Personeelstekort

Adviesraad: laat migranten van buiten de EU in de langdurige zorg werken en los zo de tekorten op

Een vrouw die revalideert na een coronabesmetting.  Beeld REUTERS
Een vrouw die revalideert na een coronabesmetting.Beeld REUTERS

Met een slimme inzet van arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie kunnen de personeelstekorten in de langdurige zorg worden aangepakt, staat in een nieuw advies.

Johan van Heerde

Nodig arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie uit om hier in de langdurige zorg te komen werken. Ga partnerschappen aan met zendende landen om deze arbeidskrachten samen te werven. Want zonder hulp van arbeidsmigranten wordt het personeelsprobleem in de langdurige zorg niet opgelost.

Dat staat is een nieuw rapport van de onafhankelijke Adviesraad Migratie dat donderdag wordt aangeboden aan het kabinet. De raad stelt dat de overheid initiatief moet nemen bij dit uitnodigende ‘arbeidsmigratiebeleid’, dat ervoor moet zorgen dat goede zorg beschikbaar blijft in een tijd van toenemende vergrijzing.

Het tekort aan zorgpersoneel zal tot 2031 stijgen tot bijna 135.000 werknemers, staat in een raming van het ministerie van volksgezondheid. Het gros hiervan, ruim 85.000 werknemers, komt men straks tekort in branches die vallen in de langdurige zorg, zoals verpleeghuiszorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg.

‘Arbeidsmigratie van buiten de EU is hier nog taboe’

“Nederland denkt echter onvoldoende na over het potentieel van vakmigranten van buiten de Europese Unie”, zegt Monique Kremer, voorzitter van de Adviesraad Migratie. Ze wijst op initiatieven in Duitsland en Engeland, die op dit vlak verder zijn dan Nederland. Zo heeft Duitsland een vakmigrantenregeling en beschikt het Verenigd Koninkrijk over een nieuwe immigratiesystematiek waarin arbeidsmigranten in aanmerking komen voor een visum.

In Nederland is het huidige migratiebeleid juist ongeschikt om op een zorgvuldige manier zorgpersoneel te werven in landen buiten de EU, stelt de Adviesraad vast. “Arbeidsmigratie van buiten de EU is hier nog een taboe. Wij zien juist een mogelijkheid voor een serieus probleem”, zegt Kremer, die wijst op het contrast met hoe er gedacht wordt over kennismigranten.

Voor kennismigranten is er al wel een aparte regeling, maar de looneisen die daarin worden gesteld liggen veel hoger dan de cao-lonen in de zorg. De Wet arbeid vreemdelingen maakt het echter veel te ingewikkeld om hier als arbeidsmigrant van buiten de EU aan de slag te gaan. Kremer: “Er zijn heel veel hobbels, bijvoorbeeld bij de erkenning van diploma’s.” Zodoende werden er vorig jaar slechts voor veertig personen van buiten de EU aanvragen gedaan om te werken in de langdurige zorg. Bij twintig mensen werd deze aanvraag toegekend.

'Waar moeten ze dan wonen?’

De Raad vindt dat de overheid zelf initiatief moet nemen zodat er ook geen kans is op uitwassen wanneer de markt hiervoor verantwoordelijk is. In het rapport schrijft de Adviesraad dat de overheid op korte termijn dient te onderzoeken welke landen bereid en geschikt zijn om met Nederland samen te werken in een ‘zorgpartnerschap’ voor vakmigranten. Kremer noemt de Filipijnen, Vietnam en Indonesië als voorbeelden van kansrijke landen.

De voorzitter begrijpt dat mensen vragen: waar moeten deze arbeidsmigranten wonen? “Maar dat is een vraag die bij kennismigratie nauwelijks gesteld wordt. En het is ook niet zo dat de partnerschappen die wij voorstellen er morgen al zijn, we gaan er vanuit dat er de komende tijd flink op huisvesting wordt ingezet.”

In het rapport zet de Adviesraad uiteen dat niet alleen de inzet van vakmigranten kan helpen bij het oplossen van het tekort aan personeel in de zorg. Er is hier onbenut arbeidspotentieel, in de vorm van werklozen, semi-werklozen en deeltijdwerkers. Die groep kan beter worden gemobiliseerd met verbeterde arbeidsomstandigheden.

Ook komen migranten die al in Nederland verblijven hier moeilijk aan de bak, met name in de zorg. Van de werknemers in de sector zorg en welzijn heeft 17 procent een migratieachtergrond, ten opzichte van 25,2 procent in de hele beroepsbevolking. Ook op dat vlak valt volgens de Adviesraad winst te behalen.

Lees ook:

‘Over wat goede asielopvang is, wordt nu helemaal niet gesproken’

Er is nog geen enkel zicht op een weg uit de chronische asielopvangcrisis, waarschuwen de voorzitters van twee belangrijke adviesorganen. Sterker: het debat over wat goede asielopvang is, wordt nu helemaal niet gevoerd.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden