Intocht

Apeldoorn heet Sint welkom met gejuich en een enkele demonstrant

Sinterklaas zwaait naar het publiek in Apeldoorn tijdens de intocht van Sinterklaas. Beeld ANP

Afgezien van enkele arrestaties van pro-Zwarte Piet demonstranten is de landelijke intocht van Sint Nicolaas in Apeldoorn gemoedelijk verlopen.

Het is elk jaar weer een lange tocht van Spanje naar Nederland, maar de Goedheiligman zag er ondanks zijn respectabele leeftijd weer vrolijk en opgetogen uit. Na aankomst per stoomtrein – het kanaal in Apeldoorn is te klein voor de pakjesboot - liet de Sint zich zaterdagmiddag rustig in een open rijtuig door het stadscentrum rijden, zwaaiend naar de vele duizenden kinderen en hun ouders. Hij werd onthaald met gejuich, toespraken en enkele optredens door kinderen. Sommige toeschouwers klaagden dat het wat te snel ging. Met 850 meter was de route een van de kortste ooit en de Sint was in ongeveer een half uur bij het eindpunt.

Sinterklaas werd dit jaar voor het eerst alleen begeleid door roetveegpieten, een besluit van de NTR dat de intocht live versloeg. Toeschouwer Louwe Heres (36), die met zijn vrouw en hun drie kinderen langs de route staat, stoort dat niet. “Het is een levende traditie die ook met z’n tijd mee moet gaan. Er moet op een creatieve manier mee omgegaan worden om dit kinderfeest in stand te houden.”

Heres vindt de discussie over Zwarte Piet wel ‘een beetje overtrokken’. “Dat er op een polariserende manier over gesproken wordt, vind ik niet goed. Dat gaat aan het doel van de traditie voorbij”, zegt hij. Demonstraties voor of tegen Zwarte Piet tijdens de intocht wijst hij af. “Dan wordt een volksfeest gebruikt om een politiek statement te maken en dat is niet goed.”

Kleine pieterbaasjes in afwachting van Sinterklaas. Beeld ANP

Nervositeit

Er was vooraf enige nervositeit bij de gemeente Apeldoorn over mogelijke incidenten. Niets was aan het toeval overgelaten om eventuele relletjes snel de kop in te kunnen drukken. Een deel van het centrum was afgezet met hekken en zware betonblokken. Bezoekers moesten bij binnenkomst hun tassen laten zien, en voor betogers waren drie demonstratievakken ingericht. Van tevoren waren er drie demonstraties aangemeld.

Met de leus ‘Wij houden van Zwarte Piet’, maakt de rechts-extremistische Nederlandse Volks-Unie NVU met een man of tien gebruik van hun demonstratierecht. Een vliegtuigje met dezelfde cirkelt enig tijd boven de sinterklaasoptocht in de bomvolle Apeldoornse binnenstad. “Veel mensen willen Zwarte Piet houden en we moeten niet toegeven aan kleine pressieclubjes, dat snapt niemand”, zegt NVU-voorman Constant Kusters, terwijl hij stickers en pepernoten uitdeelt. “Het racisme-aspect is ook gewoon niet waar. Ik ken veel mensen met een kleurtje die gewoon Sinterklaas vieren. En als je het niet leuk vindt, vier je het niet. Het wordt ons allemaal aangepraat.”

Even ervoor is voorman Edwin Wagensveld van de nationalistische anti-islambeweging Pegida aangehouden. Verkleed als Zwarte Piet deelden hij en een negental medestanders pepernoten uit in de stad, op afstand gevolgd door een groepje politieagenten. Zij grepen in toen Wagensveld en de zijnen weigerden in een demonstratievak te gaan staan.

Leden van Pegida verkleed als Zwarte Piet worden aangehouden in Apeldoorn tijdens de intocht van Sinterklaas. Beeld ANP

Een minuut of tien nadat Wagensveld een tv-ploeg uit Japan te woord heeft gestaan en zei dat “linkse deugmensen” in Nederland “onze tradities willen afschaffen”, wordt zijn groep door de politie ingesloten en naar buiten de afzetting gebracht. Daar wachten politiebusjes en worden ze aangehouden. “Black is beautiful”, roept de Pegida-voorman nog als hij in het arrestantenbusje verdwijnt.

Na de optocht keert de rust weer terug in Apeldoorn. Alleen de dranghekken en de achtergelaten kartonnen mijters op straat zijn het bewijs dat de Sint weer in het land is. Sylvia van Zoelen (51) uit Apeldoorn die met haar kinderen is komen kijken, vond het heel leuk. “Geweldig om het nu eens in mijn eigen stad te kunnen zien. Eigenlijk ben je er nooit te oud voor en de kinderen vonden het heel leuk.”

“Oh, hou op alsjeblieft!”, zeg ze als de pietendiscussie ter sprake komt. “Ik heb me niet aan die roetveegpieten gestoord. Het is een traditie, en het zijn volwassenen die het voor de kinderen gaan verzieken. Waarom moet je het voor de kinderen gaan verpesten? Ik zag dat er een Zwarte Piet door de politie werd aangehouden onder de ogen van de kinderen. Dat vind ik sneu voor hen.”

Lees ook: 

Staat het Sinterklaasfeest op het punt te veranderen?

De ruwe verstoring van een bijeenkomst van Kick Out Zwarte Piet, vrijdagavond, bevestigt wat hoogleraar sociologie Peter Achterberg denkt: “Piet polariseert en dat zal zo blijven.” Intussen verruilen steeds meer steden en ook het Sinterklaasjournaal, vanaf maandag weer te zien, Zwarte Piet wel voor een schoorsteenpiet. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden