null Beeld

TaalTon den Boon

Wat is het meervoud van test?

De anderhalvemetersamenleving maakt plaats voor een (snel)testsamenleving. Daarin spelen samenstellingen met ‘test’ een grote rol, zoals sneltest en zelftest. Oudere lezers hebben ooit op school geleerd dat het meervoud van test gevormd wordt door er een -s achter te plakken: sneltests, zelftests e.d. Maar in de media lezen en horen ze vaak andere meervoudsvormen: sneltesten, zelftesten e.d. Zijn die ook correct?

Van oorsprong is ‘test’ een Engels woord. In de brontaal betekent het sinds de 16de eeuw ‘toets’ of ‘proef’, maar eerder was dit woord al in gebruik in de betekenis ‘smeltkroes’. Zo’n kroes werd gebruikt om proeven te doen, bijvoorbeeld om het gehalte van (edel)metaal vast te stellen. In de loop der tijd kwam de afgeleide betekenis ‘proef’ centraal te staan en alleen in die betekenis kwam ‘test’ in de 19de eeuw als leenwoord terecht in het Nederlands. In onze taal was echter sinds de 14de eeuw al een woord ‘test’ in gebruik in de betekenis ‘pot’ of ‘kom’ en vervolgens ‘hoofd’. Etymologisch zijn dit ‘oude’ woord ‘test’ en het ‘nieuwe’ Engelse leenwoord ‘test’ terug te voeren op dezelfde bron: het Latijnse woord testum (aardewerken pot).

Ingeburgerde meervoudsvormen

Als onze taal uit het Engels een zelfstandig naamwoord overneemt dat in het enkelvoud eindigt op een medeklinker en in de brontaal een s-meervoud heeft, krijgt het ook in het Nederlands meestal een meervoud op -s: club/clubs, film/films, claim/claims, bike/bikes.

Aanvankelijk gold dat ook voor ‘test’, maar in de loop van de tijd heeft het – mogelijk naar analogie van Nederlandse erf- of bastaardwoorden op est – zoals nest, rest, vest en het ándere woord test – tevens het meervoud ‘testen’ gekregen. Dat is vervolgens ingeburgerd geraakt, en inmiddels vermelden het Groene boekje en woordenboeken dat ‘test’ twee meervouden heeft: ‘tests’ en ‘testen’. Dat betekent dat ook de samenstellingen met ‘test’ twee meervouden hebben: ‘zelftests’ én ‘zelftesten’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden