null

Inzage

Advocaten: inzage in dossier achter uithuisplaatsing kinderen wordt te moeilijk gemaakt

Ouders die te maken krijgen met een uithuisplaatsing, hebben recht op inzage in het hele dossier. Dat gaat volgens advocaten nog te moeizaam.

Kristel van Teeffelen

Ouders moeten veel eenvoudiger toegang krijgen tot het dossier van jeugdbescherming, vinden advocaten. Daar hebben ze niet alleen recht op, het kan ook het vertrouwen in het hulpverleningstraject ten goede komen. De jeugdbescherming is verantwoordelijk voor ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing van kinderen.

Advocaat Chris Sent, gespecialiseerd in jeugdrecht, spreekt over hoge drempels die worden opgeworpen. “Je moet het dossier bijvoorbeeld komen ophalen. Of ze willen geen kopie opsturen, maar zeggen dat ouders het op kantoor moeten komen lezen. Dat weiger ik altijd, het is niet volgens de wet.” Reinier Feiner, sociaal advocaat in Rotterdam, herkent dat lezen op kantoor. “Waarom kan dat niet makkelijker? Laat iemand bijvoorbeeld met zijn DigiD inloggen en maak het dossier op die manier digitaal toegankelijk.”

Ook familierechtadvocaat Mieke Krol noemt inzage op dit moment te ingewikkeld. “Vaak duurt het lang voordat het wordt toegestuurd. En dan is het dossier niet altijd volledig.” Een keer maakte ze mee dat een cliënt geld moest betalen voor de kopietjes – een vergoeding vragen mag in uitzonderlijke gevallen volgens de wet.

Onderling vertrouwen

Het beleid tot inzage in het onderliggende dossier is landelijk bepaald. Zo hebben ouders met gezag over een kind het recht om het dossier te lezen. Vanaf 16 jaar wordt een kind eerst om toestemming gevraagd. Een jeugdbeschermer kan wel inzage weigeren of delen zwartlakken, als dat schadelijk is voor het kind of als de privacy van anderen in het geding komt. En verliest een moeder of vader het ouderlijk gezag, dan vervalt ook het ouderlijke inzagerecht.

De cliënten van advocaat Diana Hopmans die dat wilden, kregen de stukken uiteindelijk wel te zien. Al ging dat “niet altijd van harte”. Overigens ziet zij het in de praktijk niet vaak gebeuren dat ouders het hele dossier opvragen.

Volgens Feiner is toegang tot de documenten belangrijk voor het vertrouwen van ouders in het hulpverleningstraject. “De openheid die je verwacht van ouders, moet je als jeugdzorg zelf ook kunnen geven.” Advocaat Krol noemt inzage het minimale wat nodig is voor onderling vertrouwen. “Het gaat om je kind.”

Het is bovendien de enige manier voor ouders om een compleet beeld te krijgen van wat er precies aan het besluit van een uithuisplaatsing ten grondslag ligt, aldus Sent. Het dossier bestaat in principe uit alle beschikbare informatie waarop een jeugdbeschermer zijn beslissingen baseert, al kan de inhoud en omvang in de praktijk nogal verschillen. Er is geen eenduidig beleid hoe een dossier er precies moet uitzien.

Informatierecht

Woensdag vertelde Gerrelain, gedupeerde in de toeslagenaffaire, in een interview in Trouw dat zij na dertien jaar nog steeds niet weet waarom haar kinderen destijds werden weggehaald. Pogingen om het dossier van Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond te krijgen, mislukten.

Naar aanleiding van het verhaal gaat Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt vragen stellen aan het kabinet over hoe het precies zit met het informatierecht van ouders. Hij zegt van een hoop ouders te horen dat zij geen duidelijk beeld hebben van de reden voor een uithuisplaatsing.

Omtzigt gaat ook nogmaals aandringen op een onafhankelijk onderzoek naar de dossiers van toeslagenouders wier kinderen uit huis werden geplaatst. Het demissionaire kabinet gaf de inspecties van Gezondheidszorg & Jeugd en Justitie & Veiligheid daartoe de opdracht, maar het Kamerlid vindt dat onacceptabel. Die zijn wat hem betreft niet onafhankelijk.

Lees ook

Toeslagenouders teleurgesteld over meldpunt uithuisplaatsingen. ‘We kunnen niet nog een jaar wachten’

Ouders van uit huis geplaatste kinderen die slachtoffer waren van de toeslagenaffaire, stuiten bij minister Dekker op een muur. Zijn hulp bij herstel van het contact is volgens hen te vrijblijvend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden