Afghanistan

Achtergebleven Afghaan verstopt zich voor de Taliban. ‘Mijn kinderen vragen wanneer we gaan picknicken’

Een Taliban houdt de wacht bij een vliegtuig dat vanuit de Afghaanse provincie Kandahar is aangekomen op het vliegveld van Kaboel. Beeld REUTERS
Een Taliban houdt de wacht bij een vliegtuig dat vanuit de Afghaanse provincie Kandahar is aangekomen op het vliegveld van Kaboel.Beeld REUTERS

De Afghaan W. bleef achter toen Nederland de evacuaties uit het land stopte. Hij wacht op een plan van de ambassade.

De Afghaan W. is bang, natuurlijk. Maar vooral verveelt hij zich. Om de paar dagen wisselt hij met zijn vrouw en kinderen van locatie, uit angst dat de Taliban erachter komen waar hij zit.

“Ik heb geen opties meer om in veiligheid te komen”, zegt hij. Overdag gaat hij wel even naar buiten, hij is net terug van de winkel. Als het licht is, zijn er veel mensen en denkt hij niet dat Taliban hem herkennen. Maar niet te lang. “De kinderen vragen steeds wanneer we gaan picknicken. Maar dat kan niet.”

W. is een van de honderden mensen met wie Nederland contact heeft over evacuatie uit Afghanistan. Hij werkte voor hulporganisaties in Uruzgan en hielp tolken uit die provincie veilig naar Nederland. Toen W. ook doodsbedreigingen ontving van de Taliban, vroeg een Nederlandse Afghanistanveteraan met wie hij een vriendschap heeft opgebouwd het ministerie of hij in aanmerking kon komen voor evacuatie.

Defensieminister Ank Bijleveld antwoordde bevestigend en W. kreeg het bericht dat hij zich moest melden op het vliegveld. Trouw schreef eerder hoe dat misliep: hij kreeg met zijn gezin geen toegang omdat zijn naam niet op de lijst stond van de Nederlandse militairen bij de poort.

Naast W. heeft het ministerie van buitenlandse zaken nog contact met zeker zeshonderd mensen over een evacuatie. Dat zullen er meer worden want de mails zijn nog niet weggewerkt en verzoeken blijven binnenkomen. Verder zegt het ministerie van defensie dat dertig tolken die voor de Nederlandse militairen hebben gewerkt nog in Afghanistan zitten. Oud-medewerkers van de Europese politiemissie weten van in ieder geval 29 tolken, die onderdeel waren van hun missie, die zijn achtergebleven.

Vlucht over land

Het laatste dat W. van de Nederlandse ambassade hoorde, is dat die kijkt naar opties om hem en zijn gezin alsnog in veiligheid te brengen. ‘Zodra we weten wat we kunnen doen, zullen we u, indien mogelijk, informeren’, valt te lezen in de laatste mail die hij kreeg. ‘We hopen dat u in staat bent een veilige plek te vinden.’

Net als andere Afghanen die zijn achtergebleven overweegt W. een vlucht over land. Een Afghanistanveteraan met wie hij contact heeft – zijn ‘brother’, zegt W. – kijkt of het mogelijk is voor hem om in Islamabad te komen. Dan zouden W. en zijn gezin zich daar kunnen melden bij de Nederlandse ambassade.

Wat is wijsheid?

De grote vraag voor veel Afghanen is wat nu wijsheid is. De gevaarlijke vlucht over land ondernemen? Of juist nog even wachten of de Nederlandse ambassade een veilig(er) alternatief kan bieden? W. weet het niet. “Ik wacht op nieuws van de ambassade”, zegt hij. Maar een paar minuten later: “In Islamabad is een Nederlandse ambassade. Ik denk dat ik het risico moet nemen.”

De uitzichtloosheid is groot. “Ik zit in één kamer met mijn gezin, ik heb geen idee hoe lang dit nog gaat duren”, verzucht W. Dankzij Qatar en Turkije vertrekken en landen er weer binnenlandse vluchten op het vliegveld van Kaboel, maar zelfs als de vliegtuigen weer de grens overgaan is het maar zeer de vraag of de Taliban hem toelaten. W. vertrouwt het niet. “Ik hoorde dat gisternacht weer tientallen mensen zijn opgepakt.”

Gesloten ambassade

De Nederlandse ambassade in Kaboel werd gesloten in het weekend dat de Taliban de hoofdstad innamen en zit op dit moment in de Qatarese hoofdstad Doha. Minister van buitenlandse zaken Sigrid Kaag reisde vorige week naar Qatar, Pakistan en Turkije om te bespreken wat de mogelijkheden zijn om de mensen die recht hebben op evacuatie – zowel Nederlanders als Afghanen – alsnog naar Nederland te krijgen.

Het ministerie laat verder weten dat het met Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk werkt aan het opzetten van een gezamenlijke vertegenwoordiging in Kaboel. Op die manier wil het kabinet regelen dat Europeanen en Afghanen die hoog risico lopen, alsnog naar Nederland kunnen worden gehaald.

Eerste Afghaanse evacués krijgen verblijfsvergunning

De eerste dertien Afghaanse evacués hebben te horen gekregen dat ze in Nederland mogen blijven, maakte de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) maandag bekend. Het gaat om twee gezinnen en een alleenstaande. De IND heeft ruim 1900 evacués geregistreerd, zij worden opgevangen op noodopvanglocaties van Defensie.

De IND heeft vijftig medewerkers vrijgemaakt om alle vluchtelingen te horen. Volgens de dienst wordt er vrij snel na het gesprek een beslissing genomen over een asielaanvraag. Voor tolken en andere oud-medewerkers van Nederlandse militaire of politiemissies geldt dat zij sowieso recht hebben op asiel, tenzij er bijvoorbeeld sprake is van oorlogsmisdaden.

De marechaussee werkt aan de volledige identificatie en registratie van de groep. Er worden onder meer biometrische gegevens zoals vingerafdrukken verzameld. De IND screent een deel van de groep nog op risico’s voor de openbare orde en veiligheid.

De volledige naam van W. is bekend bij de hoofdredactie.

Lees ook:

Al maanden werd gewaarschuwd voor een rampscenario in Afghanistan. Een reconstructie

Nederland evacueerde 2500 mensen uit Afghanistan. Maar de voorbereidingen voor die evacuaties verliepen rommelig. Ministeries werkten langs elkaar heen, en lang bleef onduidelijk wie wel en wie niet in aanmerking kwam voor evacuatie. Een reconstructie van de politieke besluitvorming.

Voor Afghaanse evacués blijft de toekomst nog even ongewis

Hoe de asielprocedure er voor Afghaanse evacués uit gaat zien is nog niet helemaal duidelijk. Hoeveel mensen asiel willen aanvragen, ook niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden