AnalyseHandtekeningen

Brede steun voor petitie zet bestaansrecht coronapas flink onder druk

Publiek laat een coronatoegangsbewijs scannen voorafgaand aan de derby TOP Oss tegen FC Den Bosch.  Beeld ANP
Publiek laat een coronatoegangsbewijs scannen voorafgaand aan de derby TOP Oss tegen FC Den Bosch.Beeld ANP

Honderdduizenden Nederlanders sluiten zich aan bij de oproep om het coronabewijs af te schaffen. Betekent dit het einde van de pas?

Johan van Heerde

Schaf het coronatoegangsbewijs per direct af want de pas werkt niet en past niet bij Nederland. Dat is kort gezegd de boodschap van een manifest opgesteld door de actiegroep ‘Onverdeeld Open’, onder aanvoering van CDA-coryfee en voormalig staatssecretaris Mona Keijzer. De oproep kreeg afgelopen weekeinde bijval van honderdduizenden mensen.

De vraag die rijst: zijn politici in Den Haag gevoelig voor zo’n grote beweging en luidt deze actie het einde in van de QR-code? Binnen een etmaal stond de teller al boven de 300.000 ondertekeningen, de grens die tot voor kort bestond om een raadgevend referendum af te dwingen. Zondagavond hadden 480.000 mensen hun naam onder de petitie gezet.

De opstellers van het manifest zijn tegen elke vorm van een coronapas, nu en in de toekomst, omdat ze vinden dat de schade die de pas veroorzaakt – verminderde bewegingsvrijheid voor veel Nederlanders en polarisatie in de samenleving – in geen verhouding staat tot de marginale winst voor de volksgezondheid.

Omstreden onderwerp

Het coronatoegangsbewijs is momenteel op veel plekken vanaf 13 jaar verplicht: in de horeca, de cultuursector en bij binnensporten (vanaf 18 jaar). Mensen krijgen een QR-code als ze gevaccineerd, genezen of getest (3G) zijn.

Het manifest is een logisch uitvloeisel van een verbreed verzet tegen de coronapas. Al sinds de invoering september vorig jaar is de QR-code een omstreden onderwerp. Waar demonstraties tegen het reguliere coronabeleid vorig jaar vaak niet meer dan duizend demonstranten trokken, stonden er vlak voor de invoering 20.000 betogers in Amsterdam. Onderscheid maken tussen gevaccineerd en ongevaccineerd ging veel mensen te ver en het ontbrak aan een goede onderbouwing, zei men.

Toen de coalitie eind november de pas wilde uitbreiden naar ‘2G’, waarbij ongevaccineerden geen toegang meer krijgen, kwam de discussie op scherp te staan. Omikron gaf het verzet nog een extra zet: door de besmettelijkheid van deze mildere variant is het effect van de pas zeer beperkt, bleek recent uit onderzoek van de TU Delft.

Prominente politici

Gezien de ondertekenaars, verwoordt het manifest hoe mensen uit alle hoeken van de samenleving hierover denken. Er staan namen van prominente politici zoals (oud)-Kamerleden Marianne Thieme (Partij voor de Dieren), Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA) onder. Ook een breed scala aan wetenschappers, medici, juristen, ondernemers, predikanten en BN’ers zette een handtekening.

In de loop van het weekend kreeg de actie daarnaast nog eens bijval van lokale politici die lid zijn van coalitiepartijen en de voltallige fractie van de VVD in West-Betuwe. Ook oppositieleden in de Tweede Kamer zoals Geert Wilders (PVV) en Tunahan Kuzu (Denk) tekenden het manifest.

Coalitiefracties laten zich niet meteen uit over de actie, maar de boodschap lijkt aan te komen. “De oproep van Onverdeeld Open is helder. Heel Nederland snakt naar het einde van de pandemie. Ook dit signaal betrekken we bij de verdere afwegingen die we met betrekking tot het coronabeleid moeten maken”, zegt bijvoorbeeld CDA-Kamerlid Joba van den Berg.

Proportionaliteit

Het manifest roept ook weerstand op. Microbioloog en OMT-lid Marc Bonten zei in het NOS Journaal dat hij vreest dat in de discussie over het coronatoegangsbewijs alle nuance verdwijnt. Er zijn volgens hem situaties denkbaar waarin de pas (in de toekomst) een bijdrage kan leveren, hoewel Bonten ook erkent dat het effect van 3G nu klein is.

Uiteindelijk is het aan landelijke politici om een oordeel te vellen over de proportionaliteit van het coronatoegangsbewijs. Het ‘gereedschap’ zal waarschijnlijk niet zonder pardon voor eeuwig uit de kist met maatregelen worden gehaald. Maar dat zo veel mensen in Nederland uit alle hoeken van de samenleving duidelijk uitspreken dat zij twijfelen over het nut van de pas en vinden dat de pas zorgt voor polarisatie en verdeeldheid, zet het bestaansrecht van 3G flink onder druk.

Lees ook:

Ruim 400 duizend handtekeningen onder manifest tegen coronapas, wat staat er in deze verklaring?

Het coronatoegangsbewijs past niet bij Nederland en moet daarom verdwijnen, vindt de nieuwe actiegroep Onverdeeld Open. Hun manifest is ondertekend door prominente wetenschappers en enkele politici onder aanvoering van oud-CDA-staatssecretaris Mona Keijzer.

Mona Keijzer blijft bij haar coronakritiek. ‘Geen enkele maatregel is gratis’

Na kritiek op het coronabeleid moest Mona Keijzer (CDA) het kabinet-Rutte III in september verlaten. Ze wil de politiek niet meer in, maar nog wel haar kritische stem laten horen. ‘We bouwen met 2G een surveillancemaatschappij. Voor een virus waar de meeste mensen geen last van hebben.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden