ReportageWaterschade

Bij deze familie van verzamelaars in Valkenburg is alles vernield

Vader Jan, moeder Tonny en hun zonen Helmuth en Kay (met pet) krijgen hulp van naasten, de brandweer en vrijwilligers om hun verwoeste huisraad te verwijderen. Beeld Roger Dohmen
Vader Jan, moeder Tonny en hun zonen Helmuth en Kay (met pet) krijgen hulp van naasten, de brandweer en vrijwilligers om hun verwoeste huisraad te verwijderen.Beeld Roger Dohmen

De familie Schetters in Valkenburg is zwaar getroffen door de watersnood van afgelopen week. Maar deze eigenzinnige mensen zitten niet bij de pakken neer.

Het gat in de muur achter de kledingkast is groot genoeg om gebukt doorheen te klauteren. Het doet een beetje aan als een sluiproute uit de oorlog, maar het gat is er pas enkele dagen geleden in geslagen door Kay Schetters (59). Via de doorgang klom hij van zijn ondergelopen huis naar de eveneens overstroomde woning van zijn ouders, om hen daar in de armen te sluiten.

Evacueren? Dacht ’t niet

Dit is het verhaal van de eigenzinnige familie Schetters. De broers Helmuth (63) en Kay wonen zijdelings van hun ouders Jan (83) en Tonny (85) in een rijtje van drie huizen in de Gosewijnstraat in Valkenburg. Door die straat kolkte vorige week het water net als doorgaans in de Geul, de rivier die pal achter de woningen van de familie stroomt, maar door extreme regenval buiten de metershoge kade trad.

De ingangen van hun woningen heeft de familie dan al afgetimmerd en ingesmeerd met ossenvet, maar tegen het water was niets te doen. Evacueren, zei de politie toen het centrum overstroomde. Dacht ’t niet, zei de familie Schetters. Ze waren te druk met redden wat er te redden viel.

Bijna 36 uur zaten ze vast, vanaf woensdagavond. De elektriciteit viel uit en telefoons raakten leeg. Gelukkig had Kay nog droge lucifers en was er een kookstel op gas. Zo verwarmde de familie blikken soep met ballen en frikadellen. Toen het vrijdagochtend licht werd, bleek het water gezakt. Bij het openwrikken van de deuren stroomde het weg. Een laag blubber bleef achter.

Enorme ravage

Terwijl veel andere getroffen huishoudens, horeca en hotels in Valkenburg hun vernielde inboedel hebben weggeruimd, wacht de familie Schetters op de taxateur. Want het is maar de vraag wat er wel en niet is verzekerd.

Dinsdag wordt het laatste water uit de kelder gepompt en kan de schade worden opgenomen. Gelukkig is er hulp van kennissen en buurtbewoners, want de ravage is enorm. Houten vloeren zijn kromgetrokken en meubels onherstelbaar beschadigd. Kay heeft beneden een sauna. “Die is naar de kloten”, zegt hij. Ook een gloednieuwe keuken moet eruit.

Alleen in de oorlog was de schade groter

Dat is nog maar het begin. De Schetters zijn verzamelaars. Zo heeft Jan veel antiek: accordeons die hij zelf bespeelt, opgezette dieren en kunst.

Aan de muur hangt een schilderij van de bekende Limburgse kunstenaar Charles Eyck, de onderste 15 centimeter van het doek laat zien tot waar het water kwam. Een mozaïek van Eyck staat op de grond, beschadigd. Beretrots is Jan op zijn collectie, die deels met persoonlijke teksten is gesigneerd. Maar of het nu nog wat waard is?

Jan wijst de weg door het oude huis, waar zijn opa in de achttiende eeuw een smederij begon, voortgezet door zijn vader en Jan zelf. Alleen in de oorlog was de schade groter, toen er bommen op Valkenburg vielen. Achterin is de werkplaats, waar een verdronken auto wordt gerepareerd. De kasten met moeren en sleutels staan nog vol water, net als het kantoor met daarin alle administratie.

Een van de motoren van Helmuth wordt onder handen genomen. Aan de donkere rand in de garage kun je zien hoe hoog het water heeft gestaan.  Beeld Roger Dohmen
Een van de motoren van Helmuth wordt onder handen genomen. Aan de donkere rand in de garage kun je zien hoe hoog het water heeft gestaan.Beeld Roger Dohmen

Helmuth is gek van motorfietsen. Hij heeft er 24, stuk voor stuk waardevolle klassiekers. Hij heeft zijn favorieten op zijn lijf getatoeëerd. Een Yamaha wordt uit zijn huis getild, zodat vrienden hem kunnen poetsen. Het water loopt eruit. Hij is blij dat de helft van zijn collectie motorfietsen boven stond. Hoog en droog op zijn slaapkamer en de kamer ernaast. “Als ik wakker word, kijk ik naar mijn collectie”, klinkt het. “Als ik een vrouw zou hebben, zou die andere kamer een inloopkast zijn.” Nu staan er twee racemotoren, unieke exemplaren.

Veel van de spullen van Helmuth zijn niet verzekerd. Geen beginnen aan met al dure machines, zegt hij. Een van zijn favoriete merken is Husqvarna. Van het Zweedse bedrijf heeft hij musketten, vleesmolens en een wafelijzer. Dat ijzer zit vast op een gigantisch smeedijzeren gasfornuis met ingebouwde oven, dat door Helmuth zelf is gemaakt. Hij zet het gas aan en er klinkt een pruttelend geluid. “Dat is niet best hè”, zegt Helmuth droog.

Perspectief

Maar ondanks de ellende blijft de familie nuchter. Alsof het langs ze heen spoelt. Vader Jan: “Zolang je nog kan lachen, komt het wel goed.” Helmuth, met een knipoog: “Ik ga me de komende tijd niet vervelen”. Met mengsmering maakt hij de gietijzeren cilinders van een felrode motorfiets schoon. Hij trapt op de kickstart en er spuit water en benzine uit het motorblok, dat niet mag gaan roesten.

Ook Kay zet zijn schouders eronder. Het heeft geen zin om bij de pakken neer te gaan zitten. Hij vertelt dat hij vergevorderde kanker heeft en volgende week weer chemotherapie krijgt. Vandaar de oude pet op zijn kale hoofd, waarvoor hij zich bij de fotograaf zelfs verontschuldigt. “Normaal zie ik er netter uit”, zegt hij. En vervolgens: “Ik hoop dat ik het einde van het jaar haal”.

Het plaatst de waterschade in perspectief.

Lees ook:

Zijn de Limburgse dorpen nog wel bewoonbaar?

Blijft Limburg veilig bewoonbaar, nu de waterramp mogelijk bleek? Een andere manier van landbouw bedrijven en natuur beheren kan veiligheid bieden, zegt expert John Boon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden