Visserij

‘Controles op garnalenvisserij in natuurgebieden mislukt’

Garnalenvisser voor de haven van Lauwersoog.

Garnalenvissers visten jarenlang veel meer uren in beschermde natuurgebieden dan is toegestaan. Minister Schouten gaat nu maatregelen nemen zodat zij zich beter aan de afspraken houden.

Nederlandse garnalenvissers visten in 2017 en 2018 per jaar ongeveer 200.000 uur in beschermde natuurgebieden, terwijl maximaal 130.000 uren zijn toegestaan. Dat meldt de NOS op basis van diverse documenten uit de sector die de omroep in handen heeft gekregen.

De overschrijding was mogelijk doordat er nauwelijks toezicht blijkt te zijn op de akkoorden die in 2011 en 2014 tussen vissers, overheid en natuurorganisaties werden gesloten over het vissen in de Waddenzee en de kustzone van de Noordzee. De afspraken zijn bedoeld om deze Natura 2000-gebieden te beschermen tegen schade aan de natuur door de garnalenvisserij.

De basis van de akkoorden was dat de vissers elkaar zouden controleren. Een zwarte doos aan boord zou de tijd moeten vastleggen die de garnalenvissers in de natuurgebieden visten. Hun belangenorganisaties zouden controles uitvoeren op de naleving. De Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit NVWA, die valt onder het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit (LNV), is verantwoordelijk voor het algehele toezicht.

Controles en toezicht blijken in de praktijk een wassen neus. De zwarte dozen aan boord blijken al vijf jaar niet goed te werken. Bijkomend probleem is dat er geen quotum per schip is afgesproken, de norm van maximaal 130.000 uren geldt voor alle garnalenvissers samen. Daardoor weet de individuele visser niet waar hij zich aan te houden heeft. Ook schiet de handhaving door de belangenorganisaties tekort en zijn zij, volgens de NOS, zeer terughoudend om boetes op te leggen aan de eigen leden.

Maar drie controleurs

Verder blijkt de NVWA maar drie controleurs voor de garnalenvisserij in dienst te hebben, terwijl er rond de 200 schepen zijn. In een intern rapport dat de NOS heeft ingezien klagen medewerkers van de dienst over onderbezetting, de slecht werkende zwarte dozen en de stroef verlopende samenwerking met de vissers.

In een reactie stelt de Waddenvereniging dat de garnalenvisserij gepaard gaat met stevige bijvangst en netten die over de zeebodem worden gesleept. ‘Dat is natuurlijk ongewenst’, aldus de vereniging, die stelt dat de sleepnetten onder meer slecht zijn voor de mosselgroei en dat de vangst van miljoenen kilo’s garnalen het kwetsbare ecosysteem van de Waddenzee schaadt. 

De organisatie vindt dat ‘keer op keer blijkt dat het ministerie van LNV achter de feiten aanloopt’. De Waddenvereniging pleit voor betere handhaving, een goed werkend systeem van zwarte dozen en een individueel quotum per visser.

LNV-minister Carola Schouten erkent volgens de NOS dat er te veel is gevist, maar zegt dat het ministerie daar te laat achter is gekomen om nog boetes op te leggen. Schouten wil vanaf dit jaar de vissers gaan waarschuwen tegen overbevissing en als dat niet werkt, boetes gaan opleggen. “Als dan nog niet wordt geluisterd, kunnen we ook gebieden voor de visserij afsluiten.” 

De minister heeft de Wageningen University gevraagd om het aantal visuren bij te houden, zodat zij de vissers kan waarschuwen als die daar overheen dreigen te gaan.

Lees ook:

Niet álle Nederlandse vissers zijn rouwig om het het EU-verbod op pulsvissen

Vol ongeloof en teleurstelling reageerden Nederlandse vissers begin 2018 op de wens van het Europees Parlement om pulsvissen te verbieden. Maar niet alle vissers zijn daar rouwig om. De garnalenvissersbond is er zelfs ‘een beetje blij’ om.

Zelfs de mul voelt zich hier nu thuis

Al vijftig jaar varen visonderzoekers in het najaar met een schip langs de hele Nederlandse kust om het leven op de zeebodem te bemonsteren. Warmer wordend water zorgt voor veranderingen. ‘Jonge platvis is tegenwoordig na een jaar weer verdwenen uit ondiepe kustwateren.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden