iSpoof

Bellen met het nummer van een bank of de overheid? Oplichters regelden het op internet

 De website van spoofingdienst iSpoof is inmiddels geblokkeerd door de FBI. Beeld ANP
De website van spoofingdienst iSpoof is inmiddels geblokkeerd door de FBI.Beeld ANP

Een internationale dienstverlener aan criminelen draaide op servers in Almere. Via een tap luisterde de politie mee, wat resulteerde in 142 aanhoudingen wereldwijd.

Marten van de Wier

“Bescherm uw privacy”, zo stond tot voor kort te lezen op de website van iSpoof. Achter dat legitiem klinkende doel ging volgens de Britse en Nederlandse politie een criminele service schuil. Met hulp van de website – die via Google eenvoudig te vinden was – konden oplichters een willekeurig ander telefoonnummer aannemen. Dat deden ze wereldwijd op grote schaal. Europol schat in dat meer dan 200.000 slachtoffers meer dan 115 miljoen euro verloren. Op het hoogtepunt had iSpoof 59.000 gebruikers.

Zij konden het via de dienst laten lijken alsof ze belden vanaf het nummer van een officiële instantie, zoals een overheidsinstelling of een bank, om slachtoffers daarna met een smoes gegevens of geld afhandig te maken. “Sommige slachtoffers hebben hun spaargeld of pensioenpot binnen enkele uren zien verdwijnen”, stelt de politie Midden-Nederland, die via een tap meeluisterde met de gesprekken via servers van iSpoof in Almere. Per maand werden volgens de politie zo’n 1 miljoen pogingen gedaan om mensen op te lichten.

Twee mannen opgepakt in Almere, meer aanhoudingen volgen

Wereldwijd zijn 142 mensen aangehouden, de meesten in het Verenigd Koninkrijk. Onder hen de vermoede eigenaar van de dienst. In Nederland zijn in Almere twee mannen van 19 en 22 jaar opgepakt die de dienst zouden hebben gebruikt. Ook de politie in onder andere Frankrijk, Duitsland, Australië, de Verenigde Staten en Oekraïne waren betrokken bij de actie. De Amerikaanse FBI haalde de site van het internet.

De dienst was sinds december 2020 in de lucht. Van de in totaal 10 miljoen telefoontjes via iSpoof, is 40 procent gepleegd in de VS en 35 procent in het Verenigd Koninkrijk. De rest van de telefoontjes was in een aantal andere Europese landen, waaronder naar schatting enkele duizenden in Nederland, en in Australië. De politie verwacht dat meer aanhoudingen volgen.

Op internet zijn meer diensten die nummers imiteren

Wie zoekt op ‘Custom caller ID’ vindt tal van websites die vergelijkbare diensten aanbieden. Dat gebeurt ook legaal, stelt de politie, bijvoorbeeld voor bedrijven die hun werknemers vanuit huis laten bellen met het telefoonnummer van de zaak.

Toch is het kaf wel van het koren te scheiden, zegt de politie. Als diensten gebruikers anonimiteit garanderen, als ze (alleen) betaling in crypto-valuta toestaan of als ze gericht adverteren met de term ‘spoofing’ zijn dat signalen. Als het merendeel van de gebruikers crimineel is, ook. Bij iSpoof kon de politie al deze vinkjes zetten.

De samenwerkende politieorganisaties proberen kwaadwillende klanten van dit soort diensten met deze actie flink angst aan te jagen, zo blijkt uit een parodie die ze maakten op een promotievideo van iSpoof. “Gebruik onze service om de politie wereldwijd te laten weten dat u crimineel bent”, zo vertelt de commentaarstem onder het filmpje, dat ook de Nederlandse politie op haar site zette.

De tekst gaat verder onder het filmpje.

Fraudehelpdesk, dat in Nederland slachtoffers van oplichting bijstaat, kreeg dit jaar tot dusver in totaal ruim 11.000 meldingen van (pogingen tot) telefonische oplichting, al dan niet via een spoofing-dienst. Zo’n 350 keer raakten mensen ook echt financieel gedupeerd.

Verdachte telefoontjes van ‘bank’

Het vaakst doen criminelen zich volgens Fraudehelpdesk voor als iemand van de bank. Vaak vertellen ze een verhaal over een digitale bedreiging of fraude. Het slachtoffer moet vaak geld ‘veiligstellen’ op een ‘kluisrekening’ of een ‘veilige rekening’, die de beller doorgeeft.

Fraudehelpdesk adviseert om in elk geval nooit geld over te maken na een bericht of telefoontje, geen bestanden te downloaden op verzoek van een onbekende en geen informatie door te geven, en bij twijfel zelf contact op te nemen met de instantie waarvan de naam genoemd wordt.

Lees ook:

Het is niet je eigen schuld als je online bent opgelicht, zegt Slachtofferhulp

Het is niet jouw schuld, en je hoeft je niet te schamen, zegt Slachtofferhulp tegen mensen die in online fraude zijn getrapt. Een op de zes Nederlanders overkomt dat.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden