Rechtszaak

Amsterdamse twintiger verdacht van beramen moordaanslag op Rutte

Verdachte Yavuz O. zou hebben gesproken over ‘het afknallen van Rutte als hij buiten gaat fietsen’. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Verdachte Yavuz O. zou hebben gesproken over ‘het afknallen van Rutte als hij buiten gaat fietsen’.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De 22-jarige verdachte Yavuz O. werd deze zomer opgepakt op verdenking van onder meer het voorbereiden van een moordaanslag. Zowel online als offline deelde hij plannen om demissionair premier Rutte om te brengen.

De reeks verdenkingen tegen hem is lang. Allerhande opruiende berichten zou Yavuz O. het afgelopen jaar op internet hebben gezet, onder meer in de openbare Telegramgroep ‘Bataafse Republiek’. Zo plaatste hij volgens de tenlastelegging een foto van de ministers en koning op het bordes, begeleid door de tekst ‘weg ermee’. Ook zou de twintiger hebben gerept over een bestorming van het parlement, het regelen van ‘strijders’, en de zoektocht naar ‘serieuze mensen’ die ‘het lef hebben om te shooten’.

Woensdag over een week moet O., die deze zomer werd opgepakt, voor het hekje van de Haagse rechtbank verschijnen, ontdekte de Volkskrant. Er staat een pro-formazitting op de rol. Dat betekent dat de zaak nog niet inhoudelijk wordt behandeld, het Openbaar Ministerie (OM) zal dan niet diep ingaan op de aanklachten waarvoor de Amsterdammer terechtstaat: bedreiging, opruiing tot het plegen van een terroristisch misdrijf en het inwinnen van inlichtingen voor een aanslag op één of meerdere politici, onder wie demissionair premier Mark Rutte.

Bijna wekelijks moeten er mensen voor de rechter verschijnen wegens het bedreigen van politici en andere publieke figuren. Afgelopen dinsdag bijvoorbeeld kreeg Erik van Z. drie maanden celstraf opgelegd, voor het met de dood bedreigen van CDA-minister Hugo de Jonge en fractievoorzitter Sigrid Kaag van D66. En anderhalve week daarvoor werd Bryon R. veroordeeld voor het bedreigen van Rutte. De oud-Ajacied kreeg een taakstraf van tachtig uur.

Fysieke ontmoetingen en zoeken naar wapens

Toch is de zaak rond Yavuz O. bijzonder. Anders dan Van Z., R. en het gros van de andere mannen en vrouwen die werden vervolgd na het bedreigen van politici, zou de 22-jarige O. niet alleen op sociale media hebben gesproken over plannen als ‘het afknallen van Rutte als hij buiten gaat fietsen’. Volgens de tenlastelegging had hij soms ook fysieke ontmoetingen waarbij hij met anderen van gedachten wisselde over manieren om de premier te vermoorden. Bovendien meldde hij op zoek te zijn naar wapens. Justitie stelt dat O. onder meer de zoektermen ‘uzi’ en ‘1.62 pistol’ intikte op de browser van zijn telefoon.

Ook in andere opzichten valt de vervolging van O. op. Hoewel onduidelijk is of deze zaak er iets mee te maken heeft, werd vorige maand bekend dat de beveiliging van premier Rutte fors is opgeschroefd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Ook meldde het OM eerder deze week dat het - naar eigen zeggen voor het eerst - twee kanalen op berichtendienst Telegram had afgesloten, wegens bedreigingen en opruiingen tegen publieke gezagsdragers: Bataafse Nieuws en Bataafse Republiek. In die laatste groep liet O. van zich horen.

Meer meldingen

Die alertheid vloeit voort uit een zorgelijke ontwikkeling: het aantal bedreigingen waarvan politici melding doen, groeit. Het Team Bedreigde Politici van de politie en het OM turfde in 2016 voor het eerst: ministers, staatssecretarissen en andere figuren binnen het rijksdomein meldden 239 bedreigingen. In 2019 waren het er 393 (cijfers van 2020 zijn er nog niet).

Uit de Monitor Integriteit en Veiligheid 2020 blijkt bovendien dat ook bestuurders van gemeenten, provincies en waterschappen vaker mikpunt zijn van agressie of geweld. De laatste zes jaar steeg het aantal bedreigde bestuurders van 23 naar 35 procent. Vorig jaar stelde het OM meer verdachten voor de rechter te willen brengen. Het demissionaire kabinet trekt het komende jaar tientallen miljoenen extra uit voor het bewaken van bewindslieden.

Lees ook:
Kaag tijdens bedreigingszaak: ‘Het is niet normaal, woorden doen ertoe’

Voor de D66-leider Sigrid Kaag is er een grens bereikt. Daarom voerde ze zelf het woord tijdens de rechtszaak waarin Erik van Z. terechtstond, die haar eerder met de dood heeft bedreigd.

Waarom richt de onderwereld de pijlen op Rutte? ‘Sinds Wiersum en De Vries is alles mogelijk’

Waarom richt de onderwereld de pijlen op de landelijke politiek? Hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff over het hoe en waarom. ‘Het past misschien wel in het plaatje dat we in zekere zin toch een narcostaat zijn.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden