Geschiedenis

Blokhuis wil kennis over Nederlands-Indië bijspijkeren

Demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) en Jet Bussemaker presenteerden maandag hun plannen.  Beeld ANP
Demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) en Jet Bussemaker presenteerden maandag hun plannen.Beeld ANP
Eric Brassem

Paul Blokhuis had het afgelopen jaar vaak huilende mensen aan de telefoon. Dat gebeurde terwijl hij de meningen peilde in de ‘Indische gemeenschap’. Maandag deelde de demissionair staatssecretaris van welzijn zijn bevindingen in het Haagse Museum Sophiahof.

Onder de weidse term ‘Indische gemeenschap’ vallen circa twee miljoen mensen met uiteenlopende geschiedenissen, die allemaal samenkomen in voormalig Nederlands-Indië: Molukkers die in het Koninklijk Nederlands-Indische Leger hebben gediend, ambtenaren die de Jappenkampen hebben overleefd, en slachtoffers van de Bersiap, de periode pal na de oorlog waarin ongeregelde bendes wreedheden begingen tegen iedereen die geassocieerd werd met Nederland.

Ons is onrecht aangedaan

Blokhuis peilde de meningen over de besteding van de ruim 20 miljoen euro die hij in 2020 beloofde voor een ‘collectieve erkenning’ van de Indische gemeenschap. “Veel gesprekken gingen over verdriet, of ik nou sprak met de eerste, tweede, derde of zelfs vierde generatie", vertelt Blokhuis. “Er heerst een algeheel gevoel van: ‘ons is onrecht aangedaan’.”

Wat ook steeds naar voren kwam, was dat die geschiedenis vooral meer onderdeel moet worden van de Nederlandse geschiedenis, net zoals de culturele inbreng van de gemeenschap – of het nu gaat om eten of muziek – meer aandacht verdient als onderdeel van de Nederlandse cultuur.

Sigaar uit eigen doos

Het geld dat Blokhuis te besteden heeft, is deels een sigaar uit eigen doos: overgeschoten van een uitkeringsregeling die het kabinet in 2015 trof voor nog levende voormalige ambtenaren en militairen, die na de Japanse bezetting van Nederlands-Indië hun salarissen, pensioenen en vermogens verloren.

Weduwen en andere nabestaanden konden geen beroep doen op de regeling. Veel minder mensen dan verwacht deden er een beroep op. Dat overgebleven geld ‘knaagde aan mijn rechtsgevoel’, zei Blokhuis, daarom zocht hij andere manieren om de gemeenschap tegemoet te komen.

Een commissie van historische en didactische wetenschappers onder leiding van oud-minister Bussemaker buigt zich over de vraag hoe de kennis over de geschiedenis beter voor het voetlicht kan komen, in het onderwijs, maar ook daarbuiten. Ook gaat er meer geld naar zorg aan ouderen met een Indische achtergrond.

Vraag om excuses en omvangrijkere compensatie

Niet iedereen zal daarmee tevreden zijn, erkent Blokhuis. Zo dringt de groepering ‘Indisch Platform 2.0' aan op excuses en een aanzienlijk omvangrijkere financiële compensatie. “Over die vraag om excuses hebben we het ook in het kabinet”, zegt Blokhuis desgevraagd. Volgens Blokhuis wilde demissionair premier Rutte vorige maand heel ‘warme, verbindende teksten’ spreken op een herdenkingsbijeenkomst ter gelegenheid van 70 jaar Molukse geschiedenis in Nederland. Maar die bijeenkomst werd afgeblazen na onenigheid in de Molukse gemeenschap.

Een ruimhartigere vergoeding noemden ook veel gesprekspartners van Blokhuis. De Kamer heeft in december een motie aangenomen om ook weduwen van ambtenaren in Nederlands-Indië in aanmerking te laten komen voor uitkeringen. “Daarnaar heb ik onderzoek laten doen, en dat heb ik met de Kamer gedeeld. Er kleven heel veel haken en ogen aan, maar dit muisje zal zeker nog een staartje krijgen.”

Lees ook:

Een bijsluiter bij de film De Oost? De rechter vindt het niet nodig

De film De Oost mag vertoond worden zonder waarschuwing vooraf dat het gaat om een fictief verhaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden