Ben van Kaam

In memoriamBen van Kaam

Ben van Kaam (1931-2019), de eerste Trouw-columnist, was een ideeënrijke vernieuwer

Ben van KaamBeeld Foto RD, Henk Visschier

Ben van Kaam, een invloedrijke en ­gezichtsbepalende redacteur van Trouw in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw én chroniqueur van het gereformeerde leven, is maandag overleden in een verzorgingshuis in Hilversum. Hij is 88 jaar geworden.

Van Kaam was een ideeënrijk journalist die diverse vernieuwingen bij Trouw wist door te voeren. In 1957 was hij er de eerste columnist. Onder het pseudoniem Flex – ‘van flexibel, zodat ik met mijn stukken alle kanten uit kon’ – schreef hij ‘Kleinbeeld’, waarin hij met humor inging op de actualiteit en lijnen trok naar het verleden. Zijn rubriek viel op in de saaie krant van toen en was populair bij de lezers.

Begin jaren zestig kwam er op zijn initiatief tot twee keer toe een ­paginaruil met het Zuid-Afrikaanse dagblad Die Burger, dat de apartheidspolitiek van het blanke minderheidsregime volop steunde, ­terwijl Trouw daar fel tegen was. Van Kaam wilde dat de lezers van de twee kranten op z’n minst kennis zouden krijgen van de wederzijdse standpunten – begrip was al te hoog gegrepen. De paginaruil trok veel belangstelling, ook in het buitenland.

De aimabele Van Kaam, opgegroeid in een gereformeerd, antirevolutionair nest in Assen, waaraan hij een Drentse tongval overhield, kende de lezerskring van deze krant door en door. Hij schreef meerdere boeken over deze zuil, zoals ‘Parade der mannenbroeders’ en ‘Opstand der gezagsgetrouwen’.

Inzicht in het protestantse leven

De rijkgeïllustreerde uitgaven gaven een verrassend inzicht in het protestantse leven in de eerste helft van de twintigste eeuw. Hij schreef op licht-ironische toon en met milde zelfspot, maar ook met grote betrokkenheid over het milieu waar hij uit voortkwam. De boeken vonden gretig aftrek.

Van Kaam was een vertrouweling van de eerste hoofdredacteur van Trouw, Sieuwert Bruins Slot. Daardoor had hij grote invloed op inhoud en koers van de krant. In het jaar dat Bruins Slot zijn functie neerlegde, 1971, stapte Van Kaam over naar de Vrije Universiteit die in die tijd ook nog deel uitmaakte van de gereformeerde zuil. Hij werd de eerste hoofdredacteur van VU Magazine.

De journalist was verwoed lezer; zijn flat in Amstelveen, waar hij tot dit voorjaar woonde, stond bol van de boeken. Religie en geschiedenis hadden zijn grootste belangstelling. De vraag die hem vooral bezighield, was wanneer de geallieerden in de oorlog wisten, of konden weten, van de vernietigingskampen en waarom ze niet ingrepen.

Lees ook

Jan Kuijk en Ruud Verdonck waren lange tijd gezichtsbepalend voor Trouw

Trouw-biograaf Bootsma zag de krant tot volle wasdom komen

Verre van vanzelfsprekend is het dat Trouw de 75 heeft gehaald, vindt Peter Bootsma. In ‘Trouw, 75 jaar tegen de stroom in’ beschrijft hij hoe de krant veranderde en laat hij zien wie Trouw is.‘Je kunt haar identiteit lezen én zien.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden