null

TaalPeter-Arno Coppen

Wie bepaalt wat goed of fout taalgebruik is?

De vorige week vroeg een lezer mij: “Hoe gaat dat eigenlijk in zijn werk, van ‘fout’ naar formeel ‘goed’?” Deze vraag sluit aan bij het huiswerk dat ik u vrijdag opgaf, om uit te zoeken waar alle officiële taalregels bij elkaar staan. Het gaat allebei over de grens tussen correct en incorrect, en wie die bepaalt.

Het juridische antwoord op de vraag moet zijn: dat is eigenlijk niet goed geregeld. Je kunt op het standpunt staan dat de overheid de grenzen van de Standaardtaal bepaalt, al zal niet iedereen dat een goed idee vinden. De overheid op haar beurt zal de indruk hebben dat zij dit (samen met de Belgische overheid) heeft uitbesteed aan de Taalunie, die onder andere tot taak heeft ‘het gemeenschappelijk bepalen van de officiële spelling en spraakkunst van de Nederlandse taal’. De Taalunie voert deze taak uit als het voorschrijven van de spelling en het beschrijven van de grammatica (de spraakkunst), aangevuld met ‘adviezen’ voor het taalgebruik. Die laatste komen nog het dichtst in de buurt van een officiële overheidsnorm, maar ze laten ook ruimte voor twijfel.

Klanten houden niet van veranderingen

Het beeld wordt verder vertroebeld door allerlei commerciële partijen (woordenboeken, schoolmethodes, media) die enerzijds lacunes in de officiële adviezen proberen op te vullen, en anderzijds er hun eigen regels op na houden, soms tegen de Taalunie-adviezen in, en in tegenspraak met elkaar.

Ten slotte worden de Taalunie-adviezen dan ook nog eens voortdurend aangevuld en bijgesteld, wat voor die andere partijen weer lastig bij te houden is (schoolmethodes gaan zes jaar mee en grote woordenboeken komen eens in de tien jaar met een nieuwe druk), nog los van economische overwegingen (klanten houden niet van veranderingen).

Kun je op basis van deze onduidelijke regulering wel een valide en betrouwbare toetsing op taalfouten toepassen? Daarover morgen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nlof tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden