met delta. Toch zijn er nog geen aanwijzingen dat BA4 en BA5 ziekmakender zijn.

4. Hebben andere landen al last van de zomergolf?

Vergeleken met andere Europese Landen heeft Nederland nog weinig last van het oplevende coronavirus. Ziekenhuizen in België, Spanje, Italië, Duitsland, Engeland en Frankrijk bijvoorbeeld nemen naar verhouding meer mensen met covid op dan Nederlandse ziekenhuizen.

Het land dat als eerste met de zomergolf te maken kreeg, was Portugal. Daar was het eigenlijk een voorjaarsgolf, want begin mei al werden steeds meer Portugezen ziek van BA5. Een maand later begonnen de aantallen al te dalen, om nu weer te stijgen. Kortom, het verloop is nogal grillig.

Duitsland is net als Nederland begonnen aan de zomergolf. De Duitse minister van volksgezondheid heeft al opgeroepen om weer mondkapjes te gebruiken in drukke binnenruimtes.

Lees ook:

Lagere vaccinatiegraad tegen corona, blijkt uit nieuwe berekening

Het percentage mensen dat zich in Nederland heeft laten vaccineren tegen het coronavirus is iets lager dan gedacht. De vaccinatiegraad is opnieuw berekend op basis van nieuwe gegevens.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden