null

Rechtbankzitting

Agent voor de rechter vanwege mishandeling: ging hij te ver toen hij een verdachte trapte die niet meewerkte?

Wat begon bij overtreding van de coronaregels, escaleerde zodanig dat een agent zich woensdag voor de rechter moest verantwoorden voor mishandeling.

Kristel van Teeffelen

Het was een ‘attenderende trap’ die hij uitdeelde aan de jonge man die hij wilde arresteren. De man, die hem even daarvoor had beledigd, luisterde niet naar zijn bevelen om op de knieën te gaan zitten, zei agent Richard van der V. woensdag in de rechtbank van Lelystad. Dus moest hij wel handelen.

Maar volgens het Openbaar Ministerie ging de politieman daarbij te ver. Hij riep ‘klootzak’ en deelde een trap uit die ergens tegen de billen van de aangehouden man belandde. Niet veel later volgde een knie tegen de rug. Dat ging zo snel dat de man helemaal geen tijd had de bevelen van de agent op te volgen. Volgens de officier van justitie maakte de politieman zich schuldig aan mishandeling. Ze eiste een voorwaardelijke werkstraf van 24 uur tegen hem. Voor meineed – de agent beschreef in het proces-verbaal het toegepaste geweld niet goed – vroeg ze om vrijspraak.

Van der V., die dertien jaar bij de politie werkt, vertelde de rechtbank het vooral moeilijk te vinden dat zijn integriteit en inschattingsvermogen in twijfel worden getrokken. Hij zei er nog steeds achter te staan hoe hij die aprildag in 2020 handelde.

Direct een gespannen sfeer

Die dag hadden Van der V. en zijn collega de opdracht gekregen goed op de naleving van de op dat moment net ingevoerde coronaregels te letten. Dus hielden ze een auto staande waarin vier Hilversumse jongeren zaten die samen geen huishouden vormen. De sfeer was direct gespannen, aldus Van der V. De man die later aangifte tegen hem zou doen vanwege mishandeling schold hem uit voor ‘sukkel’ en ‘de grootste viezerik van de politie’.

Wat er vervolgens gebeurde – de trap en het knietje – is vastgelegd door omstanders. Het filmpje verscheen op sites als YouTube en Dumpert.

De man die aangifte tegen de agent deed, zegt rugklachten te hebben overgehouden aan de trap. En dat niet alleen: zijn vertrouwen in de politie is geschaad. Dat heeft er ook mee te maken dat de politie in eerste instantie niets met zijn aangifte deed, aldus zijn advocaat. “Hij vraagt zich af wat er was gebeurd als er geen beeldmateriaal was geweest van zijn aanhouding.”

Gecompliceerde zaken

Dat een agent zich voor de rechter moet verantwoorden voor het gebruik van geweld tijdens zijn werk, gebeurt vaker: volgens de organisatie tegen politiegeweld Controle Alt Delete zo’n tien tot vijftien keer per jaar. Stuk voor stuk zijn het ingewikkelde zaken. Een agent mag geweld gebruiken, maar altijd is de vraag of die harde hand wel proportioneel is en bovendien noodzakelijk.

Om recht te doen aan de uitzonderlijke positie die opsporingsambtenaren hebben, stemde de Eerste Kamer afgelopen mei in met een nieuwe wet. Agenten die zich niet houden aan de voor hen geldende regels rond geweld en daarbij iemand verwonden of zelfs doden, vallen vanaf halverwege 2022 onder een apart delict in het Wetboek van Strafrecht. Alleen de ernstige en onredelijke gevallen zullen nog worden vervolgd op basis van de ‘traditionele’ wetsartikelen als mishandeling of doodslag, waarvoor de maximale straffen hoger zijn.

Voor Van der V. komt de wetswijziging te laat. Toch vroeg zijn advocaat de rechter om rekening te houden met ‘de visie van de wetgever’ dat er in de huidige wetgeving onvoldoende rekening wordt gehouden met de bijzondere positie van agenten.

De rechtbank doet 12 januari uitspraak.

Lees ook:

Raadsleden in twaalf gemeenten willen cijfers politiegeweld

Juist nu wereldwijd wordt geprotesteerd tegen racisme en politie-agressie, buigt de Eerste Kamer zich over een wet die agenten die geweld hebben gebruikt moet beschermen. In navolging van landelijke partijen mengen nu ook raadsleden zich in het debat.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden