Coronapandemie

Angst, paniek, vermoeidheid: een meerderheid van de zorgverleners heeft klachten

Een zorgverlener op de intensive care van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht legt een coronapatiënt aan de beademing.  Beeld Arie Kievit
Een zorgverlener op de intensive care van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht legt een coronapatiënt aan de beademing.Beeld Arie Kievit

Er is roofbouw gepleegd op zorgmedewerkers, zeggen hun beroepsverenigingen. En dat heeft grote gevolgen voor het stuwmeer aan inhaalzorg.

Ze hebben gerend van bed naar bed, nachtdienst na nachtdienst gedraaid en aan het bed gezeten van coronapatiënten die overleden. Dat eist zijn tol, blijkt uit een nieuwe peiling onder zevenduizend zorgmedewerkers, onder wie verzorgenden, verpleegkundigen, medisch specialisten en huisartsen.

De meerderheid van deze zorgverleners heeft na meer dan een jaar coronapandemie last van fysieke of mentale klachten, en vaak van een combinatie daarvan, zo komt naar voren uit de enquête van de Federatie Medisch Specialisten (FMS) en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN).

Het is niet de eerste keer dat cijfers naar buiten komen over de verslechterde mentale toestand van zorgmedewerkers, maar de hoop was dat met het leegstromen van de afdelingen voor intensive care en het volledig vaccineren van ouderen in verpleeghuizen, de druk er een beetje af zou zijn en het gemoed van zorgmedewerkers zou opklaren.

Inhaalzorg? Die valt in het water

De peiling is zeer recent, antwoorden van maandag zijn nog meegenomen. Volgens de voorzitter van de V&VN, Bianca Buurman, hebben deze cijfers grote gevolgen, omdat de zorg op dit moment staat voor wat ziekenhuisbestuurders ‘een vierde golf’ noemen: de inhaalzorg.

“Het voornemen om de uitgestelde zorg dit jaar grotendeels in te halen, is onrealistisch”, zegt Buurman. “Door de lengte en intensiteit van de coronacrisis is roofbouw gepleegd. Er moet tijd komen om grondig te herstellen.”

Een op de vijf ondervraagden is zelfs uitgevallen door fysieke en mentale klachten, in de helft van de gevallen langdurig. Bijna de helft van de ondervraagden heeft last van vermoeidheid, 24 procent heeft slaapproblemen, 20 procent geeft aan snel boos of geïrriteerd te zijn en 22 procent piekert.

Het is overigens niet altijd duidelijk of de coronacrisis hieraan ten grondslag ligt. Al voor de coronacrisis zorgden de grote personeelstekorten in diverse sectoren van de zorg voor een hoog verzuimpercentage. Daarnaast kunnen ook persoonlijke omstandigheden een rol spelen bij klachten.

Amper vakantie

Duidelijk is dat we er niet komen met een paar weekjes vakantie, zegt Buurman. Ook FMS-voorzitter Peter Paul van Benthem noemt de resultaten verontrustend. “Zeker in het licht van de enorme berg inhaalzorg die op ons wacht. De patiënten die moesten wachten, hebben ook recht op uitgeruste, gemotiveerde zorgprofessionals”, zegt hij.

Van uitrusten is het voor veel mensen in de zorg nog niet gekomen. Bij ruim een kwart van alle zorgmedewerkers zijn sinds maart vorig jaar vrije dagen of gepland verlof ingetrokken. Van die groep zegt twee derde dat dit nog niet is ingehaald. Vakantie is dan ook een veel gegeven antwoord op de vraag wat zorgprofessionals nodig hebben om te herstellen.

Lees ook:

Zorgmedewerkers aan het woord: ‘Je bijt je kiezen op elkaar’

Hoe hebben zorgmedewerkers de coronapandemie ervaren? “Het is zo pittig geweest. Er was veel te weinig personeel. Hoewel er goede uitzendkrachten bijkwamen, bleef het toch lastig. Je blijft schuiven: kan er iemand minder bij mij werken, zodat er ergens anders iemand bij kan komen?”, zei Emma Dekker, verpleegkundige in een verpleeghuis, eerder tegen Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden