Transplantatiecijfers

Aantal niertransplantaties met 27 procent gedaald door corona

Orgaantransport bij het Erasmus MC. Beeld ANP
Orgaantransport bij het Erasmus MC.Beeld ANP

Het aantal orgaantransplantaties met levende donoren is vorig jaar flink gedaald door de coronapandemie. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting.

Door de coronapandemie daalde het aantal niertransplantaties vorig jaar met 27 procent. Dat blijkt uit cijfers die de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) vandaag vrijgeeft. Het aantal niertransplantaties met levende donoren kwam uit op 366, terwijl dat in 2019 nog 501 was. Omdat deze niertransplantaties planbaar zijn, zijn ze vooral tijdens de eerste golf uitgesteld. Voor patiënten betekent dit dat ze langer afhankelijk zijn van dialyse, een zware, belastende procedure.

Het aantal transplantaties van organen vanuit een overleden donor daalde met gemiddeld 4 procent, tot 733. Het gaat dan bijvoorbeeld om hart-, long- en levertransplantaties. Hierbij gaat het meestal om operaties die niet uitstelbaar, en in elk geval niet te plannen zijn. Toch wijt de NTS ook deze daling in elk geval deels aan de coronapandemie.

Volgens NTS-directeur Bernadette Haase waren er vooral tijdens de eerste golf minder donoren beschikbaar. Dat komt onder andere omdat het rustiger was op de weg, waardoor er minder verkeersslachtoffers waren. “Maar er waren ook minder mensen met een hersenbloeding. Dat zagen we in heel Europa. Waarom is niet precies bekend. Misschien gingen mensen niet naar het ziekenhuis, of pas te laat”, zegt Haase.

Aantal donoren groeit tot 4,3 miljoen

In het veranderde donorregister zijn deze maand de eerste donoren opgenomen die zelf geen keuze hebben gemaakt tussen ‘ja’, ‘nee’ of ‘ik laat mijn nabestaanden beslissen’. Het gaat om bijna 59.000 Nederlanders: de eerste groep die in september een brief kreeg met het verzoek zich de laten registreren, en zes weken later een herinnering. Zij staan sinds 1 januari onder het kopje ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie’ in het systeem.

Het ministerie van volksgezondheid wil in maart iedereen hebben aangeschreven die geen keuze heeft doorgegeven. Deze zomer moeten alle volwassen Nederlanders in het register staan. Op dit moment staat de teller op 9 miljoen. 48 procent koos ‘ja’, 39 procent ‘nee’. 13 procent laat nabestaanden beslissen en 0,6 procent is nu geregistreerd als ‘geen bezwaar’.

Sinds september legde een grote groep Nederlanders alsnog een keuze vast: 1,5 miljoen. Daar zitten veel mensen bij die niet willen doneren. Toch groeide ook het aantal ja-registraties fors: van 3,9 naar 4,3 miljoen.

Ook vielen donoren af door een covidbesmetting of verdenking. Zo konden vier donaties vanuit het Erasmus MC niet doorgaan omdat de overleden donor positief testte op Covid, of omdat de nabestaanden niet wilden wachten op een covidtest. “Tijdens de eerste golf duurde het vaak meer dan 24 uur voor we de uitslag hadden. Dat was voor de familie soms een brug te ver”, zegt Hanneke Hagenaars, transplantatiecoördinator van het Erasmus MC.

Of er in de drukte van de eerste golf ook potentiële donoren door het ziekenhuispersoneel over het hoofd zijn gezien, weet Haase niet. In ieder geval hebben alle organen die wel zijn aangemeld hun weg naar een donor gevonden. “Gezien de situatie vind ik dat een hele prestatie”, zegt Haase. Of er door het lagere aanbod van organen ook patiënten zijn overleden, weet ze niet.

Het aantal orgaandonaties schommelt overigens wel vaker. Volgens transplantatiecoördinator Hagenaars is het lastig te zeggen welk deel van de daling verband houdt met Covid, omdat ook andere ontwikkelingen van invloed kunnen zijn. Zo is de behandeling van mensen met hersenletsel verbeterd. Dat is fijn voor die patiënten, maar zorgt wel voor minder donoren.

Lees ook:

Kritieke patiënt is steeds vaker de dupe van coronadrukte

De kritieke zorg voor bijvoorbeeld kankerpatiënten had overeind moeten blijven. Maar de ziekenhuizen zijn zo overbelast, dat dat vaak niet meer lukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden