Maatregelen

Burgemeester Halsema wil blowverbod toeristen om overlast te beperken

Exterieur van een coffeeshop in de binnenstad.  Beeld ANP
Exterieur van een coffeeshop in de binnenstad.Beeld ANP

Amsterdam wil in één klap zowel de Wallen, cannabisgebruik door buitenlanders als het uit de hand gelopen toerisme aanpakken. Een historische omslag, aldus raadsleden. Bewoners en de hotelbranche juichen.

Gedoogde stashplekken, ingezetenen-criterium en een hoge cannabis-koopfrequentie. Het zijn zo wat termen waarvan het wemelt in recente onderzoeken voor burgemeester Femke Halsema van Amsterdam. Die zit flink in haar maag met de ‘geëxplodeerde cannabismarkt’ die van de hoofdstad een internationaal pretpark had gemaakt.

De rust die door het coronajaar gedwongen over de stad is neergedaald, heeft bij alle partijen het besef versterkt dat een terugkeer naar drommen en lallen op de Wallen onwenselijk is. De drie miljoen buitenlandse toeristen per jaar die Amsterdamse coffeeshops bezoeken, wil het stadsbestuur vervangen door ‘kwaliteitsbezoekers’ die meer geld spenderen aan andere zaken. Dat voornemen ondersteunt de hotelbranche van harte, evenals bewonersorganisaties.

Halsema ziet een directe samenhang tussen pretparktoerisme, een oververhitte cannabismarkt, het raamprostitutieprobleem, overlast en ondermijning door drugscriminaliteit. Zij krijgt ook brede steun in de gemeenteraad voor haar idee van een sekshotel buiten het centrum, waardoor ramen op de Wallen – die toch al gedeeltelijk leegstaan – kunnen sluiten. Tot slot wil de hele gemeenteraad meer bewoners en een grotere variëteit ondernemingen in het centrum, in plaats van vakantieverhuur en een monocultuur voor toeristen.

De burgemeester koerst al een jaar af op een beheersbare cannabismarkt. Deze week sprak de raad urenlang over de nieuwe aanpak van de binnenstad, waarbij raadsleden de moed van Halsema prezen. Die temperde gelijk de hoge verwachtingen door erop te wijzen dat de omslag ‘vele, vele jaren in beslag gaat nemen’, al is het maar door juridische belemmeringen en een vereiste overgangstermijn voor betrokken ondernemers.

“De binnenstad hoort te bruisen, met een rauw randje, zo is het al eeuwen.” Maar overcommercie, massatoerisme, fastfood ketens en coffeeshops hebben de stad lamgeslagen, aldus de burgemeester. “Grote groepen jongeren die hier ‘moreel met vakantie gaan’ en kotsend in de grachten hangen, wekken ook bij u onvrede op.”

Omzetten van zeker 100 miljoen euro cannabis per jaar

Samen met politie en Openbaar Ministerie constateert de burgemeester ondermijning door het misdaadcircuit dat gepaard gaat met de explosie van de vraag naar cannabis. Amsterdam herbergt vijf procent van de Nederlandse inwoners, maar heeft dertig procent van de coffeeshops. Uit recent onderzoek van Breuer&Intraval blijkt dat van de 166 Amsterdamse coffeeshops er zo’n 100 zijn voor toeristen, in het centrum. Omzetten van zeker 100 miljoen euro aan cannabis per jaar, leiden tot geweld tussen drugsbendes, terwijl er geen cent naar de belasting gaat.

Halsema wil een keurmerk voor Amsterdamse coffeeshops. Zij wil de hoeveelheid cannabis die ondernemers in de shop mogen hebben (een halve kilo) vergroten, om overvallen tegen te gaan op koeriers die van geheime opslag naar shop rijden. De vraag is zo groot, dat de huidige maximale halve kilo niet genoeg is. Bovendien wil zij ketenvorming van coffeeshops beperken om het productie- en financieringsproces transparanter te maken.

De grootste doorbraak is dat zij verkoop aan toeristen wil verbieden. De meeste vragen heeft de raad bij het zogeheten ingezetenencriterium, wat betekent dat alleen inwoners cannabis kunnen kopen. De meeste gemeentes met coffeeshops hanteren dat al sinds 2012. Amsterdam wilde er destijds niet aan vanwege de grote hoeveelheid coffeeshops en uit angst voor straathandel. Raadsleden van Denk, PvdA en D66 uitten hun zorgen over kwetsbare jongeren in de stad die zich op de illegale straathandel zouden storten, als toeristen niet meer in coffeeshops terechtkunnen.

Daarop zei Halsema dat zij verwacht dat op termijn jonge budgettoeristen wegblijven als coffeeshops voor hen verboden zijn. En de politie constateert nu al dat er een heftige straathandel is voor harddrugs. In maart komt de burgemeester met extra maatregelen tegen die illegale straathandel. De gemeenteraad zal zich in een bijeenkomst met experts verder laten voorlichten over mogelijke effecten van de voorgestelde maatregelen.

Lees ook:

Waarheen met de Wallen?

Amsterdam lijkt geen ramen te gaan sluiten op de oververhitte Wallen, waar ‘sexpats’ toeristen bedienen. Er komt juist een prostitutiehotel bij, elders in de stad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden