ReportageAvondklok

Als bij toverslag zijn de straten, pleinen en grachten in Amsterdam uitgestorven

Het centrum van Amsterdam, iets na het ingaan van de avondklok.  Beeld Joris van Gennip
Het centrum van Amsterdam, iets na het ingaan van de avondklok.Beeld Joris van Gennip

Door de avondklok beleeft de hoofdstad een historische zaterdagavond. ‘Amsterdam wordt een spookstad.’

De avondklok is zaterdag nog geen minuut oud als agenten twee fietsende vrouwen staande houden. Of ze naar huis willen gaan, sommeren de agenten. De boete blijft op zak. De toon is gezet voor de rest van de avond. Fietsend door de Amsterdamse binnenstad valt niet te ontkomen aan de politiecontroles ter handhaving van de avondklok. Agenten in politiebusjes houden automobilisten aan. Motoragenten patrouilleren door het centrum. In de lucht een politiehelikopter.

Waar de twee vrouwen op de fiets worden gespaard, geldt dat niet voor anderen. Wie zich tussen 21.00 en 04.30 uur zonder geldige verklaring op straat begeeft, krijgt een boete van 95 euro. Van hogerhand is aangegeven om niet coulant op te treden, zeggen twee agenten afzonderlijk van elkaar op straat.

Een van hen, werkzaam bij politiebureau Burgwallen, is onder de indruk van de maatregel. “De gedachte dat mensen verplicht moeten binnenblijven, vind ik heftig. Je kunt niet even een luchtje scheppen”, zegt hij, terwijl een collega bezig is met het uitdelen van zijn eerste avondklokboete. “Je werkt niet bij de politie om onschuldige burgers te controleren ‘s avonds thuis te blijven. Al twijfel ik niet aan het doel van de maatregel.”

Agenten, bezorgers en hondenbezitters maken na negenen de dienst uit op straat. ‘Historisch’, noemt Sandra Cornelissen (55) het. De laatste keer dat Nederland een avondklok kende, was tijdens de Tweede Wereldoorlog. “Amsterdam wordt een spookstad.” Iets na het begin van de avondklok loopt ze met haar twintigjarige dochter Sarah richting de Dam met de honden Vedett, vernoemd naar het biermerk, en Bikkel. “Die hebben we aangeschaft om toch de straat op te kunnen”, zegt Sandra lachend.

Ze maakt haar ronde een uur eerder om te kijken hoe de stad erbij ligt. Sarah heeft moeite met de avondklok. De bewegingsruimte van jongeren wordt te veel beperkt, vindt ze. “Voor ons als jongeren is dit best wel vroeg. Normaal zit je tot elf uur lekker door te zakken. Dit is bizar.”

Een ommetje nu het nog kan

Rond acht uur toont Amsterdam nog wel enig teken van leven. Nu het nog kan, maken stelletjes een ommetje. Anderen staan te wachten op hun afhaalmaaltijd. Een tweetal loopt hard door de Pijp. Bij de Albert Heijn achter de Dam halen mensen snel hun boodschappen. “We hebben nog een uur”, zegt een meisje gehaast tegen vriendinnen, als ze de supermarkt binnenlopen. Politie is nauwelijks te zien. Naarmate de minuten richting negen uur wegtikken, wordt het stiller en stiller op straat. Fietsers verhogen hun tempo.

Jean-Paul Rinne (26) staat voor een dichte deur bij de Albert Heijn, die om kwart voor negen sluit. “Ik had er niet bij stilgestaan dat de avondklok effect heeft op de Albert Heijn. Je moet de tijd in de gaten gaan houden. Als we deze regels goed handhaven, kunnen we ons leven zo snel mogelijk oppakken. Zodat Amsterdam weer kan bruisen”, zegt de student geneeskunde met een mondkapje op. Met nog een minuut te gaan tot de avondklok geldt, pakt hij zijn fiets. Op tijd, zegt Rinne. “Ik woon hier om de hoek.”

En dan, als bij toverslag, zijn de straten, de pleinen en grachten na 21.00 uur zo goed als leeg. Uitgestorven. Niet vaker kon je zo snel, alleen gehinderd door twee politiecontroles, op een zaterdagavond door het centrum van Amsterdam fietsen. Op de Dam staat een demonstrant met ‘Stop de avondklok’ op een vel papier.

Hoog vanuit een grachtenhuis klinken stemmen luid door over het water. Stemmen die onder normale omstandigheden opgaan in het lawaai dat bij Amsterdam hoort. De avondklok heeft de hoofdstad in zijn greep.

De naam van de agent is bij de hoofdredactie bekend.

Lees ook:

Eerste avondklok: meer dan 3600 boetes uitgedeeld en onrust op enkele plekken

In het hele land zijn meer dan 3600 boetes uitgedeeld voor het schenden van de avondklok. Zaterdagavond om 21.00 uur ging die voor het eerst in als extra maatregel tegen het coronavirus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden