Coronavirus

Burgemeesters krijgen de regie over nieuwe coronamaatregelen

Minister Tamara van Ark (medische zorg) tijdens de persconferentie woensdagavond.Beeld EPA

De bestrijding van het coronavirus gaat in Nederland een nieuwe fase in. Met per stad of regio verschillend beleid, onder leiding van de burgemeesters van de 25 veiligheidsregio’s. Al wilden ze wel eerst rugdekking van het kabinet.

Burgemeesters van regio’s waar het coronavirus oplaait, of waar de anderhalve meter slecht wordt nageleefd, moeten zelf gaan beslissen of er strengere coronamaatregelen komen, en welke. Het kabinet geeft hun de regie in handen.

Op nationaal niveau komen er geen nieuwe, strengere maatregelen, heeft het kabinet besloten. Er komt geen verplichting om mondkapjes te dragen in winkels of op drukke toeristische plekken. Wel kunnen gemeenten lokale experimenten houden, iets waar Amsterdam, Rotterdam en Tilburg om hebben gevraagd. Het doel wordt om te kijken of mensen met een mondkapje op zich bewuster zijn van het virus en beter afstand houden.

‘Zij aan zij’ gaat het kabinet met de burgemeesters van de 25 veiligheidsregio’s kijken hoe met lokale maatregelen het virus in toom kan worden gehouden. De concrete plannen komen uit de regio’s, het kabinet zorgt voor de politieke steun, zo is afgesproken.

Het kabinet overlegde de afgelopen week intensief met de veiligheidsregio’s over de vraag of de corona-aanpak nog wel voldoet, nu het aantal besmettingen weer stijgt. Besmettingen verdubbelden enige tijd per week, al is die verontrustende stijging weer afgevlakt. Vooral over nut en noodzaak van mondkapjes ontstond veel discussie, waarin de burgemeesters en ‘Den Haag’ niet altijd op één lijn zaten.

Met de regie in eigen handen krijgen burgemeesters nu meer vrijheid, al wilden ze wel eerst rugdekking van het kabinet. “Steun aan elkaar uitspreken” was volgens burgemeesters Bruls van Nijmegen, voorzitter van de veiligheidsregio’s, dringend nodig, zei hij woensdag op een gezamenlijke persconferentie met minister Tamara van Ark (medische zorg), namens het kabinet.

Lokale maatregelen

Veel burgemeesters wilden van het kabinet een duidelijke uitspraak over hun mogelijkheden en onmogelijkheden. Op papier is de bestrijding van corona al sinds juni een kwestie van lokaal maatwerk. Dat wordt concreet nu het virus vooral lokaal oplaait. Nu burgemeesters voor concrete besluiten staan, blijkt hoeveel spanning dat geeft over verantwoordelijkheden en juridische onzekerheden.

Van en in het land vergt het een mentale draai. De landelijke regie lijkt ook minder groot te zijn, omdat op landelijk niveau de coronamaatregelen al enige tijd dezelfde zijn.

De eerste concrete besluiten over lokale maatregelen zorgen ook bij het kabinet voor stress. Premier Rutte en coronaminister Hugo de Jonge moesten meteen al bijspringen om het beeld weg te nemen dat het kabinet aarzelt. Vanaf hun vakantieadres stuurden ze via Facebook een boodschap: het lukt nog steeds goed om met de huidige aanpak kleine brandhaarden van het virus in de kiem te smoren.

Die aanpak blijft: veel testen, lokale maatregelen, en gedisciplineerd afstand houden, thuis blijven bij klachten, drukte vermijden en handen wassen. “Niet verslappen!”, drukt het kabinet iedereen op het hart.

Dat er wel experimenten met mondkapjes komen, maar geen landelijke plicht, is de oplossing die burgemeesters en kabinet samen bedachten. Een landelijke plicht willen noch het kabinet, noch de burgemeesters. Dit omdat deskundigen van het RIVM geen medische argumenten zien dat mondkapjes besmettingen kunnen voorkomen. “Er is domweg geen wetenschappelijk bewijs”, aldus directeur Jaap van Dissel, na nieuw literatuuronderzoek. “De meeste besmettingen gebeuren op privéfeestjes”, zei burgemeester Bruls.

Anderzijds kunnen mondkapjes helpen om afstand te houden, en om de anderhalvemetermaatregel vol te houden. Onder de noemer van ‘gedragsonderzoek’ mag burgemeester Halsema van Amsterdam dat gaan uitzoeken en mondkapjes verplichten in de Kalverstraat. Een polderoplossing, waarmee de corona-aanpak weer even verder kan.

Lees ook: 

Rutte wil de Grondwet wijzigen om de Eerste Kamer anders te kiezen

Het kabinet zet door: er moet een einde komen aan het tegelijk kiezen van Provinciale Staten en het verversen van de Eerste Kamer. Premier Rutte wil er de Grondwet voor wijzigen, en heeft het wetsvoorstel ingediend.

Zorgen om virusuitbraak in de Randstad, na Rotterdam schiet ook Amsterdam in het rood

Voor de derde week op rij neemt het aantal coronabesmettingen fors toe. Vooral in de Randstad dreigen besmettingshaarden, maandag bevond driekwart van de positief geteste personen zich in Zuid- of Noord-Holland. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden