ReportageBouwprotest

Bouwersprotest begint braaf, maar eindigt toch nog grimmig

Bouwvoertuigen op het Malieveld in Den Haag tijdens het protest van de bouwers.Beeld ANP

Brancheorganisaties riepen op tot een publieksvriendelijke actie van de bouwsector. Lang ging het goed, totdat de bouwers er klaar mee waren.

De dag begint braaf op het Malieveld in Den Haag. Anders dan bij de boerenprotesten geen opzwepende teksten van actievoerende bouwers. Geen microfoon die onder de neus van een impopulair Tweede Kamerlid wordt weggetrokken. En ook geen demonstranten die sprekers massaal de rug toekeren of mensen die een middelvinger opsteken.

Klaas Kooiker en Arnold Tuytel, initiatiefnemers van de actiegroep Grond in Verzet, houden een ietwat nerveuzig betoog. Het is iets na tienen als ze het bouwersprotest met duizenden bouwvakkers, transporteurs, grondverzetters, hoveniers en projectontwikkelaars inluiden. Stuk voor stuk werklieden die door de stikstofproblematiek en de chemische, schadelijke Pfas-stoffen hun werkvoorraden zien slinken. Je komt net uit de crisis en dondert er weer in, is een veelgehoorde klacht op deze koude woensdagochtend.

“Politici moeten daadkracht tonen”, leest Kooiker daarom op vanaf zijn speechblaadje. “Maak de regels zo dat wij weer aan het werk kunnen.” Bij Tuytel valt de microfoon uit, een enkele keer struikelt hij over zijn zinnen, maar zijn speech eindigt hij met emotie: “We willen niet volgend jaar, niet volgende maand, maar nu een oplossing. Nu!”

Wereldrecord

Toch zijn het vooral de door de wol geverfde bestuurders die de protesterende bouwers aan het juichen en klappen krijgen. Als werkgeversvoorzitter Hans de Boer spreekt van ‘een wereldrecord’ wordt er hard gelachen. Voor het eerst staakt en demonstreert de voorzitter van VNO-NCW, grapt hij. “De politiek is zo met zichzelf bezig”, vervolgt De Boer. “Vergeet niet: wij verdienen de centen. Wij maken de banen. Jullie moeten naar ons luisteren!”

Dan zegt diezelfde De Boer: “We zijn boos, maar we hebben ook respect. Daarom een ridderlijk applaus voor onze politici.”

Het illustreert wat voor actie de grote brancheorganisaties en werkgeversorganisaties willen voeren: een publieksvriendelijke. Geen files, geen gevloek of gescheld tegen politici. Tractoren, hijskranen, vrachtwagens en shovels? Ja, maar alleen aangevoerd door de organisatie zelf. Gejoel of boe-geroep? Absoluut niet. Dus pronken er nette leuzen als “Deze Pfas gaat ons nekken als ze dit niet recht gaan trekken” op de 1100 aanwezige machines en vrachtwagens.

Maar als minister Carola Schouten van landbouw - die over het het stikstofdossier gaat - de bouwers toespreekt, kunnen die hun woede toch niet bedwingen. Gefluit en hier en daar onverstaanbaar gevloek klinkt als Schouten zegt dat bouwers ‘prima weer aan het werk kunnen als hun stikstofneerslag nul is’.

Beeld ANP

“Dit land gaat niet op slot”, zegt de minister ook tegen de bouwers. Ze belooft ‘heel snel’ een drempelwaarde te introduceren die het gemakkelijker moet maken voor bouwers om een vergunning te verkrijgen en aan de slag te gaan.

Problemen creëren

“Nu, nu, nu!”, roepen demonstranten als staatssecretaris Stientje van Veldhoven (infrastructuur en waterstaat) over de Pfas-problematiek zegt ‘er geen belang bij te hebben om dingen nodeloos te vertragen’.

Als Van Veldhoven na haar toespraakje wordt meegevoerd door haar woordvoerder, terug naar haar ministerie, komt Edwin van Noort net het Malieveld opwandelen. De politici heeft hij net gemist. “We zijn drie kwartier opgehouden door de ME.”

Van Noort (38) heeft zes vrachtwagens, drie tractoren en een hijskraan mee. Eigen materieel mocht toch niet mee? “Jawel, hoor”, zegt hij droog. Hij staat op het Malieveld ‘voor zijn boterham’. Al sinds een week of anderhalf staan zijn vrachtwagens stil. Van transporteurs die grond vervoeren, weet hij dat die al weken niets om handen hebben.

Oprotten!

Ondertussen slaat de sfeer een paar honderd meter verderop om. Veganistische demonstranten die zich bij de bouwers willen voegen, worden uitgescholden. Borden met daarop ‘Minder vlees = meer space’ en ‘Red de bouw, bouw de veestapel af’, schieten bouwers in het verkeerde keelgat. “Oprotten!”, klinkt het. Onder begeleiding van de politie kan het handjevol natuurdemonstranten op een andere plek demonstreren.

Niet veel later laat een deel van de bouwers het idee van een publieksvriendelijke actie volledig los. Tractoren en vrachtwagens rijden de weg op, sommige demonstranten zoeken de confrontatie met de politie. En de A12 is lange tijd geblokkeerd door shovels en vrachtwagens van demonstrerende bouwers. De politie pakt 26 demonstranten op: 22 op en rond het Malieveld, vier op de A12.

“We hebben niet heel Nederland onder controle”, stelt initiatiefnemer Kooiker. “Als dat wel zo was, hadden we de politiek ook wel tot actie bewogen.”

Lees ook:
‘Het kabinet heeft met die Pfas-norm geen fout gemaakt’

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven hoopt de bouw weer op gang te brengen met een nieuwe Pfas-norm. Maar de problemen zijn nog niet opgelost. 

‘Je kunt me voor veel verantwoordelijk houden, maar niet voor de invoering van de Pas’

Oud-minister Maxime Verhagen demonstreert mee met de bouwers. Maar zat in 2012 wel heel dichtbij het vuur toen de eerste bouwstenen van de Pas werden gelegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden