Sociale media

1 op de 4 kinderen meldt nare ervaringen op TikTok, Youtube en in online games

null Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Een op de vier ouders krijgt weleens een melding van hun kind over een vervelende online ervaring. Ouders maken zich vooral zorgen over benadering door vreemden en moeilijk onderscheid tussen echte en neppe berichten.

Meer dan de helft (56 procent) van de ouders maakt zich zorgen over de online veiligheid van hun kind. Ruim een op de vier ouders (28 procent) geeft daarnaast aan dat zoon of dochter weleens melding bij hen maakt vanwege een vervelende situatie op het internet.

De meeste zorgen gaan over het gebruik van sociaal medium TikTok, YouTube en online games. Ouders zijn vooral bezorgd over vreemden die hun kind benaderen en bijvoorbeeld lastigvallen, oplichten of seksueel getinte foto’s sturen. Ook leven bij ouders zorgen over dat hun kind het verschil niet weet tussen neppe en echte berichten en personen.

Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau Kien in opdracht van kinderrechtenorganisatie Terre des Hommes. Het representatieve onderzoek is gedaan onder ruim 1000 ouders van kinderen in de leeftijd 8-17 jaar.

Nederlandse ouders dienen schadeclaim in tegen TikTok

Ouders van kinderen die de populaire app TikTok gebruiken, dienen een schadeclaim in tegen het bedrijf achter die app. Ze willen een bedrag dat naar eigen zeggen zou kunnen oplopen tot 1,4 miljard euro. De ouders vinden dat de app de veiligheid en de privacy van hun kroost niet goed beschermt.

Ouders onvoldoende scherp

Dat het merendeel van de kinderen nooit een ouder inlicht over vervelende situaties en dat een groot deel van de ouders zich geen zorgen maakt, noemt projectmanager onderzoek Jasper Iking van Terre des Hommes “toch wel schokkend”. Woensdag start de kinderrechtenorganisatie met een bewustwordingscampagne over online veiligheid. “Je kunt je afvragen of ouders voldoende scherp zijn op wat er online gebeurt.”

Kinderen maken bij ouders onder meer melding van online pesten, het toesturen van seksueel getinte filmpjes, (seksuele) benadering door vreemden en nepberichten. Daarbij trekt dochter vaker aan de bel dan zoon.

Ook blijkt uit het onderzoek dat bijna de helft van de ouders vreest dat hun kinderen bezig zijn met onveilige en ongewenste dingen die zij niet vertellen. Driekwart van de kinderen maakt nooit een melding van een vervelend voorval online, dus is er nog veel te winnen, vindt Iking. “Schaamte en angst zijn daarvoor de belangrijkste redenen.”

Nepberichten

Opvallend is dat ouders zich vaak zorgen maken, omdat hun kind het verschil niet herkent tussen neppe en echte berichten of personen. “Nepnieuws speelt een steeds groter rol, ook bij kinderen”, ziet Justine Pardoen, expert op gebied van online veiligheid en oprichter van bureau Jeugd en Media. “Ouders schrikken soms van de fuik van YouTube-filmpjes waarin kinderen terechtkomen en niet meer uitkomen. Kinderen komen dan thuis met de wildste complottheorieën.”

Onderstroom aan schadelijke berichten

Projectmanager Iking wijst er ook op dat kinderen snel in een ‘verkeerd’ algoritme belanden op sociale media als Instagram. “Dan komen ze in een soort onderstroom van schadelijke berichten. Van seksueel getinte accounts en nepnieuws tot berichten die neigen naar kinderporno.”

Hij ziet een verschuiving de laatste jaren. “Terre des Hommes ziet in haar onderzoek naar seksuele uitbuiting van minderjarigen dat ouders zorgen hebben over benadering door vreemden, al dan niet met behulp van nepaccounts. Loverboys bijvoorbeeld, bieden niet alleen hun diensten aan online, maar ronselen ook steeds vaker online.”

Hoewel er op scholen steeds meer aandacht komt voor de risico’s online bij kinderen, is het nog altijd niet structureel, weet expert Pardoen. “Ga ook eens een aantal van die stomme TikTok-filmpjes kijken en toon betrokkenheid bij wat je kind online doet. Door in overleg te gaan met je kind voelt die zich gesteund en beschermd als er iets vervelend gebeurt.”

‘Veel op TikTok is nep’

Ruth Willems en haar dochter Hana (17) spreken regelmatig over de risico’s online. Geen interesse tonen, maar wel denken dat je er iets over te zeggen hebt werkt niet. “Je helpt toch ook met wiskunde? Waarom niet een half uurtje samen TikTok-filmpjes kijken?”

Hana krijgt af en toe rare berichtjes. “Ik dacht een keer dat mijn buurjongen een bericht stuurde. Toen kreeg ik opeens een foto van een piemel. Het bleek iemand anders te zijn met dezelfde voornaam.” Hana gebruikt Snapchat en soms TikTok. “Maar ik heb het idee dat heel veel berichten daarop nepnieuws zijn. Ik ben niet zo naïef, maar als je jonger bent kan dat best gevaarlijk zijn.”

Ruth Willems en haar dochter Hana (17) praten regelmatig over sociale media en de risico's. Beeld Ruth Willems
Ruth Willems en haar dochter Hana (17) praten regelmatig over sociale media en de risico's.Beeld Ruth Willems

Lees ook:

De helft van de ouders kijkt online met hun kind mee

Ouders bekijken graag wat hun kinderen op sociale media uitspoken. ‘Het gaat erom dat je afspraken maakt, risico’s bespreekt.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden