Verkiezingen

Aantal afgekeurde briefstemmen dreigt groter te worden dan gedacht

De briefstemmen van Nederlanders in het buitenland worden een week voor de verkiezingsdatum verwerkt. Kiezers buiten Nederland stemmen standaard per brief. Beeld ANP
De briefstemmen van Nederlanders in het buitenland worden een week voor de verkiezingsdatum verwerkt. Kiezers buiten Nederland stemmen standaard per brief.Beeld ANP

Ouderen lijken grif gebruik te maken van de mogelijkheid om te stemmen per brief. Hoeveel brieven ongeldig zijn, is nog onduidelijk.

Hoewel de definitieve cijfers pas in de loop van de week komen, lijkt het erop dat gemeenten een veel groter deel van de poststemmen moeten afkeuren dan vooraf werd ingeschat. Het ministerie van binnenlandse zaken overlegt met de kiesraad.

De gemeente Roermond verwacht 5 procent van de briefstemmen ongeldig te moeten verklaren, in Enschede is dat 4,6 procent. Bernheze zou zelfs 8,5 procent van de briefstemmen moeten afkeuren, meldde het AD. Volgens de NOS is in Gouda 6 procent ongeldig. Dat is fors meer dan bij een ‘gewone’ stemming in de stembus, waar gemiddeld 0,3 procent wordt afgekeurd.

Het zijn tot nu toe ook hogere cijfers dan vorige week al door minister Ollongren werden bekendgemaakt. Zij schreef toen aan de Tweede Kamer dat van de 400 duizend reeds teruggestuurde stemmen er 10 duizend (2,5 procent) ongeldig verklaard moesten worden.

Ouderenbond Anbo maakt zich toen al grote zorgen. “We vermoeden inmiddels dat het aantal ongeldige stemmen nog hoger gaat uitpakken. Als je die lijn van 5 procent als landelijk gemiddelde doortrekt, dan zouden van de 800 duizend stemmen die per post uitgebracht zijn, er 40 duizend ongeldig zijn. Dat maakt veel uit voor restzetels, en ook om straks niet het verwijt te krijgen dat de verkiezingen oneerlijk zijn verlopen,” zegt een woordvoerder.

Er hebben relatief veel ouderen een stem per post uitgebracht, blijkt uit een rondgang van Trouw bij verschillende gemeenten. Er werd een schriftelijke opkomst van 30 procent van de 70-plussers verwacht, maar in sommige plaatsen gaat dat al richting de 50 procent. Wageningen ontving al 45 procent van de enveloppen retour, Roermond verwacht vandaag een resultaat van 40 procent. In Leiden is al zo’n 50 procent van de enveloppen binnen. In Baarn 45 procent, in Enschede 30 procent. In Amsterdam was vrijdag 20 procent van de 70 duizend briefstemmen binnen, daar komt de post van zaterdag en gisteren nog bovenop. In totaal mogen 2,4 miljoen Nederlanders per brief stemmen.

Mensen kunnen zich makkelijk vergissen, zoals duidelijk wordt in een populair filmpje met schrijver en oud-politicus Jan Terlouw op sociale media. Het stembiljet moet in een enveloppe, die met een stempluspas erbovenop in een tweede enveloppe moet. De pas kan zo gecheckt worden op geldigheid zonder het stembiljet te kunnen openen. Alleen zo zou het stemgeheim gewaarborgd zijn. Het samenvoegen van het stembiljet en de stempas in één stemenveloppe is de meest gemaakte fout, die tot veel afgekeurde stemmen leidt.

Lees ook:

Ted Cloin (82) is niet bang dat zijn briefstem ongeldig wordt verklaard. ‘Al weet ik niet wat in welke envelop moet

In het wooncomplex Catharinahof realiseren de bewoners zich dat het goed opletten is als ze hun stem per brief uitbrengen. Zo’n 10.000 stemmen zijn inmiddels ongeldig verklaard. Verslaggever Cindy Cloin ging langs bij haar oom, om te kijken of hij wel weet hoe het moet.

Er zijn al 400.000 briefstemmen verstuurd (maar 2,5 procent is ongeldig)

Van de 400.000 briefstemmen die deze week zijn verstuurd, is 2,5 procent ongeldig. Dat schrijft demissionair minister Kajsa Ollongren (binnenlandse zaken) in een brief aan de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden