Spreidingswet

Bruls: opvang Oekraïners en asielzoekers samen organiseren

Hubert Bruls na afloop van het Veiligheidsberaad, waarvan hij de voorzitter is. De 25 burgemeesters van het Veiligheidsberaad spraken over de spreidingswet, die opvangplekken voor asielzoekers in Nederland regelt. Beeld ANP
Hubert Bruls na afloop van het Veiligheidsberaad, waarvan hij de voorzitter is. De 25 burgemeesters van het Veiligheidsberaad spraken over de spreidingswet, die opvangplekken voor asielzoekers in Nederland regelt.Beeld ANP

De opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen worden nu apart van elkaar geregeld. Voorzitter van het veiligheidsberaad Hubert Bruls vindt dat dat binnenkort anders moet.

Hannah van der Wurff

Omdat de vluchtelingenstroom uit Oekraïne en het aantal asielzoekers niet afneemt, moet er iets veranderen in de opvang. Dat zei voorzitter Hubert Bruls maandag na afloop van het Veiligheidsberaad. Volgens Bruls moet de regie voor beide opvangstromen samenkomen.

Voor Oekraïners gelden nu andere regels dan voor asielzoekers uit andere landen. Omdat Oekraïners visumvrij binnen de Europese Unie kunnen reizen, hoeven zij geen asiel aan te vragen om in Nederland te mogen zijn. Dat is anders dan bij asielzoekers, die in opvangcentra moeten verblijven en een asielprocedure moeten doorlopen bij de immigratie- en naturalisatiedienst (IND).

Gemeenten openden daarom sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne opvangcentra die alleen bedoeld zijn voor vluchtelingen uit Oekraïne. Ruim 65.000 Oekraïners verblijven in zo’n gemeentelijke opvanglocatie. De overkoepelende veiligheidsregio’s coördineren die opvang, samen met de gemeenten. Dat doen zij vooralsnog tot 1 juli. Oekraïense vluchtelingen worden daarnaast ook opgevangen door gastgezinnen.

Oekraïense vluchtelingen ontvangen leefgeld van de gemeente waar ze opvang krijgen en mogen ook meteen aan het werk. Asielzoekers die niet uit Oekraïne komen doorlopen een ander traject. Zij moeten zich in het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel melden als ze in Nederland aankomen. Daarna biedt het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (Coa) ze tijdens hun asielprocedure opvang. Als dat traject lang duurt, worden asielzoekers overgeplaatst naar een asielzoekerscentrum (azc).

Crisissfeer

Die opvang is de laatste maanden onderwerp geweest van hevige kritiek. Nog steeds heerst er een crisissfeer. Door tekorten in de Coa-opvang legt de organisatie nog iedere dag een puzzel in de zoektocht naar een bed voor iedere asielzoeker. Ook veiligheidsregio’s springen bij, met een kleine tienduizend crisisnoodopvangplekken. De kwaliteit van die opvang is vaak sober en slechts tijdelijk, waardoor asielzoekers vaak worden overgeplaatst. Voorzitter Bruls maakte hier maandag ook gewag van: “Asielzoekers wonen vaak onder slechte omstandigheden. Daar kun je kritiek op leveren.”

De druk op de asielopvang liep zo hoog op dat in sommige uitzonderlijke situaties een deel van de opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen beschikbaar werd gesteld aan reguliere asielzoekers. Staatssecretaris Van der Burg (asiel) vroeg de veiligheidsregio’s en gemeenten, die de opvang voor Oekraïners regelen, meermaals om crisisnoodopvangplekken voor asielzoekers te regelen. Dat leidde op sommige plekken tot weerstand. Van der Burg werkt op dit moment aan een wet die gemeenten kan dwingen om meer plekken vrij te maken.

Eerlijke verdeling

Onder die nieuwe wet zouden opvangplekken voor asielzoekers eerlijk verdeeld worden over de twaalf provincies, omdat sommige gemeenten op dit moment aanzienlijk meer asielzoekers ontvangen dan anderen. De provincies zelf zouden een verdeling maken over de gemeenten. Daarnaast ligt ook de optie op tafel dat het kabinet ingrijpt als de provincie en gemeenten er samen niet uitkomen.

Voorzitter Bruls ziet graag dat de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen door dezelfde partijen geregeld wordt. Hoewel de twee opvangstromen door verschillende partijen worden geregeld, is men in beide gevallen afhankelijk van het aanbod van gemeenten. Een stretcher in een sporthal kan tenslotte maar één keer bezet zijn.

Lees ook:

Gemeenten kritisch op ‘spreidingswet’ asielzoekers

Nederlandse gemeenten vinden de spreidingswet asielzoekers te ingewikkeld. Het helpt volgens hen niet mee om snel extra opvanglocaties te vinden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden