Tramaanslag

‘Alleen levenslang doet recht aan gruwelijkheid tramaanslag’

Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid legt met politie agenten bloemen op het 24 Oktoberplein, een jaar nadat hier de tramaanslag plaatsvond. Aanslagpleger Gokmen T. kreeg vrijdagmiddag een levenslange celstraf opgelegd. Beeld ANP

De rechtbank in Utrecht heeft Gökmen T. vrijdagmiddag veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf voor de bloedige tramaanslag in Utrecht.

Op zo’n huiveringwekkende daad als die van Gökmen T., kan niet anders dan een levenslange straf volgen. Alle argumenten om de dader van de tramaanslag vorig jaar in Utrecht een lagere straf op te leggen, veegde de rechtbank Utrecht gisteren van tafel. 

Over het bewijs was de rechter kort: het is zeker dat T. (38) de man is die op 18 maart 2019 dood en verderf zaaide op het 24 Oktoberplein. Hij legde bekennende verklaringen af, hij wees agenten bij hem thuis het pistool aan dat is gebruikt bij de aanslag en, in de auto waarmee hij na de schietpartij vluchtte, lag een brief met zijn naam erop. T. wordt veroordeeld voor vier moorden, drie pogingen daartoe en zeventien bedreigingen, allemaal met een terroristisch oogmerk. 

Dat T. volgens deskundigen verminderd toerekeningsvatbaar is – hij is onder meer narcistisch en zwakbegaafd – staat volgens de rechtbank een levenslange celstraf niet in de weg. Hij kan ook in de cel een behandeling krijgen als dat nodig is. Waar het de rechter vooral om gaat, is dat een tijdelijk celstraf, ook als die de maximale dertig jaar is, onvoldoende recht doet aan de ernst van T.’s daden. Nabestaanden en slachtoffers hebben recht op vergelding, anderen dienen met deze straf te worden afgeschrikt om dit soort misdrijven te plegen. Bovendien schat de rechter de kans hoog in dat T. opnieuw gruwelijk de fout in gaat als hij vrij zou komen. 

Het vonnis werd vrijdagmiddag in een bijna lege zittingszaal uitgesproken. Vanwege het coronavirus zijn ook rechtbanken gesloten, behal­ve voor urgente zaken als deze uitspraak.

Daarmee kreeg het proces dat al hoogst ongebruikelijk verliep, ook een abnormale afloop. De rechter memoreerde het verloop van de inhoudelijke behandeling twee weken geleden nog even: T. bespuugde zijn advocaat en de rechters, beschimpte slachtoffers die van hun spreekrecht gebruikmaakten en moest verschillende keren uit de zittingszaal verwijderd worden. 

Gratieverzoek

Dat T. levenslang heeft gekregen, betekent niet dat hij nooit meer vrij kan komen. Levenslanggestraften kunnen na 25 jaar een verzoek doen om toegelaten te worden tot een re-integratietraject, twee jaar later kan dan een gratieverzoek volgen. De advocaat van T., die hem door de rechtbank was toegewezen nadat hij zelf juridische bijstand weigerde, voorspelde dat de kans dat zijn cliënt ooit voor dat traject in aanmerking komt vrijwel nihil is.

Zo voorzien de gedragsdeskundigen dat zijn stoornissen ervoor zorgen dat behandeling alleen zin heeft als T. daartoe gedwongen wordt. De rechtbank wil daar in het vonnis niet op vooruit lopen. Dat er hobbels op de weg zijn om T. ooit terug te laten keren in de samenleving is duidelijk, maar de tijd zal leren of die hobbels onoverwinnelijk blijken. De nabestaanden en slachtoffers van de tramaanslag reageerden via hun advocaten opgelucht op het vonnis. De meesten hadden tijdens hun spreekrecht al duidelijk gemaakt te hopen dat T. levenslang achter de tralies zal verdwijnen. 

Lees ook: 

Een terugblik op het bizar verlopen proces

Verdachte van de tramaanslag Gökmen T. deed er in de rechtszaal alles aan om te provoceren. De rechtbank bleef proberen er een zitting van te maken zoals alle anderen. 

Een jaar na de aanslag

De bloemenzee is verdwenen, maar slachtoffers hebben de tramaanslag nog lang niet verwerkt. 

Gökmen T. steekt middelvinger op naar rechter en bespuugt advocaat

De eerste dag van het proces rond de tramaanslag in Utrecht was er één vol spanning. De verdachte Gökmen T. zweeg, stak zijn middelvinger op en bespuugde zijn advocaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden