CoronacrisisSpoedwet

Akkoord spoedwet corona: geen bezoekverbod verpleeghuizen en Kamer krijgt laatste woord

Handhavers in het centrum van Rotterdam.Beeld ANP

De Tweede Kamer krijgt voortaan het laatste woord over coronamaatregelen. Dat staat in het nieuwe voorstel voor de bekritiseerde coronaspoedwet, waarover eindelijk overeenstemming is. 

De coronawet gaat voor drie maanden gelden in plaats van zes, de coronaboete voor meerderjarigen gaat omlaag van 390 naar 95 euro. Ook komt er geen landelijk bezoekverbod meer in verpleeghuizen tijdens nieuwe uitbraken van het coronavirus. Daarmee hoopt het kabinet het grootste verzet tegen het fel bekritiseerde wetsvoorstel te hebben weggenomen.

De coalitie bereikte donderdag met de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks, 50PLUS en SGP een akkoord over de coronawet, bevestigen Haagse bronnen tegen Trouw. Daarmee is er straks een meerderheid in de Tweede én de Eerste Kamer. De Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19 - zoals die officieel heet - staat volgende week waarschijnlijk op de agenda van de Tweede Kamer. SP, PVV en Forum voor Democratie blijven tegen.

Tegen de principes van de rechtsstaat

De coronawet is bedoeld als wettelijke basis voor alle tijdelijke noodmaatregelen tegen de virusuitbraak, zoals de afstandsregel en coronaboetes. Zo'n basis is nodig, omdat veel van de noodmaatregelen de grondwettelijke vrijheden van burgers inperken.

Vanaf het voorjaar wilde het kabinet de wet snel invoeren, maar er bleek veel meer tijd nodig. Op het oorspronkelijke voorstel kwam zware kritiek van onder meer de Raad van State, de hoogste adviseur van het kabinet. De minister van volksgezondheid kreeg in de eerste versie teveel macht, bijvoorbeeld omdat hij of zij de duur van de wet (eerst een jaar) telkens mocht verlengen. De minister hoefde het parlement  slechts te informeren over nieuwe maatregelen. De Tweede Kamer kreeg zo niet de mogelijkheid goed te controleren. Dat druist in tegen de principes van de democratische rechtsstaat, waarin de volksvertegenwoordiging het laatste woord heeft over wetten. 

De corona-app verdween stilletjes uit de coronawet

Na de zomer deed het kabinet al een aantal aanpassingen. Zo verdwenen de controles achter de voordeur , en werd de duur teruggebracht tot zes maanden. De corona-app verdween eveneens stilletjes uit het voorstel. Maar de Tweede Kamer was in september alsnog niet tevreden over haar eigen invloed. Toen GroenLinks haar steun introk, verdween de Kamermeerderheid.

Grote kritiek bleef er ook op de coronaboetes, die zo hoog zijn dat ze overtreders een strafblad bezorgen. Op aandringen van de Tweede Kamer, inclusief de coalitie, besloot het kabinet vorige week al dat de boetes omlaag gaan tot onder de ‘strafbladgrens’ van honderd euro. Dat zal nu in deze nieuwe wet vastgelegd worden. Het kabinet schrapt de strafaantekening van de 15.000 mensen die al beboet zijn. Onder hen is minister Grapperhaus van justitie, die na de grote ophef over zijn ‘knuffelbruiloft’ in augustus alsnog een boete opgelegd kreeg. 

Volgens hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans, een van de experts die zware kritiek had op het wetsvoorstel, zijn de grootste angels er nu uit. Hij houdt nog wel een kleine slag om de arm, omdat hij de volledige tekst nog niet heeft gezien. Minister De Jonge van volksgezondheid zal die binnenkort naar de Kamer sturen. “De duivel kan in de details zitten natuurlijk”, aldus Voermans. 

De aanpassingen zullen bovendien niet al het  verzet tegen de coronamaatregelen doen verstommen. In de zomer groeide de wet uit tot de magneet voor alle verzet tegen de virusbestrijdingsmaatregelen.  

Het kabinet heeft zich ondertussen wel voorzichtiger getoond met het verplichten van noodmaatregelen. Het gebruik van de corona-app wordt vrijwillig. Dat het dragen van mondkapjes nu een 'dringend advies’ is, en geen juridische plicht, is mede hierop terug te voeren. 

Lees ook: 

Hoe het kabinet corona de baas wil blijven (en een harde lockdown wil voorkomen)

Over mondkapjes en het gedrag van burgers; kabinet trekt teugels aan. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden