Etnisch Profileren

Burgers willen dat etnisch profileren aan de grens stopt: ‘Oneerlijk en vernederend’

Al enkele jaren woedt er een maatschappelijk debat over etnisch profileren. De personen op deze foto komen niet in het verhaal voor. Beeld Trouw, Robin Utrecht
Al enkele jaren woedt er een maatschappelijk debat over etnisch profileren. De personen op deze foto komen niet in het verhaal voor.Beeld Trouw, Robin Utrecht

De marechaussee mag niet meer op basis van etniciteit mensen selecteren voor extra grenscontrole, vindt een aantal stichtingen. Ze stapten dinsdag naar de rechter.

‘Oneerlijk en vernederend’: Mpanzu Bamenga heeft geen goed woord over voor de manier waarop hij na een reis in Italië staande is gehouden door de marechaussee. “Alle witte mensen mochten doorlopen. Vanuit mijn ooghoek zag ik dat alle mensen die hun paspoort moesten laten zien ook zwart waren.”

Dat de marechaussee op basis van zijn donkere huidskleur besloot om Bamenga uit de rij te halen, is voor hem overduidelijk. En hij is niet de enige die op basis van een niet-wit uiterlijk nog een keer extra het paspoort moet opendoen bij het oversteken van de grens, stelt een drietal stichtingen, Amnesty International, RADAR en Controle Alt Delete. Zij spanden dinsdag samen met Bamenga en een andere individuele burger een rechtszaak aan om de marechaussee te dwingen om te stoppen met etnisch profileren bij grenscontroles.

Dat de marechaussee bij het opstellen van ‘risicoprofielen’ let op etniciteit en huidskleur, is discriminerend en in strijd met de grondwet en internationale verdragen, stelt de coalitie van burgers voor de rechtbank. Bovendien is etniciteit volgens de coalitie geen doorslaggevende reden om iemand aan een extra controle te onderwerpen.

‘Snellopende, goedgeklede mensen’

In het geval van Mpanzu Bamenga bleek volgens de antidiscriminatie-organisaties dat de marechaussee specifiek op ‘snellopende, goedgeklede mensen van niet-Nederlandse afkomst’ lette. Die eerste twee criteria gaan op voor ‘praktisch alle zakelijke reizigers op een dergelijke vlucht’, stelt de coalitie, en daarom moet Bamenga’s etnische afkomst wel de aanleiding zijn geweest om hem extra te ondervragen.

De staat en de marechaussee houden vol dat ras of huidskleur alleen worden gebruikt naast andere, objectieve factoren. Kenmerken als hoe iemand zich gedraagt bij de grens, of iemand een enkeltje heeft in plaats van een retourticket bepalen óók of iemand in aanmerking komt voor controle. “Het gaat om het complete plaatje”, aldus de marechaussee. Al die factoren, en dus ook iemands etniciteit, zijn essentieel voor het uitvoeren van de taak van de legerafdeling.

De werkwijze van de marechaussee is ook veranderd, draagt de staat aan. Zo wordt er tijdens de opleiding van de militairen aandacht aan de selectie van mensen die worden gecontroleerd. Er is ook een themadag over het onderwerp geweest. Bij de marechaussee is het “een stukje cultuur” om juist niet etnisch te profileren, aldus de landsadvocaat.

De rechtbank doet op 22 september uitspraak.

Lees ook:

Etniciteit mag en kan een rol spelen bij opsporen fraude Belastingdienst, zegt deze hoogleraar

Als ze het fatsoenlijk doet, mag de overheid etniciteit als factor gebruiken bij het opsporen van fraude.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden