TaalPeter-Arno Coppen

Wat werd er door Marco en Leontien niet meer getrokken?

In een van de vele berichtgevingen over het gestrande huwelijk van Marco en Leontien Borsato wist roddeljournalist Albert Verlinde toch nog een nieuwtje op te dissen. In een samenvatting van de strubbelingen uit de afgelopen jaren merkte hij op dat er op een zeker moment ‘een nieuwe confrontatie kwam en dat dat nu niet getrokken werd’. Eigenaardige formulering!

Albert had gekozen voor de spreektalige (en nogal informele) uitdrukking ‘Ze trokken dat niet’, maar hij vond het blijkbaar nodig om daar een lijdende vorm van te maken: ‘Dat werd niet getrokken’.

Het is niet moeilijk te raden waarom. ‘Het niet trekken’ is bij uitstek een constructie die je gebruikt om een persoonlijk gevoel uit te drukken: het gevoel dat je iets niet (meer) aankunt. Maar omdat hij niet in details wilde treden over wie van beiden het niet meer trok, gebruikte hij de lijdende vorm, waarmee hij het onderwerp vermeed.

Het voorbeeld laat mooi zien dat uitdrukkingen vaak gepaard gaan met een vaste vorm. Het lijdend voorwerp van ‘iets niet trekken’ is meestal niet iets specifieks (‘Ik trek dat concert niet’) maar alleen ‘dat’, of ‘het’ met een eventuele bijzin (‘Ik trek het niet dat ik elke keer zo vroeg op moet’).

Dat komt waarschijnlijk omdat het oorspronkelijk stond voor iets als ‘het leven’. Een vroeg voorbeeld zien we in een prachtige zin bij de Vlaamse schrijver Conscience: ‘Ik meende in den eerste dat hy het nog zoo lang niet zou hebben getrokken; maer het leven zit erin als in eene kat.’

Bij zo’n gereduceerde betekenis suggereert ‘Het werd niet getrokken’ meteen dat er iets specifieks getrokken werd.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden