ReportageOliebollenkraam

Aanbestedingsregels bedreigen de toekomst van Jopie’s oliebollenkraam

De oliebollenkraam van de familie Witstijn staat al veertig jaar bij winkelcentrum Overvecht in Utrecht.Beeld Werry Crone

Al ruim veertig jaar verkoopt de familie Witstijn oliebollen bij winkelcentrum Overvecht in Utrecht. Ze vrezen hun plek kwijt te raken en houden een handtekeningenactie. 

Sinds zijn zestiende staat Joop Witstijn (60) al in de oliebollenkraam bij winkelcentrum Overvecht in Utrecht. Toen was er nog een V&D, wijst hij richting het winkelcentrum, en een Spar. “Ik was van plan hier mijn loopbaan af te sluiten”, zegt hij in zijn met lichtjes getooide Hollandse Gebakkraam. Zijn vrouw Sophia en twee andere familieleden helpen klanten, gooien schijfjes appel in beslag, keren grote bakken oliebollen om. Zelf staat hij met een gigantische mixer in de handen, klaar om het beslag in een grote witte teil te steken. “Oliebollen maak je met liefde”, zegt hij. 

Witstijn, Jopie voor vaste klanten, vreest dat hij zijn loopbaan niet kan afsluiten in zijn kraam. Europese regels schrijven voor dat standplaatsen elke vijf of tien jaar opnieuw aanbesteed moeten worden. Dat is voor oliebollenkramen, die vaak al decennia bestierd worden door families, niet werkbaar, zegt directeur Jan Boots van de Kermisbond.

Kramen staan vaak maar een maand of twee op een vaste plaats, wat betekent dat het lang duurt voor investeringen zijn terugverdiend. “We hebben grote zorgen dat de huidige exploitanten niet op hun plek kunnen blijven staan”, zegt hij.

Supermarktketens richten zich nu ook op de markt

In theorie zou er over een paar jaar een Spaanse tapaskraam kunnen staan op de plek van de familie Witstijn, maar aannemelijker is dat een grote supermarktketen een nieuwe aanbesteding wint. “Die zijn zich nu aan het oriënteren op de markt”, zegt Boots. “En concurreren met de Albert Heijn is voor heel veel mensen niet te doen.”

Voor de familie Witstijn is de kraam een levensstijl. “Wij zijn kermismensen”, zegt Joop.  Wanneer de kraam niet in Overvecht staat, is die te vinden op kermissen en braderieën. Hij heeft nooit iets anders gewild. Maar naast een levensstijl en een vaste waarde voor veel Utrechters is de Hollandse Gebakkraam ook het pensioen van Witstijn en zijn vrouw. “Zoals het nu gaat, denk ik tot mijn zeventigste te moeten werken. Dan wilde ik deze kar verkopen. Misschien dom, of naïef, maar zo werkt het voor veel mensen.”

Daar komt bij dat Witstijn de grote wagen met oliebollen, bananenbollen, appelbeignets en wat al niet meer, nog moet afbetalen. Negen jaar oud is de kraam en wanneer zijn vergunning in 2023 afloopt, is die nog niet afbetaald. Slapeloze nachten heeft Joop er weleens van. Vandaar dat de familie alle klanten, op verzoek van de Kermisbond, vraagt om een handtekening die het ministerie van economische zaken ertoe moet brengen voor oliebollenkramen een uitzondering te maken op de regels. Sophia bladert door een rood mapje met pagina’s vol namen en handtekeningen. “Geen idee hoeveel we er nu hebben. Een paar honderd? Iedereen tekent.”

Praten met het ministerie

“Het is in ieder geval bewijs dat mensen gehecht zijn aan hun kraam, dat ze niet willen dat die weggaat”, zegt Boots. De directeur van de Kermisbond gaat in januari weer praten met het ministerie. De gemeente Utrecht laat weten dat ze nog onderzoekt wat de gevolgen zijn van de Europese regels en dat er in de zomer meer duidelijkheid komt. 

In de Hollandse gebakkraam wordt ondertussen druk doorgewerkt, op deze plek tot 31 december zes uur. “Ik ga weer even aan het werk hoor”, zegt Joop bij de zoveelste vraag van de verslaggever, terwijl hij samen met zijn vrouw schijfjes appel door het beslag haalt. 

Lees ook:

Het familiebedrijf: romantisch, maar kwetsbaar

In Zwolle vindt een opmerkelijk, internationaal congres plaats. Onderwerp: familiebedrijven. Een romantisch, maar kwetsbaar fenomeen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden