Koningshuis

Amalia’s tuinfeestje riskant voor imago koningshuis: ‘Dit is geen beste beurt’

Het koninklijk gezin met Amalia tussen haar twee zussen.  Beeld Foto Brunopress, bewerking Trouw
Het koninklijk gezin met Amalia tussen haar twee zussen.Beeld Foto Brunopress, bewerking Trouw

Kroonprinses Amalia nodigde veel meer gasten uit op haar verjaardagsfeest dan toegestaan. Hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert oordeelt streng over de koninklijke uitspatting. ‘Je mag verwachten dat de koning het goede voorbeeld geeft.’

Robin Goudsmit

Het verjaardagsfeestje van de Nederlandse toekomstige troonopvolgster was donderdag wereldnieuws: onder andere de BBC en het Duitse weekblad Der Spiegel berichtten erover met ronkende koppen. Helaas niet vanwege een prachtige taart of een opvallende verjaardagsspeech, maar vanwege het aantal gasten: maar liefst 21 had de kroonprinses er uitgenodigd.

Dat aantal is in strijd met de geldende coronaregels: vier gasten maximaal per dag is de huidige norm. Amalia's Noorse evenknie, kroonprinses Ingrid Alexandra, trok meteen lering uit Amalia's tuinfeestfiasco; zij maakte bekend het feest voor haar achttiende verjaardag uit te stellen vanwege corona.

“De koning maakt hier geen beste beurt”, zegt Paul Bovend’Eert, hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en auteur van het boek De Koning en de monarchie – Toekomstbestendig? “En dat terwijl zijn populariteit historisch laag is onder de bevolking.”

Moeite met coronaregels naleven

Hij wijst erop dat het niet de eerste keer is dat de koning het moeilijk lijkt te vinden om de coronaregels na te leven. Zo stonden de koning en de koningin vorige zomer nog op de foto met een restauranthouder, zonder anderhalve meter afstand. En in oktober van 2020 ging het koninklijk gezin naar Griekenland op vakantie, terwijl het kabinet Nederlanders op het hart had gedrukt om vanwege corona niet naar het buitenland te gaan.

“Het vertrouwen was door deze incidenten al gedaald”, zegt Bovend’Eert nu. “Het is voor iedereen moeilijk om zich aan de regels te houden. Deze crisis duurt nu al heel lang. Maar je mag verwachten dat de koning het goede voorbeeld geeft. Als je dat twee keer niet hebt gedaan, verzaak je echt je plicht.”

Natuurlijk, zegt Bovend’Eert, was dit verjaardagsfeestje een privégelegenheid. “Maar al was dat zo, dan nog dienen de coronaregels een publiek belang, namelijk de collectieve gezondheid. Een koning moet als staatshoofd juist in een tijd van crisis de bevolking stimuleren om het juiste te doen.”

Bovendien had de koning ook bij de beslissing over het tuinfeest kunnen putten uit hoe het andere functionarissen verging na het overtreden van de coronaregels. “Kijk naar demissionair minister Grapperhaus en zijn huwelijk, daardoor moest hij bijna aftreden. En in Engeland heeft premier Boris Johnson recent nog een storm van kritiek gekregen na een kerstborrel.”

Scheiding werk en privé niet altijd houdbaar

De scheiding tussen werk en privé die het koningshuis graag handhaaft is ook niet altijd even houdbaar, zegt Bovend’Eert, maar daar heeft de koning maar rekening mee te houden. “Er zijn wel meer beroepen waarin werk en privé elkaar doorkruisen. In de Eerste Kamer wordt ook gezegd: u bent 24 uur per dag lid. Ook ambtenaren kunnen zich in hun privéleven niet van alles veroorloven.”

Het verjaardagsfeestje van Amalia komt op een moment waarop de prinses juist aan een populariteitsoffensief leek te zijn begonnen. Het boek Amalia van Claudia de Breij voert al weken de bestsellerlijsten aan. En ook het optreden bij de Raad van State, waar de prinses onder trotse blikken van haar ouders haar intrede deed, viel bij veel mensen in goede aarde. Gaat dit akkefietje de kroonprinses haar goede imago kosten?

Dat soort vragen zijn lastig te beantwoorden, zegt Bovend’Eert. “Maar het koningshuis staat of valt bij hoe de publieke opinie over het instituut denkt. Willem-Alexander en ook de volwassen prinses Amalia komen uit een lijn van stabiele koninginnen: Beatrix, Juliana, Wilhelmina. De huidige koninklijke familie doet er goed aan om dat niet te verkwanselen.”

Prinses Amalia plant een koningslinde in de Franse Tuin om haar toetreding tot de Raad van State te markeren. Beeld Frank van Beek, ANP
Prinses Amalia plant een koningslinde in de Franse Tuin om haar toetreding tot de Raad van State te markeren.Beeld Frank van Beek, ANP

Lees ook:

Waarom is het koningshuis zo populair bij christenen?

Vanouds is het koningshuis onder christenen populair. Hoe komt dat? ‘Eigenlijk is de Bijbel helemaal niet zo positief over de monarchie.’

Prinses Amalia: Ik hoop dat als de dag aanbreekt, ik er klaar voor ben

Met een citaat van haar grootmoeder Beatrix heeft prinses Amalia haar eerste stap gezet op het pad van troonopvolgster. De persconferentie na afloop liet een andere kant van de prinses zien.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden