Coronacrisis

Andere experts naast het OMT zijn voor het kabinet nog niet zo makkelijk te vinden

Jaap van Dissel van het RIVM wil in deze fase een kleinere rol voor zijn team. Er moeten experts uit andere disciplines komen om het kabinet te adviseren. Beeld ANP

Het kabinet zoekt nieuwe adviseurs, zoals economen, nu de discussie begint over het versoepelen van de lockdown. Alleen blijkt dat lastig te organiseren.

Er komt geen apart team van economen dat het kabinet gaat adviseren over de versoepeling van de coronamaatregelen. “Nee, nee, nee”, zei premier Rutte deze week, op de vraag of hij van plan is om een tweede groep wetenschappers aan het werk te zetten, naast het bekende Outbreak Management Team.

Maar wat dan wel? Met grote spoed is het kabinet op zoek naar andere experts dan alleen virusdeskundigen en artsen. De fase is voorbij waarin het kabinet voor 100 procent kan leunen op RIVM-baas Jaap van Dissel en zijn medische OMT. Er is een ander soort expertise nodig: van economen, psychologen, ethici, sociologen.

Het OMT stuurt daar ook op aan. Jaap van Dissel brengt bijna dagelijks de boodschap dat zijn team in deze fase een kleinere rol wil, nu het om meer kwesties gaat dan het medische management van de virusuitbraak. De politiek moet een breder perspectief zoeken: “Het OMT is niet geschikt om de anderhalvemetersamenleving vorm te geven”, waarschuwt Van Dissel.

Een pakkende naam is er al

Die andere expertise is nog niet zo eenvoudig te organiseren, blijkt uit een rondgang in politiek Den Haag. De voltallige Tweede Kamer gaf vorige week het kabinet de opdracht. Een pakkende naam was al verzonnen: het Impact Management Team (IMT). Maar bij de fracties zelf zijn geen concrete ideeën welke kennisinstituten crisisadvies kunnen geven, ook niet bij de PvdA en de ChristenUnie, die het initiatief namen. Zij laten het initiatief aan het kabinet. Premier Rutte zei aanvankelijk ook dat hij het ingewikkeld te organiseren vindt, maar is nu toch bezig ‘iets uit te werken’.

Een kansrijke optie is de speciale coronadenktank van de Sociaal-Economische Raad. Ser-voorzitter Mariëtte Hamer heeft die denktank al weken geleden opgericht. Alle gezaghebbende kennisinstituten zitten er met vertegenwoordigers in om ‘vooruit te kijken’. Het is een breed gezelschap, van economen van de Nederlandse Bank en het Centraal Planbureau (CPB), sociologen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), gezondheidsdeskundigen van de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving, vakbonden, werkgeversorganisatie VNO-NCW, de gemeenten en vele anderen. Premier Rutte vindt die denktank interessant, bleek vorige week in het debat.

Alleen is zo’n brede denktank niet waar de Tweede Kamer om vroeg. Die wil juist een snel en wendbaar team, net als het OMT. Een indirecte rol voor de Ser zien ook lang niet alle fracties zitten, zeker de VVD niet.

Economische dilemma's moeten meegewogen

Er is wel haast bij het vinden van nieuwe experts. Die moeten nu al aan de slag, wil het kabinet nog wat aan hun adviezen hebben. Over uiterlijk twee weken zijn er grote knopen door te hakken over de horeca, kappers en andere contactberoepen of over mondkapjes in het openbaar vervoer. Daar moeten economische dilemma’s meegewogen worden. Op 20 mei lopen de bestaande maatregelen af, de week ervoor moeten de besluiten vallen.

Als premier Rutte geen IMT of economenteam wil, blijven er niet zoveel opties over. Hij kan eventueel per onderwerp advies vragen aan onafhankelijke economen, psychologen, ethici en andere wetenschappers.

Ook nu al vraagt en krijgt het kabinet concreet advies van andere wetenschappers dan alleen artsen. “Er worden al heel veel adviezen gegeven”, zegt de woordvoerder van het ministeriële crisisberaad. SCP-directeur Kim Putters was op het Catshuis bij het wekelijkse coronaberaad van de premier en de vicepremiers. Burgemeester Halsema van Amsterdam kwam langs om te adviseren over het maatschappelijk draagvlak voor de maatregelen. Het CPB rekende al uit wat het effect op de economie is als de coronamaatregelen langer duren.

Vanuit de Tweede Kamer klinkt de roep dat het kabinet inzicht moet geven in die stille adviezen. De PvdA wil volgende week regelen dat de Kamer ze kan lezen, waaronder ook de adviezen vanuit de ministeries. PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher heeft de motie al klaarliggen. Met alleen nieuwe experts zoeken, is het kabinet er dus nog niet.

Lees ook: 

Onder druk van dalende omzet komt ‘het nieuwe normaal’ ineens op gang 

Rutte’s ‘nieuwe normaal’, de anderhalvemetereconomie, dient zich aan nu de paniekpiek voorbij is. Winkels schreeuwen om omzet en gaan massaal weer open.

Jesse Klaver: We moeten nu debatteren over leven na de coronacrisis

De politiek moet in deze crisis verder kijken dan het hier en nu, vindt GroenLinks-leider Jesse Klaver. ‘De mist trekt op. Nu is het tijd voor een fundamenteel debat.’

Wie zitten er in het Outbreak Management Team, dat het kabinet van doorslaggevend corona-advies voorziet?

Ministers zijn geen pandemie-experts. Het kabinet vaart daarom voor een groot deel op het advies van het ‘Outbreak Management Team’. Maar wie zitten er in dat team van deskundigen, en wat is hun rol?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden