ReportageKokkerellen

Bakken, gourmetten, kokkerellen: deze drie thuiskoks pakken dit jaar helemaal uit

Koekenbakker Bartel van 't Lindenhout, Groninger met Zwitserse roots, bakt speciale koekjes. Beeld Reyer Boxem
Koekenbakker Bartel van 't Lindenhout, Groninger met Zwitserse roots, bakt speciale koekjes.Beeld Reyer Boxem

Hoe maken mensen het ondanks de corona-ellende toch gezellig met kerst? Trouw vraagt creatievelingen naar oplossingen. Vandaag het laatste deel: drie thuiskoks vertellen over koken tijdens de kerst.

Robin GoudsmitHannah van der Wurff en Sophia Wouda

Bartel van ’t Lindenhout bakt Zwitserse kerstkoekjes: ‘Opeens heb je 140 koekjes’

Bartel van ’t Lindenhout (54) is even de tel kwijtgeraakt over hoeveel soorten Zwitserse kerstkoekjes hij al heeft gemaakt dit jaar. Er waren Basler Leckerli, vierkante koekjes met gekonfijt fruit en bedekt met een laagje glazuur. Er waren Mailänderli, een traditioneel zandkoekje. Änisbrötli, met hun kenmerkende anijssmaak. Zimtsterne, met kaneel. Eigenlijk te veel om op te noemen, en allemaal met hun eigen receptuur en bakmethode.

“Sommige soorten moeten op smaak komen, die kun je het beste even een week laten liggen. En andere zijn lekkerder als ze vers zijn”, legt Van ’t Lindenhout uit. Het bakken neemt dus vaak meerdere dagen in beslag. “Het gaat ook in grote hoeveelheden, want een half recept maken, dat gaat niet. Dus dan heb je ineens 140 koekjes.”

In coronatijd komen al die koekjes goed van pas; in plaats van een grote schaal neer te zetten tijdens het familiekerstdiner, brengt Van ’t Lindenhout nu zakjes langs bij dierbaren en deelt hij ze uit aan collega’s. “Die vragen nu: is er morgen weer een ander koekje bij de koffie?”

Van ’t Lindenhout heeft zelf Zwitserse wortels; zijn moeder, die donderdag 93 wordt, is in het land opgegroeid. Als hij aan het bakken slaat, voelt hij zich onderdeel van een Zwitserse familietraditie. “De vormpjes die mijn moeder had voor de Änisbrötli vond ik vroeger al fascinerend.”

In zijn volwassen leven is Van ’t Lindenhout zich steeds meer in de koekjes gaan verdiepen. Een Zwitsers koekje, legt hij uit, is heel anders dan een Nederlands koekje of een Duits koekje. “Die laatste zijn veel meer op bloem gebaseerd. In Zwitserland zie je toch de invloed van Italiaanse suikerbakkers, die ook noten en fruit meenamen.”

Maar in de kersttraditie zie je wél weer de invloed van de Duitsers. Die kennen een heuse kerstkoekjescultuur. “Dat noemen zij Adventsplätzchen. Aan die traditie heb ik ook weleens meegedaan; toen heb ik met een groep in een dag wel 800 koekjes gebakken.”

Op internet vond Van ’t Lindenhout oude Zwitserse recepten, waaruit blijkt hoeveel werk er in de koekjes werd gestoken. “Ik kluts de eieren en suiker een kwartiertje met een mixer, maar vroeger duurde alles veel langer. En het hele gezin hielp mee. In de recepten staat dan ook: laat eerst het oudste kind kloppen, dan het middelste, dan het jongste.”

Maar ook met de moderne technieken is koekjes bakken nog steeds een helende bezigheid. “Het kneden, het uitrollen, vormpjes uitsteken, het is allemaal heel repetitief. Daardoor is het heel rustgevend, net tuinieren.” - Robin Goudsmit

Gourmetten, wokken én kaasfondue: ‘Het kan eigenlijk niet misgaan’

De grote vraag is hoe thuis-chef Miranda de Jong het allemaal op één tafel krijgt, want alles wordt uit de kast gehaald. Het gourmetstel, de kaasfondue en het wokapparaat moeten een plekje zien te vinden op de chique gedekte tafel tussen het kerstservies en de champagneglazen. ‘’De 24ste maken we het allemaal klaar en met kerst zelf hoeven we het alleen nog op tafel te zetten. Dan hebben we echt tijd voor elkaar en daar gaat het om.’’

De Jong heeft vier tienerkinderen uit een vorige relatie en een babytje van zeven maanden met partner Tom Housmans. Ieder jaar vragen ze aan elkaar wat ze willen eten met kerst, en dit kwam eruit. Het was echt een idee van het hele gezin, vertelt De Jong.

Haar oudste dochter zal de drank verzorgen. Zij is verslingerd geraakt aan het maken mocktails (alcoholvrije cocktails). Met kerst wordt het waarschijnlijk een Red Berry Soda. Het toetje wordt opgediend door haar zoon. “Hij vindt het heerlijk om crème brûlée te maken en gaat helemaal los dit jaar.” De echte specialiteit van de avond is het sausje van Housmans: “Dat maakt het helemaal af.”

Of het allemaal niet veel te veel is? Absoluut. “Maar we verspillen niks. Gelukkig hebben we Tweede Kerstdag en daar plakken we nog wat dagen aan vast. Dan maken we alles op.” De Jong pakt het dan ook heel systematisch aan. Alle apparaten staan op tafel maar de groenten, het fruit en vlees staan op het aanrecht in goed afsluitbare bakken. “Het is een soort lopend buffet. Dat hebben we verzonnen tijdens de eerste lockdown en was een enorm succes. Aan het eind gaat alles hoppa de ijskast in en zijn we klaar. Het is ideaal en kan eigenlijk niet misgaan.”

Ook de afwas pakt het gezin tactisch aan. Het ene kind haalt de tafel af en zet alles in de keuken, de ander zet de restjes in de ijskast en een derde haalt overal een doekje overheen. De Jong en Housmans wassen de apparaten af en de kinderen hollen nog even naar de vuilnisbak. “Het is een heel ritueeltje. En gelukkig hebben we twee vaatwassers.”

De Jong vindt zelf de wok het lekkerst. “Vooral met dat sausje van mijn partner. Het is een plaat met zes kleine pannetjes dus het duurt eventjes, maar dan heb je ook wat. En het zijn steeds kleine hapjes dus je bent lekker lang bezig. De avond draait echt om het samen zijn.” - Sophia Wouda

Hochi Lam staat vanaf drie uur ’s middags al in de keuken: ‘Kerst gaat om samenzijn en samen eten is dé manier’

Het water loopt in de mond als restauranthouder Hochi Lam in geuren en kleuren optekent wat hij dit jaar voor kerst gaat koken. Gebraden lamskoteletjes voor de kinderen, een biefstukje met kruidige saus voor hem, zijn vrouw en het bevriende stel dat elk jaar aanschuift. De tafel zal vol staan met sausjes, gegrilde groenten, frisse salades en een zeevruchtenschotel uit de oven. En goede wijn, want dat maakt volgens Lam elk diner beter.

De details van elk gerecht staan nog niet vast, maar dat geeft niet. Lam heeft nog tijd. Pas op de 27ste komt het gezin toe aan hun eigen kerstdiner. Met de kerstdagen staat het echtpaar nog in hun restaurant om schalen sushi en dozen met ingepakte warme gerechten te verkopen. Vooral op kerstavond wordt het veel drukker dan normaal, vertelt hij, enigszins opgelucht.

Door de onzekerheid rondom de horecasluiting met de feestdagen had Lam in het restaurant nog geen enkel lichtsnoer of kerstbal opgehangen. Juist daarom heeft hij nu thuis compleet uitgepakt. Een extra grote kerstboom, uitgedost in Frozen-thema voor zijn dochters, met ijspegels en kleine sneeuwpoppen. Zelfs de ramen van het huis zijn winters versierd door zijn 5-jarige, die los is gegaan met witte raamstiften.

Een mooie achtergrond voor een kerstdiner, zoals Lam het zelf zegt. De Chinees-Nederlandse Lam komt niet uit een christelijk gezin, maar viert zijn hele leven al kerst door tijdens de kerstdagen met familie en vrienden samen te komen om te eten. Zelf zet hij graag kleinere porties eten op tafel: “Zodat iedereen kan delen. Het maakt niet uit wat je afkomst is, of je cultuur, iedereen heeft het nodig om samen te komen en eten te delen.”

Als uren koken er niet in zit voor het gezin, dan zorgt de hotpot-set voor het winterse gevoel. De pruttelende hotpot-pan is gevuld met soepboullion en staat midden op de keukentafel, zodat eetgasten zelf de voorgesneden stukjes rauw vlees, vis en groenten kunnen blancheren. Tijdens een hotpot-diner tafelt men urenlang, zegt Lam. De pan wordt dan even uitgezet, en wanneer het eten gezakt is gaat het fonduefeest weer verder.

Dit jaar met kerst blijft de pan in de kast. Lam en zijn vrouw pakken uit, en zijn van plan om vanaf drie uur ’s middags samen in de keuken te staan om het kerstdiner klaar te maken. Met oudejaarsavond is het een ander verhaal. Het gezin heeft afgesproken om zich dan wel over een pan sudderende soepfondue te buigen. “Eenmaal in de feestmaand moet dat kunnen,” vindt de restauranthouder. - Hannah van der Wurff

Lees ook de andere delen van deze kerstserie:

Van kersttrui tot kerstdiner, hier aan tafel is alles gebreid

Deel 3: Met kersttruien, gebreide hammen en kreeften, breit en haakt Marieke Voorsluijs (43) zichzelf deze kerst vrolijk.

In het Vreugdenhil-gezin knutselt iedereen mee aan het Winterwonderlandschap

Deel 2: Hermen Vreugdenhil maakt met zijn gezin een kersttreinbaan.

Liever iets persoonlijks in de boom dan ballen van de Xenos

Deel 1: Martiena de Graaf (30) maakt van haar kerstboom een ‘herinneringsboom’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden