Openbaar vervoer

Bedreigen, bespugen, fysiek geweld: reizigers zijn door de coronaregels agressiever geworden, zien de NS

Een conducteur bij het vertrek van een trein. Personeel van NS had vorig jaar vaker te maken met agressie. De man op de foto komt niet in het artikel voor. Beeld ANP
Een conducteur bij het vertrek van een trein. Personeel van NS had vorig jaar vaker te maken met agressie. De man op de foto komt niet in het artikel voor.Beeld ANP

De agressie in de trein nam jaren op rij af. Tot 2021. De NS wijten de toename van ernstige incidenten aan de coronaregels, in combinatie met reizigers die sneller aangebrand zijn.

Marten van de Wier

Bedreigen, bespugen of lichamelijk geweld tegen treinpersoneel of medereizigers: het kwam in coronajaar 2021 veel vaker voor, zo maakten de Nederlandse Spoorwegen maandagochtend bekend. 744 keer meldde spoorpersoneel dat reizigers zich flink agressief gedroegen. Het gaat dan om incidenten in de ‘A-categorie’: daarbij tellen de spoorwegen alle agressie die mogelijk strafrechtelijk te vervolgen is.

De toename is opvallend, omdat er sinds 2016 juist sprake was van een dalende trend. In 2019 was er 678 keer sprake van ernstige agressie, terwijl er toen dubbel zo veel treinreizigers waren. Ook in het eerste coronajaar lag het aantal treinreizigers op de helft van normaal, en kwam agressie in verhouding vaak voor: 661 keer.

Onduidelijkheid over mondkapjesplicht

De NS wijten de stijging onder andere aan de coronapandemie, waardoor een deel van de mensen een ‘korter lontje’ had. Volgens woordvoerder Léonie Bosselaar was er ook veel onduidelijkheid en onbegrip over coronaregels, zoals de mondkapjesplicht in de trein. 320 keer ontstond de agressie na ‘aanspreken op de huisregels’, waaronder ook de mondkapjesplicht valt.

“Ook de agressie tussen reizigers onderling is toegenomen. Daaruit kun je afleiden dat elkaar aanspreken op gedrag ook niet wordt gewaardeerd”, zegt Bosselaar.

De trein is een van de weinige plekken waar een mondkapje verplicht blijft na het schrappen van de meeste coronaregels, aanstaande vrijdag. De NS conformeren zich daaraan, maar zijn er niet blij mee. “In Utrecht mag je in winkelcentrum Hoog Catharijne zonder mondkapje lopen, maar 50 meter verder op het station niet. Dat is lastig uit te leggen”, zegt Bosselaar.

NS willen bij zwartrijders niet meer hoeven wachten op politie

259 keer reageerden reizigers agressief na een controle van het vervoersbewijs. Wanneer een zwartrijder ook geen identiteitsbewijs kan tonen, wordt de politie opgeroepen om te controleren of iemand is wie hij of zij zegt te zijn. Volgens Bosselaar ontstaat de agressie in dit soort situaties veelal als zwartrijders met medewerkers van de NS wachten op de komst van de politie. Dat kan soms een half uur duren.

De NS willen daarom graag dat hun veiligheidsmedewerkers, die bevoegd zijn als buitengewoon opsporingsambtenaar (boa), zelf iemands identiteit kunnen checken in een systeem waar nu nog alleen de politie in kan.

Zo kunnen NS-medewerkers incidenten sneller afhandelen, zodat er minder kans is dat de situatie uit de hand loopt, zo denkt de vervoerder. “We hebben een verzoek daarvoor gedaan aan het ministerie van justitie en veiligheid”, zegt Bosselaar.

Voor Bosselaar is het geen optie zwartrijders af en toe te laten lopen, als de politie niet snel ter plaatse kan zijn. “Wat voor boodschap geef je daarmee af? Het gaat ook om de preventieve werking. Als we iemand laten lopen, doet hij het de volgende keer weer.”

Lees ook:

Het openbaar vervoer en de touringcars willen ook af van de mondkapjes

De openbaarvervoerbedrijven zijn het er niet mee eens dat in trein, bus, tram en metro het mondkapje voorlopig verplicht blijft. Ook touringcarbedrijven zijn boos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden