Coronavirus

Amerikaanse onderzoekers: als je gevaccineerd bent, draag je het coronavirus nauwelijks over

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol kreeg woensdag een coronavaccinatie. De VVD-bewindsvrouw was het eerste lid van het kabinet dat werd ingeënt. Beeld ANP
Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol kreeg woensdag een coronavaccinatie. De VVD-bewindsvrouw was het eerste lid van het kabinet dat werd ingeënt.Beeld ANP

Een vaccin beschermt niet alleen jezelf, maar ook anderen, blijkt uit nieuwe studies. Het RIVM reageert verheugd: ‘Dit zijn heel bemoedigende resultaten’.

Goed nieuws over vaccins. Wie een vaccin laat zetten tegen het coronavirus beschermt niet alleen zichzelf, maar ook anderen. Uit een recente Amerikaanse studie blijkt dat een vaccinatie niet alleen voorkomt dat mensen (ernstig) ziek worden, maar er ook voor zorgt dat zij het virus nauwelijks nog kunnen overdragen aan anderen.

Het onderzoek is uitgevoerd door het CDC, de Amerikaanse evenknie van het RIVM. Tussen half december en half maart volgde het CDC 3950 zorgmedewerkers die werden ingeënt met de mRNA-vaccins van Pfizer en Moderna. Iedere week verzamelden de deelnemers zelf neusswabs, die werden onderzocht met een PCR-test.

Met al die tests konden de onderzoekers nagaan of de zorgmedewerkers, ongeacht of ze ziekteverschijnselen hadden ontwikkeld, virusdeeltjes bij zich droegen. Dat bleek op termijn steeds minder het geval, en dit bewijst dat mensen na vaccinatie het virus niet kunnen verspreiden. De beste resultaten werden behaald na een dubbele inenting met het vaccin, zoals bij Pfizer en Moderna nodig is. Maar ook na één dosis waren de resultaten al hoopgevend.

RIVM: Dit is echt goed nieuws

CDC-directeur Rochelle Walensky zegt in een persbericht dat de studie aantoont dat vaccinatie heel goed werkt. “De vaccins zijn het belangrijkste instrument om een einde te maken aan deze verwoestende pandemie.”

Ook het RIVM reageert verheugd op de onderzoeksresultaten uit Amerika. Volgens een woordvoerder is het ‘echt goed nieuws’. “Dat de vaccins ook transmissie van het virus voorkomen lag in de lijn der verwachting en werd al wel aangetoond in de eerdere studies die met de vaccins zijn uitgevoerd. Maar nu wordt dat goede nieuws bevestigd in het echte leven. Het zijn heel bemoedigende resultaten.”

Hoogleraar virologie en experimentele vaccinologie Rogier Sanders (Amsterdam UMC) reageert ook opgetogen op het onderzoek. “Het is goed nieuws. Tot nu toe waren er vooral gegevens over besmettingen met symptomen, en nu blijkt dat het vaccin ook beschermt tegen asymptomatische besmettingen. En als je niet besmet raakt, kun je het virus ook niet doorgeven.”

De waarde van een vaccin neemt door de dubbele effectiviteit flink toe, zegt Sanders. “Met een vaccin heb je twee doelstellingen. Het eerste is (ernstige) ziekte en ziekenhuisopname voorkomen. Dat doen alle vaccins wel. Het tweede is het voorkomen van verspreiding: ook daarin zijn de vaccins van Pfizer en Moderna in de VS effectief gebleken.”

Dat voorkomen van verspreiding van het virus is met het oog op mutaties erg belangrijk, zegt Sanders. “Als het virus rondgaat kan het muteren, en in een heel nadelig scenario ontsnapt zo’n variant aan onze antistoffen opgewekt door het vaccin en ben je terug bij af. Door circulatie te beperken, stop je het virus.”

Sanders houdt wel een aantal flinke slagen om de arm. Hij wijst erop dat het onderzoek in de VS is uitgevoerd en de situatie daar lastig te vergelijken is met de Nederlandse, omdat hier de Britse variant de overhand heeft. Het is nog niet helemaal duidelijk of het Pfizer- en Moderna-vaccin ook zo effectief zijn tegen die variant.

Eveneens is Sanders terughoudend met de vertaling van dit onderzoek naar de andere vaccins die zijn toegelaten in de EU: dat van AstraZeneca en Janssen. “Die twee vaccins hebben überhaupt een lagere effectiviteit tegen symptomatische infecties, en er zijn aanwijzingen dat met name AstraZeneca verminderd werkt tegen nieuwe mutaties. Het is voorbarig om te concluderen dat die vaccins ook wel zo goed zullen scoren. Onderzoek moet dat uitwijzen.”

Ander onderzoek, uitgevoerd in Israël en deze week gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, laat vergelijkbare resultaten zien. Hoogleraar immunologie Marjolein van Egmond (Amsterdam UMC) zei donderdagochtend in het NOS Journaal dat het ‘heel fijn’ is dat de resultaten op twee plekken gelijk zijn. “Je ziet dat de eerste twee weken na vaccinatie het afweersysteem nog op gang moet komen, maar daarna zie je heel duidelijk een afname van het aantal virusdeeltjes waardoor mensen niet meer besmettelijk zijn.”

Jongeren zijn straks beter te motiveren

Met deze uitkomst kan de overheid jongeren straks beter motiveren om zich te laten vaccineren, zegt immunoloog Ger Rijkers (Elisabeth-TweeSteden ziekenhuis) in het AD, dat als eerste over het onderzoek publiceerde. “Nu hoor je nog wel eens: dat doe ik niet, want ik word toch niet ziek. Maar jongeren helpen dus ook anderen, en dragen na vaccinatie niet meer bij aan het beruchte R-getal.”

Dat mensen na vaccinatie niet meer besmettelijk zijn, stond nog niet vast. “Vaccinatie beschermt jou tegen ziekte door corona, maar we weten nog niet of iemand die gevaccineerd is toch het virus kan verspreiden”, staat op de site van het RIVM. De woordvoerder laat weten dat het RIVM bekijkt of deze tekst moet worden aangepast. De nieuwe onderzoeken hebben alleen betrekking op de vaccins van Pfizer en Moderna. De verwachting is dat andere vaccins ook de verspreiding van het virus kunnen voorkomen, maar het RIVM wacht op wetenschappelijke bevestiging hiervoor.

Lees ook:

Alle seinen staan op rood, zegt het RIVM, maar hoe rood?

Het RIVM gaf deze week een ernstige waarschuwing af. Het gaat niet goed met de bestrijding van het coronavirus. Alle wijzers staan op rood. Hoe zorgelijk is de situatie? Zes vragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden