Privacy

826 pagina's aan privacyvoorwaarden: ‘Met één klik geef je al je data uit handen’

Tijdens de Dutch Design Week lazen vrijwilligers in naam der kunst voor uit 862 pagina’s privacyvoorwaarden. Beeld Elle van Kuijk

Het kost bijna vierhonderd uur om alle privacyvoorwaarden voor te lezen die schuilgaan achter een cookie van een willekeurige website. ‘Internetgebruikers zijn een verdienmodel.’

In totaal 826 dichtbedrukte pagina’s, die zo’n vierhonderd uur kosten om voor te lezen. Dat is ongeveer wat je krijgt als je besluit de privacyvoorwaarden achter de cookiemelding van een willekeurige website onder de loep te nemen. Onderzoekster en ontwerpster Julia Janssen deed het voor haar nieuwste project ‘0,0146 seconden’. Ze wil ermee laten zien hoe weinig gebruikers beseffen wat ze doen als ze op cookies klikken, een handeling die in haar geval 0,046 seconden kostte.

Janssen printte alle privacyvoorwaarden uit waarmee een bezoeker akkoord gaat als die instemt met de cookies van de Engelse krant Daily Mail. Met die klik accepteer je ook de voorwaarden van alle 835 bedrijven waarmee de site gegevens deelt.

Geluidskunstwerk

“Internetgebruikers zijn een product, een verdienmodel. De nieuwe privacywet die ons daartegen moet beschermen is niet meer dan symptoombestrijding. Die doet absoluut niet wat nodig is: internetgebruikers zeggenschap geven over de data die over hen verzameld worden.” 

Als onderzoekster en ontwerpster probeert ze de impact van technologie op onze samenleving duidelijk te maken. Bij de afgelopen Design Week in Eindhoven vroeg Janssen vrijwilligers om de tekst in blokken van twaalf minuten voor te lezen. De komende tijd gaat ze daarmee door. Inmiddels hebben 179 mensen gelezen, tot pagina 154. Janssen rekent op meer 400 uur audio. Die moeten straks een geluidskunstwerk in een museum worden.

Risico's

“Mensen denken bij internetrisico’s vooral aan wat ze vrijwillig delen. Maar alles, hoe je zoekt, wanneer je klikt, wordt gevolgd en geanalyseerd. Netflix volgt wat je bekijkt en biedt je op basis daarvan films en series aan, maar registreert ook precies hoe je kijkt: wanneer je pauzeert, hoe lang die pauzes zijn, welke films je niet uitkijkt, of je een serie bingwatcht.”

Het bedrijf gebruikt die data bij de productie van de eigen series en films waarmee ze abonnees aan zich binden. “Het bedrijf weet daardoor steeds beter wat succesvol is. Dankzij data-analyse wisten ze bijvoorbeeld dat kijkers het leuk vonden als Kevin Spacey in ‘House of Cards’ direct tegen hen sprak”, zegt Janssen.

Ook de slimme apparaten thuis voorzien de fabrikant constant van data, al hoeft dat technisch helemaal niet. Producenten gebruiken die informatie om hun producten te verbeteren en als gebruikers daar bewust aan willen meewerken, vindt Janssen dat prima. “Maar aangezien je data dan commerciële waarde hebben, zou tegenover die medewerking een vergoeding moeten staan.”

Kiezen

Ze is niet principieel tegen het verzamelen van data. “Goede data zijn ook belangrijk bij de personalisatie van de zorg, voor een efficiënte infrastructuur, voor duurzaamheid, veiligheid.” Maar ook daar geldt wat haar betreft dat internetgebruikers moeten weten waar ze aan toe zijn en kunnen kiezen wat ze willen delen en wanneer niet.

Dat zijzelf weet wat er allemaal wordt verzameld en wat er met die data gebeurt, beïnvloedt haar eigen gedrag op het internet overigens niet echt, zegt ze, al is het maar omdat het leven anders erg lastig wordt. “Er zijn wat dingen die ik nooit doe, zoals inloggen op een openbaar wifinetwerk. Maar wie echt niet gevolgd wil worden, moet wegblijven van het internet of alles afschermen en dat is ingewikkeld en eigenlijk alleen voorbehouden aan computernerds.”

Privacy moet een basisrecht zijn voor iedereen, meent ze. Een goede privacywet moet volgens haar zorgen dat gebruikers zeggenschap blijven houden over hun data en niet, zoals nu, proberen hen achteraf te beschermen tegen de gevolgen van één klik.

Het voorlezen gaat de komende tijd verder op diverse locaties. Voor meer informatie: www.attentionfair.com

Lees ook:

In data gaat kennis verloren

Meten is weten. Dus hoe meer we meten hoe meer we weten, nietwaar? Niet waar. ‘Er zijn problemen met big data die we onder ogen moeten zien.

Leven zonder data achter te laten? Dat betekent offers brengen

Michiel Jonker maakt er zijn dagtaak van te strijden voor zijn én uw privacy. ‘Nu verleiden ze ons met kortingen in ruil voor data. Maar wanneer gaat verleiden over in dwang?’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden