Schooladvies

Basisscholenkoepel: er is iets mis met ons onderwijsstelsel

Foto ter illustratie Beeld ANP XTRA
Foto ter illustratieBeeld ANP XTRA

In het Nederlandse onderwijsstelsel is iets fundamenteel mis, zegt de koepel van basisscholen, de PO-Raad.

Te veel kinderen krijgen een te laag advies voor de middelbare school, helemaal als hun ouders een lager inkomen hebben en “eenmaal doorverwezen naar het voortgezet onderwijs is de kans dat je blijft op het niveau waar je zit, het grootst”, zegt Anko van Hoepen, vicevoorzitter van de PO-Raad.

De kinderen die vorig jaar in groep 8 van de basisschool zaten, hebben een lager advies voor de middelbare school gekregen dan de achtstegroepers in de jaren ervoor. Dat komt volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doordat hun eindtoets niet doorging vanwege de corona-uitbraak. Het advies kon daardoor niet naar boven worden bijgesteld.

Zo’n 55 procent van de kinderen kreeg vorig jaar het advies vmbo-gt (gemengd-theoretische leerweg)/havo, havo, havo/vwo of vwo. Een jaar eerder was dit ruim 58 procent, en het jaar daarvoor ook. De resterende 45 procent kreeg een advies tot aan vmbo-gt, terwijl dit in de jaren ervoor ruim 41 procent was.

Met de eindtoets kunnen basisschoolleerlingen het advies voor de middelbare school opkrikken: alleen als zij een score halen die op een hoger niveau dan het advies duidt, kan het advies worden aangepast. Die kans hebben leerlingen afgelopen jaar niet gehad omdat de eindtoets werd geschrapt.

De daling is vooral te zien bij meisjes. Ook bij leerlingen uit lagere sociaaleconomische klassen is het advies gedaald. Hoe lager het inkomen van de ouders, hoe lager het gemiddelde advies van de kinderen, concludeert het CBS. In het schooljaar 2018-2019 kreeg bijna een kwart van alle kinderen een hoger schooladvies dankzij hun resultaat op de eindtoets.

De PO-raad riep scholen begin dit jaar op bij twijfel juist te kiezen voor een hoger schooladvies. Ook minister Slob van onderwijs riep in december al op om kinderen het voordeel van de twijfel te kunnen. Het ministerie heeft 208 miljoen euro beschikbaar gesteld voor inhaalprogramma’s. Middelbare scholen moeten aan de inspectie laten zien hoe ze bepalen of een leerling op het juiste niveau zit.

Ongelijke kansen

Een hoger advies is geen garantie voor succes, benadrukt het CBS. De onderzoekers zien dat bijvoorbeeld terug aan de kinderen van wie het advies in 2016 werd verhoogd na de eindtoets. Drie jaar later zat een op de vijf op een lager niveau dan het uiteindelijke advies.

Volgens de PO-Raad hebben niet alle kinderen dezelfde kansen. Bij dezelfde toetsresultaten is het schooladvies voor kinderen van lager opgeleide ouders een kwart lager dan het advies voor kinderen van ouders met een hoger opleidingsniveau. “De ene ouder weet nauwelijks wat een eindtoets is, terwijl de ander zijn kind naar toetstraining stuurt.” Daarom wil de koepel dat het nieuwe kabinet zorgt voor “een kansrijker onderwijsstelsel”.

Lees ook:

PO-Raad: Geef kwetsbare kinderen bij twijfel een hoger schooladvies

Scholen zouden voor het hoogste niveau moeten gaan als ze twijfelen over het schooladvies. Met name voor kwetsbare kinderen kan dit een verschil maken, betoogt de PO-Raad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden