Anticonceptie

Burgerbewegingen stappen naar de rechter voor gratis voorbehoedsmiddelen

Actievoerders demonstreerden vorig jaar bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om de anticonceptiepil terug in de basisverzekering te krijgen. Beeld ANP

Twee belangengroepen en 7000 mede-eisers willen dat iedereen in Nederland gratis anticonceptie kan krijgen. Ze stappen vrijdag naar de rechter om dit voor elkaar te krijgen. “Vrouwen draaien verreweg het vaakst op voor de kosten.”

Gratis anticonceptie voor iedereen: met deze eis stappen vrouwenrechtenorganisatie Bureau Clara Wichmann en ‘progressieve burgerbeweging’ DeGoedeZaak op Valentijnsdag naar de rechter. 

Het huidige systeem is niet eerlijk, vinden zij. Bureau Clara Wichmann en kenniscentrum seksualiteit Rutgers becijferden dat 96 procent van de vrouwen  de portemonnee trekt voor anticonceptiemiddelen als de pil en condooms. Dat moet anders, vindt Eline Peters van DeGoedeZaak. “Het is belangrijk dat mensen de vrijheid hebben om te kunnen kiezen. Niet elk voorbehoedmiddel is voor iedereen even geschikt. Ik hoor van veel mensen die deze rechtszaak steunen dat ze niet altijd genoeg geld hebben voor het voorbehoedsmiddel dat het best bij ze past. Neem de anticonceptiepil, die heeft veel invloed op het lichaam en de hormonen van vrouwen. Sommigen worden er ziek van en stappen liever over op een spiraaltje. Maar dat is duurder.”

Anticonceptie werd in 2011 uit de basisverzekering gehaald omdat er geen medische noodzaak voor zou bestaan. Meisjes onder de 18 jaar krijgen de pil nog wel vergoed uit de basisverzekering. Tussen de 18 en 21 jaar gaan de kosten van het eigen risico af, en vanaf 21 jaar moeten vrouwen zelf in de buidel tasten of zich aanvullend verzekeren.

DeGoedeZaak en Bureau Clara Wichmann vrezen dat sommige vrouwen uit geldgebrek geen anticonceptie gebruiken en dus een groter risico op zwangerschap en soa‘s lopen. 

Maar: volgens onderzoek is de groep vrouwen die geen anticonceptie gebruikt vanwege de kosten echter klein. Uit studies van Rutgers blijkt dat slechts 2 procent van de Nederlandse vrouwen in 2017 geen enkel voorbehoedsmiddel gebruikte omdat ze het niet konden betalen. Drie procent van de vrouwen raakte ongepland zwanger, van wie 1,7 procent ongewenst. 

Ter vergelijking: in 2009, toen de pil nog wel in de basisverzekering zat van volwassen vrouwen, kwam een op de vijf zwangerschappen onverwacht en zes procent ook ongewenst. Ook het aantal tienermoeders in Nederland neemt af. Volgens cijfers van het CBS werden in 2010 3200 meisjes moeder, negen jaar later waren dat er minder dan 1800. 

De hele maatschappij profiteert 

Peters erkent dat de meeste vrouwen wel geld hebben voor een condoom of anticonceptiepil, maar ziet voordelen voor iedereen als ze voor alle vrouwen toegankelijk worden. “Dankzij de emancipatiestrijd én dankzij anticonceptiemiddelen kunnen vrouwen makkelijker meedoen in de maatschappij. Ze kunnen studeren en langer blijven werken en ze zijn minder financieel afhankelijk van anderen.”

Wat hen betreft profiteert de hele maatschappij van gratis anticonceptie en mag het hele volk de kosten dragen. “Iedereen heeft er baat bij, dus waarom zouden alleen vrouwen ervoor betalen?”

Eerder hoopten de organisaties de Tweede Kamer er met een petitie toe te bewegen om de pil weer in het basispakket op te nemen, maar dat mislukte. Een voorstel van Lilianne Ploumen (PvdA) werd vorig jaar weggestemd door de coalitiepartijen. Ook de PVV en SGP stemden tegen.

Lees ook:

We moeten het over de pil hebben

De anticonceptiepil doet meer met het lichaam en leven van vrouwen dan het voorkomen van zwangerschap, aldus de Amerikaanse psycholoog Sarah Hill. In ‘Je brein aan de pil’ pleit ze voor meer onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden