Reportage Nederlandse Surinamers

‘Bouterse kennende zal hij nooit achter de tralies belanden’

Surinamers doen inkopen bij de Surinaamse Groentenwinkel in de Shopperhal van de Bijlmer. Beeld Phil Nijhuis

Onder Surinamers in de Amsterdamse Bijlmer klinken gemengde reacties op de veroordeling van Desi Bouterse. ‘Het heeft allemaal veel te lang geduurd.’

Inder Mataw is opgelucht. Opgelucht omdat Desi Bouterse eindelijk schuldig is bevonden aan de Decembermoorden in 1982. De huidige president van Suriname werd vrijdag veroordeeld tot twintig jaar celstraf.

Mataw is ook opgelucht omdat grote onrust in Suriname uitbleef toen de krijgsraad het vonnis gisteren uitsprak. “Dat vrijdag het vonnis werd uitgesproken, kwam voor iedereen als een verrassing. Het was een uitgekiende actie van die drie vrouwen (de drie vrouwelijke krijgsraadrechters, red). Dat zijn nou vrouwen met ballen, die het zo hebben gespeeld dat er geen volksopstand ontstond.”

De 73-jarige man van Surinaamse origine komt uit een winkeltje in Bijlmer gewandeld. 8 december 1982 ligt nog vers in het geheugen, zegt hij. Op die dag werden vijftien politieke tegenstanders van het militaire regime van Bouterse doodgeschoten, sommige van hen kende Mataw. “Ik zat hier in Nederland maar weet het nog goed. Ik ben blij dat het recht eindelijk heeft gezegevierd, maar Bouterse kennende zal hij nooit achter de tralies belanden.”

Het onderwerp Bouterse ligt gevoelig

Mataw zucht. Twaalf jaren geleden begon het proces over de Decembermoorden al. “Het duurde allemaal veel te lang. Vrijdag zat ik toevallig op een verjaardag bij meer Surinamers. We hebben het er over gehad ja, en we slaakten een zucht van verlichting.”

Lang niet iedereen in de Bijlmer spreekt zo vrijuit als Mataw. De Surinaamse gemeenschap is hecht, veel mensen kennen elkaar en het onderwerp Bouterse ligt gevoelig. Er zijn voor- en tegenstanders van Bouterse, niet iedereen wil kleur bekennen. De veroordeling van de president wordt niet gevierd, de mensen in het winkelcentrum zijn er deze zaterdag vooral voor een boodschap bij een van de vele winkeltjes met producten uit verre landen. Of voor Sinterklaas, die onder luid getrommel en met opvliegend gedans wordt begroet. 

Gemengde gevoelens zijn er bij Fertus Boerenveen, die een winkeltje met Surinaamse producten runt in het overdekte winkelcentrum. Etienne Boerenveen is zijn neef. Hij was een belangrijke verdachte in het proces, maar werd vrijdag vrijgesproken. De Krijgsraad achtte het niet bewezen dat de voormalig bataljonscommandant aanwezig was bij het doodschieten van de vijftien mannen.

Boos op zijn neef, die in de jaren tachtig wel werd veroordeeld voor betrokkenheid bij de handel in drugs, is Boerenveen niet. “Als hij hier zou komen, zou ik gewoon met hem praten. Maar als ik een Surinamer mijn naam noem dan draaien mensen zich om. Mijn naam is besmet, net als de naam Holleeder in Nederland.”

Surinamers doen inkopen bij de Surinaamse Groentenwinkel in de Shopperhal van de Bijlmer. Beeld Phil Nijhuis

‘Een veroordeelde president? Dat kan niet’

Nu Bouterse is veroordeeld moet hij plaatsmaken, vindt Boerenveen. “Een veroordeelde president? Dat kan niet. Er moet iemand komen die de ziel van het volk kan raken. Iemand die de problemen met drugs en geld oplost. Suriname is nu een land zonder normen en waarden, het land moet weer worden opgebouwd.”

Of Bouterse daadwerkelijk een stap terug doet is echter de vraag. Er is geen gevangenneming gelast en Bouterses advocaat heeft al aangekondigd in hoger beroep te gaan. Ook heeft Bouterse mogelijk recht op gratie.

Bouterse weg is wishful thinking, zegt Romeo Hoost, woonachtig op de Amsterdamse Wallen. Ook hij is 73 en neef van Eddy Hoost, een van de vijftien die op 8 december werd doodgeschoten. “Namens de oppositie zou ik nu zeggen: weg met Bouterse. Maar zijn partij zal zeggen: de pot op met jullie.”

Toch is Hoost opgetogen vandaag. Hij is de drijvende kracht is achter de Amsterdamse herdenking van de Decembermoorden. “Vooral vrijdag 29 november 2019 gaat de boeken in als een mooie dag. Dat is een historische dag, een feestdag, een dag in de geschiedenis waarop de zittende president van Suriname werd veroordeeld voor zijn daden.”

Er viel vrijdag een enorme last van zijn schouders, zegt Hoost. “Er kwamen veel emoties los. Een ballast die ik dagelijks met me meedroeg is van me af gevallen. We kunnen nu in gerechtigheid berusten, zoals het motto luidt van de herdenking van de Decembermoorden. Herdenken, dat zullen we blijven doen, volgende week alweer.”

Lees ook:

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel

De president van Suriname is volgens de krijgsraad schuldig aan de Decembermoorden, waarbij vijftien tegenstanders van het militaire regime in 1982 werden gedood.

In de greep van Desi. 

Vervuld van onbehagen verliet Pieter Van Maele in 2018 Suriname, het land waar hij sinds 2010 correspondent was. Hij zag Bouterse veranderen van de beloofde president voor alle Surinamers in een machthebber die er alleen nog voor zichzelf zit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden