Rabin Satnarainsing Baldewsingh (26 juni 1962) is een Nederlands bestuurder en politicus, schrijver, dichter en filmmaker van Surinaams-Hindoestaanse afkomst.

InterviewRabin Baldewsingh

Belastingdienst verzweeg discriminatie ook voor het OM

Rabin Satnarainsing Baldewsingh (26 juni 1962) is een Nederlands bestuurder en politicus, schrijver, dichter en filmmaker van Surinaams-Hindoestaanse afkomst.Beeld Martijn Gijsbertsen

De Belastingdienst heeft wel degelijk racistisch gehandeld, oordeelt Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme. Dat informatie daarover werd achtergehouden voor het Openbaar Ministerie, is een doodzonde.

Jan Kleinnijenhuis en Robin Goudsmit

Het Openbaar Ministerie had moeten weten dat de Belastingdienst op basis van discriminerende criteria mensen onterecht als fraudeur aanmerkte. De Belastingdienst en het ministerie van financiën hielden een handleiding waaruit dat bleek sinds de zomer van 2020 echter geheim. Dat terwijl het OM op dat moment onderzoek deed naar mogelijke discriminatie bij de Belastingdienst.

Dat het OM niet over de discriminerende criteria geïnformeerd is, is ‘een doodzonde’, zegt Rabin Baldewsingh, de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme. Die functie werd in oktober vorig jaar in het leven geroepen om in heel Nederland discriminatie en racisme tegen te gaan.

‘Rekenschap afleggen’

Eind maart werd bekend dat de Belastingdienst mensen onder andere selecteerde op nationaliteit, afkomst en giften aan moskeeën, en hen als fraudeur op een zwarte lijst plaatste. “Wanneer er sprake is van processen en regels die mensen systematisch uitsluiten, dan druist dat in tegen artikel 1 van de grondwet”, zegt Baldewsingh. “Zij die daar verantwoordelijk voor zijn, moeten rekenschap afleggen.”

Het OM-onderzoek waar Baldewsingh op doelt werd in mei 2020 ingesteld. Dit naar aanleiding van een aangifte tegen de Belastingdienst door de toenmalige staatssecretarissen van financiën Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief, onder andere vanwege het vermoeden van beroepsmatige discriminatie. Begin vorig jaar besloot het OM geen strafrechtelijk onderzoek in te stellen, na ‘een uitgebreid oriënterend feitenonderzoek’ door de Rijksrecherche.

Het OM bevestigt echter dat de discriminerende criteria tijdens het onderzoek niet bekend waren, en dus niet zijn meegewogen in de beslissing om geen strafrechtelijk onderzoek in te stellen. Ook het ministerie heeft de informatie niet met het OM gedeeld. Na de aangifte ‘heeft het Openbaar Ministerie geen nieuwe of aanvullende aangifte of aanvullende stukken ontvangen’, zegt een woordvoerder. Op verdere vragen zegt het OM niet te kunnen ingaan, omdat er op dit moment een procedure loopt waarbij burgers via het Gerechtshof in Den Haag het OM alsnog willen dwingen tot vervolging over te gaan.

‘Wél sprake van racisme’

Baldewsingh hekelt ook de manier waarop staatssecretaris van financiën Marnix van Rij reageert op de recente onthullingen. Van Rij noemde de selectiecriteria ‘discriminatoir’, maar wilde niet spreken van racisme. “Dan gaat het om het stelselmatig en bewust vernederen van een bevolkingsgroep en dat gebeurt hier niet”, zei Van Rij in reactie op de bevindingen.

“Ik denk daar anders over”, zegt Baldewsingh. “In de definitie die ik gebruik is er sprake van institutioneel racisme als beleid en geschreven en ongeschreven regels van instituten of organisaties leiden tot ongelijke behandeling op basis van afkomst etniciteit, religie enzovoorts. Bij de Belastingdienst was een lijst met criteria om fraude op te sporen waar precies dit soort dingen in stonden: donaties aan de moskee, nationaliteit. Er was hier per definitie sprake van institutioneel racisme.”

Pijn erkennen en herkennen

Het is kwalijk én gevaarlijk dat de staatssecretaris dat niet erkent, vindt Baldewsingh. “Ik vind dat een politicus die hier verantwoordelijk voor is, zich de luxe niet kan permitteren om zuinig te zijn met woorden. Niet in deze kwestie. Als je je als bewindspersoon niet uitdrukt, is dat gevaarlijk. Je loopt het gevaar dat je mensen niet serieus neemt. Je geeft mensen het gevoel dat zij er niet toe doen. Je moet hun pijn erkennen en herkennen.”

Ook de opmerking van Van Rij dat niet meer te reconstrueren zou zijn wie verantwoordelijk is voor de discriminerende criteria binnen de Belastingdienst, wuift Baldewsingh weg. “Ik denk dat er heel veel te reconstrueren valt. Alle informatie had toch overlegd moeten worden, tenzij het staatsgeheim is.”

Lees ook:

Rabin Baldewsingh moet als nationaal coördinator racisme bestrijden: ‘Er is lang weggekeken’

Rabin Baldewsingh, de nieuwe Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme, vindt dat zowel de Belastingdienst als de politiek de misstanden bij de dienst veel scherper moet veroordelen.

Belastingdienst verzweeg discriminerende criteria

Om te bepalen of iemand mogelijk fraudeerde, selecteerde de Belastingdienst op afkomst, leeftijd en geloof, bleek eind maart uit onderzoek. Maar dat was al lang bekend bij de fiscus, en het ministerie van financiën.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden