InterviewElliot Higgins

Bellingcat wil meer MH17-betrokkenen achterhalen

Bellingcat-oprichter Eliot Higgins tijdens een presentatie in Den Haag van de resultaten van het onderzoek naar de vliegramp met vlucht MH17. Beeld ANP

Oprichter Eliot Higgins ziet de Machiavelli-prijs als steun in de rug na kritiek over onderzoek naar chemische wapens in Syrië. Dit jaar hoopt hij meer betrokkenen bij de aanslag op vlucht MH17 te achterhalen. 

Voor Eliot Higgins is het een belangrijke erkenning dat het door hem opgerichte onderzoekscollectief Bellingcat dinsdag de Machiavelli-prijs voor publieke communicatie kreeg. “We zitten in een interessante periode”, zei de Brit over een discussie over de waakhond voor chemische wapens OPCW, die ook Bellingcat op kritiek komt te staan. 

Wikileaks publiceerde vorig jaar documenten van een klokkenluider die klaagde over de manier waarop het onderzoek naar een aanval met chemische wapens in Syrië in 2018 verloopt. Volgens westerse landen en Bellingcat zat het leger van president Assad achter de aanval. Critici opperen nu dat gifgas was verspreid door rebellen, om daarmee westerse bombardementen op Assad uit te lokken. Volgens deze critici probeert de top van OPCW dit te verdoezelen.

“De documenten veroorzaken veel ophef onder aanhangers van samenzweringstheorieën. Als je de details goed bestudeert, dan is het niet het schandaal dat sommigen ervan maken”, zei Higgins. “Het voelt ook als een steuntje in de rug dat we een prijs voor publiekscommunicatie winnen. We werken sinds 2017 met Europol in een campagne tegen kindermisbruik, en proberen daarvoor nu de samenwerking met vrijwilligers via onze website te herstarten. Dankzij ons werk zijn er al drie verdachten gearresteerd, en hebben we beelden bemachtigd van westerlingen die zich in Azië mogelijk schuldig maken aan misbruik.”

Het Machiavelli-juryrapport prijst Bellingcat voor zijn onderzoek, bijvoorbeeld naar MH17. Medewerkers van de organisatie doen vaak onderzoek op ‘vernieuwende wijze van onderzoeksjournalistiek die keer op keer zorgt voor baanbrekende onthullingen’, bijvoorbeeld op basis van video’s en foto’s op sociale media, en identificeerden zo de door Rusland gebruikte raket en de namen van betrokkenen bij de vliegramp.

Wat ziet u als de grootste prestatie van Bellingcat?

“MH17 was erg belangrijk. Zowel voor de zaak zelf, als voor de erkenning dat je op basis van openbare bronnen serieus onderzoek kunt doen. We zijn door het Internationaal Gerechtshof en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens gevraagd bewijsmateriaal te leveren in zaken tegen Rusland.

“We zijn nu bezig bewijzen te archiveren, omdat veel online materiaal verdwijnt. Zeker nu sociale media gewelddadige beelden verwijderen.”

Kunnen we meer onthullingen over MH17 verwachten?

“Ik heb goede hoop dat het ons lukt de mensen te identificeren, waarover het Openbaar Ministerie in juni informatie vrijgaf. Het is een drukke tijd, want onze experts houden zich ook bezig met de eenheid van de Russische geheime dienst die in Europa moorden pleegt.”

Vorig jaar opende Bellingcat een kantoor in Nederland. Wat was daarvoor de reden?

“Daar zitten organisaties zoals de OPCW en het Internationaal Strafhof. Als wij hen bewijzen leveren, kan dat bijdragen aan gerechtigheid. We proberen ook met Nederlanders te werken aan onderzoeken in hun eigen omgeving.”

Heeft dat al iets opgeleverd?

“We geven nu vooral trainingen aan Nederlandse studenten, en zoeken uit wat het beste werkt. Bellingcat verandert nu van een groep vrijwilligers in een stichting met personeel. Die verandering kost veel energie, maar we hebben het meeste gedaan en ik hoop dat we dit jaar ook met Nederlandse publicaties komen.”

Lees ook: 

Studenten journalistiek gaan voor de methode-Bellingcat

Onderzoekscollectief Bellingcat verovert Nederland. Opleidingen journalistiek maken in toenemende mate gebruik van de digitale onderzoeksmethoden. Op ROC Midden-Nederland zijn de studenten enthousiast. ‘Sociale media zijn onze tweede natuur.’

Bellingcat noemt nieuwe betrokkene bij MH17

Internationaal onderzoekscollectief Bellingcat onthulde een nieuwe hoge Russische militair, die zo goed als zeker betrokken was bij het neerschieten van MH17. Zijn naam is Oleg Vladimirovich Ivannikov, die tot voor kort bekend stond onder de codenaam Orion.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden